Część 7. Opatrzność odnowy i postęp historyczny

Królestwo Niebieskie na Ziemi to społeczność, która swą strukturą będzie obrazować doskonałego człowieka (patrz Zasada Stworzenia 3.2). Natomiast społeczeństwo upadłe jest ukształtowane na podobieństwo upadłego człowieka. Łatwiej można zrozumieć historię kultur i cywilizacji tworzonych przez upadłą ludzkość, gdy przestudiujemy życie wewnętrzne upadłego człowieka.

Jako upadli ludzie, posiadamy zarówno umysł pierwotny (kierujący nas ku dobru) jak i umysł zła (wywołujący w nas złe pragnienia oraz bunt wobec impulsów umysłu pierwotnego). Nie można zaprzeczyć, że te dwa umysły prowadzą między sobą nieustanną wojnę, która powoduje nasze zmienne i sprzeczne zachowania. Ponieważ takie rozdarte jednostki tworzą społeczeństwa, więzi międzyludzkie nieuchronnie są przepełnione rozdarciem i konfliktem. Historia ludzkości składa się z życia poszczególnych ludzi, których relacje społeczne są pełne konfliktów oraz podlegają nieustannym zmianom na przestrzeni dziejów. Rozwój dziejowy jest zatem w nieuchronny sposób powiązany z walką i wojną.

Jednakże w ogniu tej nieustannej walki pomiędzy umysłem pierwotnym i umysłem zła, ludzie dążą do odrzucenia zła i tęsknią za dobrem. Gdy człowiek stawia wytrwale opór złu, wysiłki te przynoszą owoce w postaci dobrych uczynków. Działalność umysłu pierwotnego sprawia, że nawet upadły człowiek może odpowiedzieć Bożej opatrzności odnowy i wspierać dobro.

Postęp historyczny ma więc swój początek w człowieku, który nawet w wirze walki pomiędzy dobrem i złem jest w stanie podejmować wysiłki w celu zwalczania zła i wspierania dobra. Historia prowadzi człowieka do Królestwa Niebieskiego, świata ideału dobra. Człowiek musi zrozumieć, że wojny i konflikty są zjawiskiem przejściowym na drodze do ostatecznego celu. Ich zadanie polega na oddzieleniu dobra od zła. Zło może czasami odnieść zwycięstwo, lecz nawet wtedy będzie wykorzystane przez Boga tak, by skierować historię w kierunku wypełnienia większego dobra. Stwierdzić więc można, że postęp historyczny w kierunku dobra jest kontrolowany przez proces nieustannego rozdziału dobra od zła, zgodnego z Bożą opatrznością odnowy.

Szatan pracował dotychczas na bazie łączącej go z pierwszymi przodkami ludzkości więzi krwi; posługując się upadłymi ludźmi chciał uprzedzić Boga, tworząc zwyrodniałą karykaturę idealnego społeczeństwa. Historia jest świadectwem powstawania społeczeństw pozbawionych zasad, zbudowanych według spaczonej wersji Bożej Zasady. W Dniach Ostatnich, przed nastaniem Królestwa Niebieskiego na ziemi, Szatan będzie budował świat pozbawiony zasad — swą własną wersję Królestwa Niebieskiego. Tą monstrualną karykaturą Królestwa Niebieskiego jest w istocie świat komunistyczny. Przykłady potwierdzają, że Szatan wyprzedza Boga na przestrzeni historii, próbując zrealizować wcześniej to, co Bóg pragnie osiągnąć. Przyjmując ten punkt widzenia można stwierdzić, że podczas opatrznościowej odnowy rzeczy fałszywe stroją się w szaty prawdziwości (patrz Przygotowanie 3.2; 4.1). Ten aspekt Zasad wyjaśnia proroctwo Jezusa mówiące, że przybycie Pana Powtórnego Przyjścia (Mat. 24:23-24; I Jan 2:18) zostanie poprzedzone pojawieniem się Antychrysta.

7.1 Rozwój historyczny w wieku opatrzności odnowy

Niektórzy historycy utrzymują, że pierwsze zbudowane przez upadłego człowieka społeczeństwo było prymitywnym społeczeństwem wspólnotowym. Z punktu widzenia Bożej opatrzności społeczeństwa prymitywne były ześrodkowane w Szatanie. Szatan, budując społeczeństwa wspólnotowe, stworzył tylko wadliwą namiastkę tego, co zamierzał zbudować Bóg za pomocą doskonałych ludzi, praktykujących zasadę współzależności, dobrobytu i wartości uniwersalnych. Opanowane przez Szatana prymitywne społeczeństwo, bez względu na przybieraną formę, nie mogło się uwolnić od walki i rozdarcia. Gdyby się uwolniło, wówczas statyczność i niepodatność na zmiany takiego organizmu uniemożliwiłyby Bożej opatrzności wypełnienie celu odnowy.

Prowadzona przez pozostające w sprzeczności dwa umysły upadłego człowieka wojna jest źródłem wewnętrznego konfliktu, który znajduje swój wyraz w walce pomiędzy ludźmi. Prymitywne społeczeństwa Szatana, których cel określało życie wspólnotowe, nie mogły w żaden sposób utrzymać pokoju. W trakcie stopniowej ewolucji przekształcały się one w bardziej skomplikowane, powiązane złożonymi relacjami społeczno-ekonomicznymi organizmy. Zjawiskiem towarzyszącym była dostosowana to tychże zmian nieuchronna ewolucja konfliktu. Ponieważ umysł pierwotny pobudzał w ludziach chęć odpowiedzi na Bożą opatrzność odnowy, w znajdujących się pod wpływem Szatana prymitywnych społeczeństwach istniał rozdział na względne dobro i zło.

Można zauważyć, studiując kontrolowany przez Szatana rozwój społeczny, że społeczeństwa rodowe wyrosły na bazie rozdarcia, istniejącego między jej członkami. Społeczeństwa rodowe przejawiały tendencję poszerzania swego terytorium oraz zasięgu sprawowanej władzy, ewoluując w kierunku społeczeństw feudalnych, a następnie monarchii. Ten w swej istocie Boży model został skopiowany i zastosowany przez Szatana zanim mógł go wypełnić Bóg. Bóg pragnął w celu ustanowienia fundamentu na przyjście Mesjasza powołać z grzesznego świata prawych ludzi na założycieli dobrego społeczeństwa rodowego, feudalnego oraz monarchicznego, z dostatecznie rozległym terytorium i sferą władzy.

Z grzesznego świata Bóg wybrał Abrahama, aby ustanowił wzorzec dobra oraz pobłogosławił go potomstwem, które miało kontynuować to zadanie. Potomkowie Abrahama położyli podwaliny pod pierwsze izraelskie społeczeństwo rodowe. W chwili emigracji do Egiptu potomkowie Abrahama znajdowali się na poziomie społeczeństwa rodowego, ale w momencie ucieczki z Egiptu rozrośli się do poziomu społeczeństwa plemiennego. W czasach Sędziów społeczeństwo izraelskie znajdowało się na etapie feudalnym.

Pod terminem „społeczeństwo feudalne” rozumiemy społeczeństwo, którego system polityczny charakteryzuje zależność „pan – sługa”, opartą o służbę i posłuszeństwo, natomiast system ekonomiczny cechują samowystarczalne, odizolowane od siebie jednostki terytorialne. Społeczeństwo izraelskie czasu Sędziów odpowiadało powyższej charakterystyce. Po wejściu do Kanaan każde z dwunastu plemion izraelskich otrzymało swoją własną część ziemi. Sprawujący nad tymi terytoriami władzę sędziowie odgrywali podobną rolę, jak biskupi i panowie feudalni we wczesnośredniowiecznej Europie.

U korzeni społeczeństwa feudalnego leży przekonanie, że poddani muszą okazywać posłuszeństwo swemu panu oraz być orędownikami jego poglądów i przekonań. Jak długo pan pozostaje wierny Woli Boga, ci co za nim idą również stoją po stronie Boga. Ludzie żyjący w systemie politycznym, który charakteryzuje się izolacjonizmem, zależnością „pan – sługa” oraz samowystarczalną ekonomią, posiadają znaczną zdolność odpierania zewnętrznej inwazji Szatana. Głównym powodem, dla którego społeczeństwo rodowe ewoluowało w kierunku feudalizmu, było przeprowadzenie na stronę Boga należących do Szatana ludzi i dóbr materialnych. Społeczeństwo feudalne, rozszerzając terytorium Bożej zwierzchności, jest bardziej odporne na ataki Szatana. Szatan, rozumiejąc zasady Bożej opatrzności, starał się zachować sferę wpływów, tworząc swą własną imitację społeczeństw feudalnych.

Opatrznościowym celem społeczeństwa feudalnego w okresie wczesnego Izraela było ustanowienie fundamentu pod przyszłą monarchię — organizmu o większym terytorium i niezależności. Monarchia połączyła mniejsze jednostki epoki feudalizmu w jeden spójny terytorialnie organizm społeczny o silnej ekonomii i niezależności. Zostało to osiągnięte przez króla Saula w chwili zjednoczenia Izraela w królestwo.

Jezus przyszedł na świat jako Król Królów (Ap. 11:15). Bóg ustanowił monarchię w Izraelu w celu przygotowania silnego fundamentu na przyjęcie Mesjasza oraz jego przyszłe rządy jako Króla Królów.

Szatan na długo przed tym wydarzeniem zrozumiał te zamiary i zagrodził drogę Bożej opatrzności, tworząc swe własne monarchie. Pierwsza dynastia faraonów w Egipcie wyprzedziła o wiele wieków powstanie zjednoczonego królestwa Izraela. Na przestrzeni swej historii Egipt starożytny doczekał się trzydziestu dynastii. W osiemnastym wieku przed Chrystusem, za panowania króla Hammurabiego cała Mezopotamia znalazła się pod rządami starożytnego królestwa Babilonii, czterysta lat później kontrolę nad Bliskim Wschodem i Syrią sprawowało imperium Hetytów. Nawet w obrębie świata Szatana trwała nieustanna walka pomiędzy względnie lepszymi i gorszymi o rozdzielenie dobra od zła. Ta dobra tendencja rozwoju była odpowiedzią umysłu pierwotnego człowieka na głos Bożej opatrzności odnowy.

Gdyby król Salomon do końca wypełnił wolę Boga, wówczas mógłby w pełni wykorzystać otrzymane od Boga zdolności polityczne i zjednoczyć narody Bliskiego Wschodu. Izrael zasymilowałby słabe cywilizacje Egiptu, Grecji minojskiej i Mezopotamii oraz ustanowiłby światowe imperium, na bazie którego Mesjasz mógłby zbudować na ziemi Królestwo Niebieskie. Salomon popadł niestety w bałwochwalstwo, zmuszając tym samym Boga do stopniowego rozbioru monarchii, którą wcześniej pieczołowicie i z wielkim wysiłkiem budował.

Ponieważ królowie Zjednoczonego Izraela nie ustanowili fundamentu na przyjęcie Mesjasza, ani podstawy, na której Bóg mógłby obudować swoją suwerenność, Bóg podzielił Królestwo na część północną — Izrael i południową — Judę. Ponieważ Wola Boga była łamana dalej, królestwo północne zostało zniszczone przez pogańskich Asyryjczyków. W ósmym wieku przed naszą erą Asyria podbiła prawie cały Bliski Wschód (wraz z Egiptem) oraz ustanowiła pierwsze światowe Imperium. Królestwo Judy przez pewien okres dochowywało wierności Bogu, lecz w końcu również popadło w niewiarę i zostało wydane na łup Imperium Nowobabilońskiemu, które na gruzach Asyrii ustanowiło drugie światowe imperium.

Bóg sprawił, że po upadku Judy tron Izraela pozostał pusty, a naród żydowski aż do przyjścia Mesjasza znajdował się pod jarzmem kolejnych pogańskich imperiów. Na uwagę zasługuje fakt, że Bóg umieścił naród żydowski w sferze wpływów kultury hellenistycznej, która ustanowiła ideologiczny szkielet dla przyszłej demokracji. Bóg ukształtował społeczeństwo izraelskie na modłę demokratyczną, zakładając, że kiedy przyjdzie Mesjasz, wówczas zostanie przyjęty przez lud i z woli ludu okrzyknięty królem. Mechanizmy demokratyczne niestety nie zadziałały; Jezus nie uzyskał społecznego poparcia i został ukrzyżowany. W rezultacie zwieńczeniem trwającej dwa tysiące lat Opatrzności Bożej, rozpoczętej przez Abrahama i jego potomków, była tylko odnowa na poziomie duchowym.

7.2 Rozwój historii w epoce przedłużonej opatrzności odnowy

7.2.1 Opatrzność odnowy a historia Zachodu

W czwartym wieku n.e prześladujące Chrześcijan Imperium Rzymskie złożyło hołd ukrzyżowanemu Chrystusowi, przyjmując, a następnie uznając chrześcijaństwo za religię państwową. Pierwotnym opatrznościowym zadaniem Imperium jednoczącego cały świat starożytny basenu Morza Śródziemnego było ustanowienie fundamentu dla królestwa Chrystusa na ziemi. Gdyby Naród Żydowski przyjął Jezusa jako swego Mesjasza, wówczas Imperium Rzymskie przeszłoby na stronę Chrystusa jeszcze podczas jego życia na ziemi. Jezus byłby w całym Imperium otaczany szacunkiem i traktowany jak przystało na Króla Królów. Założyłby również światowe królestwo ze stolicą w Jerozolimie. Niestety, brak wiary pośród narodu izraelskiego sprawił, że Judea została zniszczona. Również Imperium Rzymskie zaczęło chylić się ku upadkowi, by upaść ostatecznie po fali najazdów ludów barbarzyńskich w 476 roku n.e.

W rezultacie centrum Bożej opatrzności odnowy zostało przeniesione z Judei (krainy gorzkiego żalu Boga) do Europy Zachodniej (będącej wcześniej zachodnią częścią Imperium Rzymskiego), zaludnionej przez plemiona germańskie. Związana z chrześcijaństwem duchowa opatrzność odnowy była w głównej mierze realizowana w Europie Zachodniej; tylko tam historia nowego okresu opatrznościowego rozwijała się zgodnie z ustanowionym wzorcem opatrzności odnowy. Historia chrześcijaństwa w Europie Zachodniej dostarcza nam informacji o wydarzeniach, które ukształtowały Wiek Przedłużonej Opatrzności Odnowy.

7.2.2 Wzajemne powiązania między historią religii, ekonomii i polityki

Bóg obdarzył człowieka duchem i ciałem, pragnąc przez to umożliwić mu sprawowanie władzy zarówno nad światem duchowym jak i fizycznym (patrz Zasada Stworzenia 6.2). Gdyby człowiek nie upadł, wówczas jego duch i ciało wspólnie osiągnęłyby doskonałość. Intelekt fizyczny i duchowy osiągnęłyby harmonię za życia ziemskiego człowieka. W rezultacie Upadku człowiek jest nieświadomy duchowej oraz fizycznej rzeczywistości, dlatego Bóg, posiłkując się religią i nauką, pracował nad przezwyciężeniem tego stanu (patrz Eschatologia 5.1).

Religie pomagały upadłemu człowiekowi w stopniowym wydobywaniu się z mroków duchowej niewiedzy, pobudzając jego umysł pierwotny. Uczyły one, że człowiek powinien zakotwiczyć swe życie w niewidzialnym, przyczynowym oraz wiecznym świecie Boga. Ponieważ nie wszyscy odczuwają potrzebę religii, tylko wyjątkowi ludzie osiągają wiedzę duchową w sposób szybki. W większości przypadków rozwój duchowy przebiega bardzo powoli. Potwierdza to między innymi fakt, że nawet dzisiaj, gdy na całym świecie istnieje tak wiele religii, duchowość współczesnego człowieka często nie przewyższa duchowości ludzi z przeszłości.

Z drugiej strony każdy z nas jest zapoznany z odkryciami nauki, która w znacznym stopniu powiększyła naszą wiedzę o świecie fizycznym. Ponieważ nauka zajmuje się praktyczną stroną życia, wszyscy ludzie odczuwają potrzebę jej zgłębiania. Przyrost wiedzy o świecie fizycznym miał ogólnie rzecz biorąc charakter nader szybki i wszechogarniający.

Badania naukowe dotyczą dotykalnych, materialnych obiektów świata skutkowego, studia religijne natomiast koncentrują się wokół niewidzialnego, transcendentnego świata przyczyny. Ze względu na tę rozbieżność, aż do dnia dzisiejszego religia i nauka teoretycznie nie dają się pogodzić. Ponieważ Szatan kontroluje świat i poprzez świat atakuje i korumpuje ludzi, religia uczy, ażeby wyrzec się świata. Jest to jeden z powodów, dla którego religii trudno osiągnąć harmonię z nauką, z natury dążącą do ulepszenia życia na ziemi.

Wiemy, że gdy Bóg stwarzał człowieka, najpierw wyposażył go w zewnętrzne ciało, a dopiero później w wewnętrznego ducha (Rdz. 2:7). Opatrzność Odnowy, będąca również Opatrznością Odtworzenia, rozwija się według tego samego wzorca, tzn. zmierza od tego, co zewnętrzne do tego, co wewnętrzne. Patrząc z tej perspektywy można zauważyć, że w trakcie swego rozwoju religia i nauka znajdowały się często w sprzeczności, a nawet w konflikcie (patrz Przygotowanie 1).

Podobny dysonans można zauważyć pomiędzy religijnym i ekonomicznym życiem człowieka. Działalność ekonomiczna, podobnie jak nauka, dotyczy świata praktycznego. W rzeczywistości istnieje ścisła zależność pomiędzy wzrostem ekonomicznym a rozwojem nauki. Można stwierdzić, że historia religijna (oparta na wewnętrznym rozwoju Bożej Opatrzności) i historia ekonomiczna (oparta na zewnętrznym rozwoju Bożej Opatrzności) podążały odmiennymi torami oraz rozwijały się w zróżnicowanym tempie. Ażeby zatem zrozumieć historię zachodniej cywilizacji, rozwijającej się według ustanowionego przez Bożą opatrzność odnowy wzorca, historię chrześcijaństwa i historię ekonomiczną Zachodu należy studiować oddzielnie.

Religia i ekonomia są wzajemnie powiązane na podobnej zasadzie jak religia i nauka: religia jest odpowiedzialna za odnowę życia wewnętrznego upadłego człowieka, a nauka za odnowę aspektu zewnętrznego. Chociaż drogi rozwoju religii i ekonomii (podobnie zresztą jak religii i nauki) zdawały się przebiegać w sposób rozbieżny, w życiu człowieka te dwie dziedziny są ze sobą powiązane.

Pomiędzy historią chrześcijaństwa i historią ekonomiczną istniało zatem wzajemne powiązanie i współzależność. W naszym życiu społecznym elementem integrującym religię i ekonomię jest polityka. W szczególności w Europie Zachodniej polityka starała się łączyć rozwój ekonomiczny (powiązany ściśle z postępem naukowym) z etosem chrześcijaństwa, które często zapominało o swym opatrznościowym przeznaczeniu. Historia polityczna Zachodu wytyczyła drogę dla harmonijnego połączenia religii i ekonomii. Aby dokładniej zrozumieć, w jaki sposób historia zmierzała do wypełnienia celu opatrzności odnowy, musimy również oddzielnie przestudiować historię polityki.

Różne drogi rozwoju religii, polityki i ekonomii najlepiej zilustrować przykładem z historii Europy Zachodniej z końca Xvii wieku.

Jeśli spojrzymy z punktu widzenia historii religii, to okazuje się, że w okresie o którym mowa, wartości demokratyczne zapuściły swe korzenie w chrześcijaństwie. Chrześcijaństwo monarchiczne z papieżem na czele uległo podziałowi w wyniku Reformacji 1517 roku. Życie religijne ludności europejskiej, podporządkowane w średniowieczu hierarchii papieskiej, stopniowo uwalniało się od tej zależności. Wielu zaczęło kształtować swą duchowość w oparciu o własne zrozumienie Biblii. Z perspektywy polityki był to szczytowy okres monarchii absolutnej. Natomiast z ekonomicznego punktu widzenia mamy do czynienia z feudalizmem, opartym o wielką własność ziemską. Społeczeństwo europejskie tamtej doby miało raczej zdemokratyzowane życie religijne, monarchiczny styl uprawiania polityki oraz feudalną ekonomię.

Winniśmy również wyjaśnić, dlaczego model rozłącznego rozwoju nie znajduje swego zastosowania w Epoce Starego Testamentu. Otóż rozwój naukowy w starożytnym Izraelu był niezwykle powolny; ekonomiczny — w ogóle nie nastąpił, a samo społeczeństwo znajdowało się na bardzo niskim poziomie specjalizacji. Ludność Izraela prowadziła proste życie w systemie społecznym, w którym religia stanowiła nieodłączną część codziennego życia. Połączeni więzami „pan — sługa” oraz surowym prawem mojżeszowym, członkowie społeczności Izraela musieli być posłuszni swym władcom, zarówno w kwestiach politycznych, jak też religijnych. W owych czasach religia, polityka oraz ekonomia nie rozwijały się w sposób od siebie niezależny.

7.2.3 Społeczeństwo rodowe

Spójrzmy teraz na rozwój historyczny religii, polityki i ekonomii w okresie Nowego Testamentu.

Umysł pierwotny pragnie odpowiedzieć na wezwanie Bożej Opatrzności Odnowy, co prowadzi z reguły do podziałów w społeczeństwie, które jest ześrodkowane w Szatanie. W trakcie tego procesu ludzie wypełniający Wolę Boga oddzielali się od społeczeństwa Szatana, tworząc społeczeństwa rodowe znajdujące się po stronie Boga. Ten sam mechanizm towarzyszył narodzinom chrześcijańskiego społeczeństwa rodowego. W wyniku ukrzyżowania Jezusa naród żydowski znalazł się po stronie Szatana i nie mógł kontynuować opatrzności odnowy. W rezultacie Bóg doprowadził do rozpadu społeczeństwa izraelskiego, powołując zarazem z jego szeregów wiernych, którzy położyli podwaliny pod chrześcijańskie społeczeństwo rodowe.

W Epoce Starego Testamentu dwunastu synów Jakuba wraz z siedemdziesięcioma członkami rodu doprowadziło do założenia izraelskiego społeczeństwa rodowego, wraz z którym rozpoczął się nowy rozdział Bożej Opatrzności. W Epoce Nowego Testamentu dwunastu apostołów oraz siedemdziesięciu uczniów Jezusa założyło chrześcijańskie społeczeństwo rodowe, co otworzyło nowy okres opatrznościowy. Chrześcijańskie społeczeństwo rodowe składało się ze wspólnot, które posiadały słabo rozwiniętą (jeśli w ogóle) strukturę polityczną oraz ekonomiczną. W tym też okresie rozwój religijny, polityczny i ekonomiczny nie następował w sposób od siebie niezależny.

Pomimo znacznych prześladowań chrześcijańskie społeczeństwo rodowe stale się rozwijało w basenie Morza Śródziemnego, ulegając ewolucji w społeczeństwo plemienne. Imperium Rzymskie upadło ostatecznie w 476r. n.e. w wyniku wędrówek ludów, mających miejsce już od drugiej połowy IV wieku. Niezwykle szybka ekspansja społeczeństwa chrześcijańskiego datuje się od czasów chrystianizacji plemion germańskich, które zajęły dawne tereny Imperium.

7.2.4 Społeczeństwo feudalne

Społeczeństwa rodowe ewoluowały w kierunku społeczeństw feudalnych. W Europie feudalizm stanowił reakcję na upadek autorytetu oraz chaos spowodowany poprzez upadek Imperium Rzymskiego. W społeczeństwie feudalnym nastąpił rozdział pomiędzy religią, polityką i ekonomią, weszły one na samodzielne szlaki. We wczesnym okresie społeczeństwa feudalnego, szczególnie wśród niedawno ochrzczonych plemion germańskich, wolni chłopi i wojownicy byli rządzeni przez lokalnych książąt.

Władza polityczna była w rękach panów feudalnych, którzy pod nieobecność władzy centralnej rządzili danym terytorium. Europejskie społeczeństwo feudalne przekształcało się stopniowo w system polityczny, w którym na każdym poziomie dominowała zależność „pan — sługa” (przykładem jest zależność panów feudalnych i ich rycerzy) oraz samowystarczalna ekonomia oparta o własność ziemską. Feudalizm w swej dojrzałej formie wykształcił się w całej Europie po upadku Imperium Karolingów. Ziemia została podzielona na liczne majątki ziemskie, z których każdy był we władaniu pana feudalnego.

Pan feudalny był odpowiedzialny za wszystkie, nawet najdrobniejsze aspekty życia w swych włościach, posiadał też najwyższą władzę sądowniczą. Chłopi przekazywali swą ziemię panom feudalnym bądź klasztorom w zamian za ochronę militarną. Po dokonaniu aktu submisji otrzymywali ziemię z powrotem, lecz już nie jako własność dziedziczną, lecz lenno. Rycerze wasalni otrzymywali posiadłości ziemskie od swych panów w zamian za służbę zbrojną. Wśród rycerstwa istniało zróżnicowanie: biedniejsi posiadali jeden majątek ziemski, najbogatsi — setki, które z kolei rozdzielali pomiędzy swych własnych wasali. Królowie w owych czasach sprawowali władzę ograniczoną, czasami mniejszą niż wielcy panowie feudalni.

Życie religijne w Europie w okresie patriarchalnej regionalizacji przywództwa kościelnego rozwijało się według podobnych zasad jak polityka i ekonomia doby wczesnego feudalizmu, dlatego też ten okres w historii kościoła może być nazwany feudalizmem chrześcijańskim. Patriarchowie, arcybiskupi oraz biskupi piastowali pozycje odpowiadające tym, które dzierżyli wielcy, średni i mali panowie feudalni. Król był tylko jednym z wielkich panów feudalnych, podobnie papież — tylko jednym z pięciu patriarchów. Struktura polityczna w obrębie Kościoła Rzymskokatolickiego została zbudowana na bardzo surowej i hierarchicznej relacji typu „pan — sługa”. Biskupi i opaci posiadali pozycję społeczną (i związaną z tym władzę), porównywalną do pozycji świeckiego pana feudalnego. Będąc panem kościelnych włości, opat lub biskup mógł nawet posiadać własną armię utworzoną z grona swej służby i wasali.

Odnośnie rozwoju ekonomicznego okres, o którym mowa, rozpoczął się w momencie, gdy niewolnicze społeczeństwo Starożytnego Rzymu zaczęło przekształcać się w społeczeństwo oparte o własność ziemską. Część ziemi znalazła się w posiadaniu wolnego chłopstwa. Ludność tego okresu można podzielić na cztery kategorie: arystokrację, wolnych chłopów, chłopów poddanych oraz niewolników. Przynależność do danej kategorii była uzależniona od prawa do ziemi.

W taki sposób, na gruzach Zachodniego Cesarstwa Rzymskiego Bóg wybudował społeczeństwo feudalne. Wyrosło ono wśród nowo wybranych, ochrzczonych plemion germańskich, którym przyszło odegrać wiodącą rolę w kolejnym etapie Bożej Opatrzności. Umacniając małe obszary Swej zwierzchności w dziedzinie religii polityki i ekonomii, Bóg położył fundament pod przyszłe królestwo.

7.2.5 Społeczeństwo monarchiczne i imperializm

Społeczeństwo feudalne ewoluowało w kierunku społeczeństwa monarchicznego. Jakie były polityczne koleje powstawania monarchii?

Wszystkie królestwa utworzone przez ludy germańskie w Europie Zachodniej miały krótki żywot. Wyjątek stanowiło tylko Królestwo Franków. Frankijscy królowie dynastii Merowingów przyjęli chrześcijaństwo i odziedziczyli spuściznę cywilizacji rzymskiej, tworząc w Europie Zachodniej germańsko-rzymską cywilizację. Po upadku dynastii Merowingów wybitnym władcą Franków stał się Karol Młot. Karol rozszerzył granice królestwa oraz powstrzymał inwazję Maurów z południowego zachodu. Jego syn, Pepin Krótki został pierwszym królem karolińskim oraz ojcem Karola Wielkiego. Karol Wielki był pod wielkim wrażeniem dzieła o Królestwie Chrześcijańskim św. Augustyna, wizję tę uczynił kamieniem węgielnym filozofii rządzenia swym królestwem. Cesarstwo Karola Wielkiego zjednoczyło zachodnie i centralne obszary Europy, wprowadzając stabilizację na ziemie naznaczone zamętem i chaosem masowych migracji.

W sferze religijnej chrześcijaństwo feudalne zostało zastąpione chrześcijaństwem monarchicznym, które było królestwem duchowym, wykraczającym poza granice narodowe. Powstało ono na duchowym fundamencie na przyjęcie Mesjasza oraz znajdowało się pod władzą papieża. W 800 roku n.e. papież Leon III koronował Karola Wielkiego na cesarza, udzielając mu błogosławieństwa Kościoła. Poprzez ten akt papież przekazał cesarzowi centralną odpowiedzialność za opatrzność. Duchowe królestwo pod władzą papieża oraz Królestwo Franków Karola Wielkiego zjednoczyły się w jedno imperium chrześcijańskie.

Okres Imperium Chrześcijańskiego odpowiadał opatrznościowo starotestamentowym czasom Zjednoczonego Królestwa. W obydwu przypadkach doszło do zastąpienia społeczeństwa feudalnego przez społeczeństwo monarchiczne, które miało na celu większą konsolidację po stronie Boga władzy, ludności oraz terytorium. Wcześniej zostało wyjaśnione, że papieże prowadzili Kościół do Królestwa Boga z pozycji archanioła. Poprzez akt koronacji papież przekazywał Boże błogosławieństwo cesarzowi, stawiając się wobec niego w pozycji Kaina (patrz Tożsamości 4). Jednakże obowiązkiem cesarza było słuchać nauczania papiestwa oraz pracować politycznie nad budową królestwa oraz przygotowaniami na przyjęcie Mesjasza. Gdyby papież i cesarz wybudowali zgodnie z Wolą Boga imperium chrześcijańskie, wówczas ten okres historii byłby świadkiem Dni Ostatnich i przyjścia Mesjasza. Przyniesiona przez Mesjasza Nowa Prawda rozwiązałaby problemy religii i nauki, łącząc i prowadząc w jednym wspólnym ludzkim przedsięwzięciu religię, politykę i ekonomię w kierunku budowy Bożego Ideału. Na tej bazie doszłoby do ustanowienia fundamentu dla Pana Powtórnego Przyjścia. Wraz z nastaniem imperium chrześcijańskiego miał również dobiec końca okres feudalizmu.

Niestety, papieże i cesarze nie wypełnili Woli Boga. Niepowodzenie to uniemożliwiło realizację wizji, która stanowiła podstawę ideału Karola Wielkiego. W rezultacie system feudalny, zamiast ulec stopniowemu rozkładowi, umocnił się i dominował przez najbliższe wieki. Religia, polityka i ekonomia nadal pozostały podzielone, a duchowe królestwo papieży oraz ziemskie królestwo cesarzy popadały często we wzajemne konflikty.

Imperium chrześcijańskie nie zbudowało zjednoczonego królestwa gotowego na przyjęcie Mesjasza. Karol Wielki zbudował swe imperium w chwili, kiedy fundament wczesnego społeczeństwa feudalnego był przygotowany, by ulec konsolidacji w silną monarchię. Karol Wielki nigdy nie podporządkował sobie panów feudalnych, wręcz przeciwnie, system feudalny uległ dalszemu wzmocnieniu, a sam Święty Cesarz Rzymski stał się jednym z panów feudalnych. System feudalny miał dominować w Europie aż do czasów wyłonienia się monarchii absolutnej w XVII wieku.

Wraz ze zmierzchem feudalizmu zdecentralizowana władza, pozostająca w rękach panów feudalnych, przeszła w ręce królów, sprawujących władzę nad dużymi państwami narodowymi. Królowie sprawowali władzę absolutną, powołując się na doktrynę o boskim prawie królów. Monarchia absolutna kwitła aż do Rewolucji Francuskiej 1789 roku.

Spójrzmy teraz na podstawowe prądy w sferze historii religijnej, które miały miejsce w czasach, gdy prowadzone przez papiestwo chrześcijaństwo posiadało strukturę monarchiczną. Papieże nie wypełnili Woli Boga i ulegli sekularyzacji; papiestwo znajdowało się na drodze duchowego upadku. Do upadku autorytetu papiestwa przyczyniła się klęska ruchu krucjatowego oraz niewola awiniońska, która obdarła papiestwo z władzy i godności. Wraz z nastaniem Reformacji Protestanckiej 1517 roku zachodnie chrześcijaństwo przestało istnieć jako jedyna monarchia duchowa.

Rozpatrując rozwój życia ekonomicznego, można zauważyć, że feudalna struktura w ekonomii przeżyła upadek feudalizmu politycznego. W miastach zaczął się rozwijać kapitalizm; właściciele manufaktur i kupcy, znajdując często wsparcie w władzy monarszej, połączonymi siłami zwalczali ograniczający ich system feudalny. Na wsiach dochodziło do reorganizacji rolnictwa, gdzie niezależni chłopi szukali we władcach sojuszników w walce z panami feudalnymi. Żaden z tych ekonomicznych trendów rozwojowych nie był w stanie w pełni zastąpić feudalizmu, który istniał aż do Rewolucji Francuskiej.

W trakcie rozwoju historii ekonomicznej feudalizm został zastąpiony przez kapitalizm, a zjawisku temu towarzyszyła ekspansja kolonialna. Celem monarchii absolutnej była konsolidacja władzy politycznej, cel potężnych kapitalistów był podobny i sprowadzał się do monopolizacji finansów i kapitału. Powstanie kapitalizmu zbiegło się z powstawaniem siedemnastowiecznej monarchii absolutnej, natomiast jego pełen rozkwit nastąpił w dobie Rewolucji Przemysłowej. Opatrznościowy cel kapitalizmu polegał na akumulacji kapitału oraz centralizacji działalności ekonomicznej w stopniu, który nie był możliwy w czasach feudalnych. Zjawisko to uległo nasileniu w przypadku imperializmu. Imperialistyczna ekspansja kolonialna miała również opatrznościowy cel, który polegał na ustanowieniu ogólnoświatowego fundamentu w dziedzinie ekonomicznej, politycznej i religijnej.

Rozpatrujemy tutaj tylko europejski imperializm, ponieważ centrum Bożej Opatrzności Odnowy znajdowało się w Europie Zachodniej.

Rywalizacja państw Europy Zachodniej doprowadziła przed I Wojną Światową do walki o terytoria kolonialne na całym świecie. Zjawisko to sprawiło, że cywilizacja Zachodniego Chrześcijaństwa stała się dostępna dla całego świata.

7.2.6 Demokracja i socjalizm

Monarchia ustąpiła miejsca demokracji. Przypomnijmy, że celem społeczeństwa monarchicznego było zbudowanie królestwa, które miało służyć jako oparcie dla Mesjasza. Kiedy opatrzność odnowy nie została wypełniona przez Imperium Chrześcijańskie, Bóg rozpoczął proces rozbioru społeczeństwa monarchicznego. W jego miejsce Bóg wprowadził demokrację, która miała rozpocząć nową opatrzność budowy suwerennego narodu, przygotowanego na przyjęcie Mesjasza.

Demokracja to system, w którym wszyscy mają takie same prawa, a rząd jest stanowiony przez ludzi i dla ludzi. Celem demokracji było zniszczenie politycznego monopolu monarchii, która nie spełniała Woli Boga. Monarchia miała stworzyć nowy system polityczny, zdolny do wypełnienia celu opatrzności odnowy, tzn. przygotować ludzi na przyjęcie Mesjasza — Króla Królów.

W jaki sposób demokracja może wypełnić swe przeznaczenie? Wraz z upływem historii opatrznościowe zasługi wieków powodują, że duchowość człowieka ulega pogłębieniu. Umysł pierwotny człowieka odpowiada na wezwanie opatrzności i poszukuje religii, często nie wiedząc nawet dlaczego. Wszyscy ludzie przyjmą ostatecznie chrześcijaństwo, które zostało przygotowane przez Boga jako najwyższa religia. Świat zmierza w kierunku jednej cywilizacji, opartej o ideały chrześcijańskie.

Ludzie zbliżają się do wartości chrześcijańskich wraz z tym, jak historia zmierza do swego wypełnienia. Powstałe z woli człowieka demokratyczne rządy stopniowo stają się coraz bardziej chrześcijańskie. Kiedy do demokratycznych, przesiąkniętych dojrzałym duchem chrześcijańskim społeczeństw przyjdzie Mesjasz, wówczas ustanowi on na ziemi, przy ofiarnym wsparciu ludzi, Bożą zwierzchność, Królestwo Niebieskie na Ziemi. Musimy pamiętać, że narodzinom demokracji towarzyszył Boży opatrznościowy cel odnowy, którym było zniszczenie monopolu Szatana na władzę i odnowienie z woli ludzi niebiańskiego zwierzchnictwa pod przewodnictwem powracającego Jezusa. Ruchy demokratyczne wyrosły na gruncie sprzeciwu wobec monarchii absolutnej XVII i XVIII wieku oraz dały początek rewolucjom w Anglii, Ameryce i Francji. Rewolucje zniszczyły społeczeństwa monarchiczne oraz zrodziły na ich miejsce społeczeństwa demokratyczne.

Różne formy demokracji, wynikające z opatrznościowych nurtów Hebraizmu i Hellenizmu, zostaną omówione w następnym rozdziale (patrz Przygotowanie 3.1-3.2).

Rozwój historyczny w sferze religijnej przeniósł się na poziom chrześcijaństwa demokratycznego po tym, jak Reformacja Protestancka 1517 roku zdruzgotała chrześcijaństwo monarchiczne. Za sprawą Reformacji siły demokratyczne dokonały rozbioru duchowego królestwa, nad którym wyłączną kontrolę sprawowali papieże.

Pierwotny zamiar Boga polegał na przygotowaniu królestwa na przyjęcie Mesjasza, co mogło nastąpić tylko w sytuacji, gdyby doszło do zjednoczenia imperium chrześcijańskiego cesarzy z monarchicznym, papieskim chrześcijaństwem. Kiedy jednak papieże zawiedli w wypełnieniu swej odpowiedzialności, monarchia chrześcijańska, której byli zwierzchnikami, uległa rozpadowi. Doprowadzić do tego miało chrześcijaństwo demokratyczne; na podobnej zasadzie, demokracja polityczna, miała zniszczyć świecką potęgę monarchii absolutnej. Reformacja protestancka otworzyła drogę do swobodnego szukania Boga, już nie za pośrednictwem duchownych, jak dawniej, lecz poprzez osobiste studiowanie Biblii. Ludzie przestali podporządkowywać swe życie religijne autorytetowi innych, w sposób wolny praktykując wybraną przez siebie ścieżkę wiary.

Chrześcijaństwo demokratyczne stworzyło więc środowisko społeczne, które umożliwiło wszystkim ludziom w sposób wolny oczekiwać i szukać powracającego Chrystusa.

Podobnie, w trakcie rozwoju historycznego pojawiły się idee socjalistyczne, które osłabiały imperializm i umacniały demokratyczne formy ekonomii. Niektórzy historycy uważają, że pierwsza wojna światowa była wojną o kolonie, toczoną przez narody imperialistyczne, niemniej nie ulega wątpliwości, że po jej zakończeniu doszło do gwałtownego rozwoju ducha demokratycznego i osłabienia polityki kolonialnej. Pod koniec II wojny światowej wielkie mocarstwa zaczęły się pozbywać dawnych kolonii. Wraz z upadkiem imperializmu rozpoczęła się ewolucja w łonie samego kapitalizmu w kierunku ekonomii wspólnego dobrobytu.

Sfera Szatana, propagując socjalizm, osiągnęła swe apogeum w komunizmie. Nie mogło być inaczej, gdyż Szatan zawsze pragnął realizować z wyprzedzeniem wadliwą namiastkę Bożego planu. Bóg pragnął rozwinąć ekonomię socjalistyczną w formie i kształcie zupełnie innym od państwowego socjalizmu, ustanowionego przez system komunistyczny.

Bóg, zgodnie ze swym stwórczym planem, obdarza każdego człowieka tą samą pierwotną wartością. Kocha równo jak rodzice wszystkie swe dzieci oraz pragnie, aby wszyscy żyli w przyjemnym środowisku naturalnym i godnych warunkach materialnych. W świecie idealnym produkcja, dystrybucja i konsumpcja będą z sobą organicznie powiązane na podobieństwo systemów trawienia, krążenia i metabolizmu w ciele człowieka. W idealnym świecie nie może być miejsca dla niszczącej rywalizacji, nadprodukcji oraz niesprawiedliwej dystrybucji, prowadzących do nadmiernej, sprzecznej z dobrem publicznym akumulacji i konsumpcji. Będzie istnieć natomiast dostateczna produkcja koniecznych oraz użytecznych dóbr, sprawiedliwa i efektywna dystrybucja, a także umiarkowana (mająca na uwadze dobro ogółu) konsumpcja. Będą również gromadzone rezerwy kapitału potrzebne do harmonijnego funkcjonowania całej ekonomii, podobnie jak wątroba gromadzi rezerwy pokarmu dla całego ciała.

Człowiek został stworzony do życia w idealnym świecie, dlatego nieustannie będzie zmierzał do porządku socjalistycznego, poszukując w trakcie tych dążeń wolności, demokracji i pogłębienia swej pierwotnej natury. Ma to szczególnie miejsce w okresie wypełniania się historii opatrznościowej, gdy istnieje możliwość osiągnięcia Bożego ideału. To naturalne pragnienie wypływające z wnętrza człowieka sprawi, że demokratyczna polityka, kształtowana przez wolę ludzi, także zacznie zmierzać w podobnym kierunku. W rezultacie zostanie ustanowione ześrodkowane w Bogu społeczeństwo socjalistyczne, które będzie ucieleśnieniem Bożego ideału.

Poniekąd już pierwsi chrześcijanie, dzielący się wspólnie wszelkimi dobrami, żyli w zgodzie z tym ideałem (Dzieje Ap. 4: 32-35). Tomasz Morus, piszący w szesnastowiecznej Anglii Utopię oraz Robert Owen, głoszący ideę humanistycznego socjalizmu w czasach angielskiej rewolucji przemysłowej, byli wyrazicielami wizji ideału socjalistycznego. Podobną wizję dzieliły katolickie i protestanckie ruchy społeczne, np. Charles Kingsley, orędownik chrześcijańskiego socjalizmu w Anglii w połowie XIX wieku. Skłonność tych ludzi do socjalizmu wypływała z naturalnego impulsu umysłu pierwotnego, zmierzającego do wypełnienia ideału stworzenia.

7.2.7 Idee współzależności, wzajemnego dobrobytu i uniwersalnych wartości a komunizm

Zasługi wieków w Bożej opatrzności odnowy posunęły do przodu rozwój pierwotnej natury człowieka, która nie mogła się wyrazić z powodu kontroli Szatana. Odpowiadając na najgłębsze impulsy serca, ludzie we wszystkich zakątkach świata żarliwie dążyli do świata Bożego ideału, w którym wypełniony zostanie cel stworzenia. Umysł pierwotny człowieka, przyciągany przez idee współzależności, dobrobytu i wartości uniwersalnych, pragnął zbudować Boże socjalistyczne społeczeństwo. Idee te zostaną ostatecznie zrealizowane w Królestwie Niebieskim na Ziemi w czasie Powtórnego Przyjścia.

Ponieważ Szatan parodiuje Bożą opatrzność przed jej wypełnieniem, jego obóz głosił tzw. „socjalizm naukowy” (oparty o teorię materializmu dialektycznego i historycznego) oraz budował świat komunistyczny. Teoria materializmu historycznego głosi, że ludzkość rozpoczęła swój rozwój na poziomie prymitywnej wspólnoty pierwotnej, a spełnieniem ewolucji będzie idealne społeczeństwo komunistyczne.

Ewidentnym błędem tej teorii jest nieświadomość fundamentalnej przyczyny rozwoju historycznego. Stwarzając człowieka, Bóg dał mu obietnicę Królestwa Niebieskiego. Ponieważ Szatan związał się z człowiekiem więzami krwi zanim uczynił to Bóg, mógł wykorzystać upadłych ludzi i wybudować zniekształconą, pozbawioną zasad, imitację idealnego społeczeństwa. Tworem takim jest świat komunistyczny.

Dwa wyłonione typy demokracji miały dokonać demontażu monarchii absolutnej i przekazać władzę w ręce ludzi. W podobny sposób doszło do pojawienia się dwojakiego rodzaju: jednego po stronie Boga, propagującego idee współzależności, wzajemnego dobrobytu i uniwersalnych wartości, oraz drugiego, po stronie Szatana, zmierzającego do obalenia systemu ekonomicznego, który koncentrował bogactwa społeczne w rękach uprzywilejowanej mniejszości. Każdy z tych ruchów zmierzał do ustanowienia systemu sprawiedliwej dystrybucji dóbr. Socjalistyczne aspiracje po obydwu stronach wynikały z opatrznościowych dążeń, zmierzających do zbudowania społeczeństwa opartego o prawdziwie demokratyczny system ekonomiczny.

Wcześniej zostało wyjaśnione, że w historii Europy Zachodniej, sterowanej przez opatrzność odnowy, drogi rozwoju religijnego, politycznego oraz ekonomicznego nie były z sobą powiązane. W jaki więc sposób mogą się wspólnie spotkać w Dniach Ostatnich, by położyć fundament pod Powtórne Przyjście Chrystusa?

Fundamentalna przyczyna odrębnego rozwoju tych dziedzin leżała w rozbieżności między religią i nauką, które były próbą pokonania ludzkiej ignorancji dotyczącej duchowej i fizycznej rzeczywistości. Aby szlaki religii, polityki i ekonomii mogły się spotkać i wypełnić Boży ideał, musi pojawić się nowe wyrażenie prawdy, zdolne w pełni połączyć sferę religii i nauki. Oparta na tej prawdzie religia zjednoczy ludzkość z Sercem Boga. Powstanie Boży system ekonomiczny, który stanie się fundamentem nowego ładu politycznego oraz wypełni ideał stworzenia. Nastanie mesjańskie Królestwo, kierujące się zasadą współzależności, dobrobytu i uniwersalnych wartości.