Część 5. Okres Izraelskiej Niewoli i Powrotu oraz okres Papieskiej Niewoli i Powrotu
Ponieważ naród izraelski, popadł w niewiarę i nie okazał skruchy, nie mógł wypełnić Bożego ideału świątyni. Z tego powodu, podejmując nową próbę zrealizowania Swej Woli, Bóg dopuścił, by naród izraelski cierpiał los wygnańców w Babilonii. Okres ten swoim znaczeniem przypominał cierpienia Izraelitów w Egipcie, gdzie jako niewolnicy musieli odnowić przez odszkodowanie błąd popełniony przez Abrahama w czasie składania ofiary symbolicznej.
W okresie Imperium Chrześcijańskiego Bóg pragnął za pomocą papieża i cesarza ustanowić królestwo, które byłoby gotowe na przyjęcie Pana Powtórnego Przyjścia. Bóg miał nadzieję, że cesarz i papież przekażą swój tron i cesarstwo Mesjaszowi, gdy przyjdzie jako Król Królów, by na ustanowionym przez nich fundamencie wybudować Boże Królestwo (Izajasz 9:6, Lukasz 1:33). Niestety, zarówno papieże jak i cesarze ulegli korupcji i nie wyrazili skruchy za swoje grzechy. Papieże nie ustanowili duchowego fundamentu potrzebnego cesarzom dla ustanowienia podstawy wcielenia. W rezultacie nie doszło do ustanowienia fundamentu na Powtórne Przyjście Chrystusa, a Bóg rozpoczynając nową opatrzność odnowy utraconego fundamentu dopuścił, by papieże cierpieli wygnanie i niewolę.
Paralelny okres niewoli żydowskiej trwał siedemdziesiąt lat od uprowadzenia do niewoli przez króla Babilonii Nabuchodonozora, króla Jojakima wraz z rodziną, proroków Daniela i Ezechiela, kapłanów, urzędników dworskich, rzemieślników oraz wielu innych Izraelitów do upadku Babilonii i dekretu wyzwoleńczego króla Cyrusa Wielkiego (II Król. 24:25, II Kron. 36, Jer. 29:10; 39:1-10). Znajdujący się na wygnaniu Żydzi potrzebowali następnie stu czterdziestu lat, aby w trzech wielkich falach powrócić do swej ojczyzny oraz przeprowadzić narodową reformację opartą o Słowo Boga, wyrażone w mesjańskich proroctwach Malachiasza. Od tego też czasu Żydzi zaczęli się przygotowywać na przyjście Mesjasza. W okresie papieskiej niewoli i powrotu, który miał za zadanie odnowić w oparciu o zasadę odszkodowania odpowiadający mu czas niewoli i powrotu Izraela, chrześcijaństwo musiało kroczyć podobną drogą.
Pogrążając się w niemoralności, papieże i kler stopniowo tracili zaufanie ludu. Autorytet papiestwa został dodatkowo podkopany przez powtarzające się porażki krzyżowców. Schyłek ruchu krucjatowego zbiegł się z załamaniem systemu feudalnego w Europie i z początkiem nowożytnych państw narodowych. Wzrost roli monarchii świeckiej prowadził do konfliktu między papieżem i władcami. Podczas jednego z nich król Francji Filip IV „Piękny” upokorzył i uwięził papieża Bonifacego VIII. W 1309 roku Filip IV wymusił na papieżu Klemensie VII przeniesienie stolicy z Rzymu do znajdującego w południowej Francji Awinionu. Przez kolejne siedemdziesiąt lat papieże musieli żyć na wygnaniu jako poddani króla Francji. Dopiero w 1377 roku papież Grzegorz XI przeniósł z powrotem papieską stolicę do Rzymu.
Po śmierci Grzegorza XI kardynałowie wybrali na papieża Włocha, arcybiskupa Bari, który przyjął imię Urbana VI. Część kardynałów, głównie francuskich, odrzuciła jednakże tę decyzję i wybrała na papieża Klemensa VII, ustanawiając tym samym drugie rywalizujące papiestwo w Awinionie. Tak rozpoczęła się Wielka Schizma, która rozdzierała Kościół do następnego stulecia. Istniejący impas miał rozwiązać sobór w Pizie w 1409 roku, na którym zebrali się kardynałowie obydwu skłóconych stron. Sobór zdjął z urzędu obydwu istniejących papieży i na ich miejsce wybrał Aleksandra V. Odsunięci papieże nie podporządkowali się jednakże decyzji soboru, sprawiając, że przez pewien okres czasu świat chrześcijański miał trzech rywalizujących ze sobą papieży. Wkrótce potem kardynałowie, biskupi, teolodzy, królowie oraz ich wysłannicy zebrali się na soborze powszechnym w Konstancji (1414–1417). Sobór zdelegalizował istniejących trzech papieży oraz wybrał na ich miejsce Marcina V, kończąc w ten sposób okres wielkiej schizmy.
Sobór w Konstancji podkreślił, że sobór generalny Kościoła ma większy autorytet niż papież oraz posiada prawo wyboru i odsunięcia z urzędu papieża. Sobór podjął również decyzję, że następne sobory będą miały miejsce w regularnych odstępach. Podjęte decyzje prowadziły do reorganizacji Kościoła Katolickiego na wzór monarchii konstytucyjnej. Jednakże gdy w 1431 roku doszło do kolejnego spotkania soborowego w Bazylei (Szwajcaria), papież starał się odroczyć spotkanie. Delegaci odmówili i kontynuowali obrady pod jego nieobecność, lecz nie osiągnąwszy sukcesu, rozjechali się ostatecznie w 1449 roku. Plany przekształcenia Kościoła rzymskiego w monarchię konstytucyjną nie powiodły się, a papiestwo odzyskało utracony w 1309 roku autorytet.
Piętnastowieczni przywódcy ruchu koncyliarnego pragnęli zreformować skorumpowane papiestwo poprzez ustanowienie rady reprezentacyjnej, grupującej biskupów i świeckich, która posiadałaby najwyższy autorytet w Kościele. Papiestwo wyszło jednakże z tego konfliktu obronną ręką, potwierdzając swój pełny autorytet, który został utracony w czasie niewoli awiniońskiej. W czasie obrad soborowych doszło niestety do potępienia reform, które miały bardziej fundamentalne znaczenie niż te proponowane przez koncyliarystów. Potępiono działalność reformatorską Johna Wyclieffe’a (1330–1384) i Jana Husa (1373–1415). Ten ostatni został osobiście zaproszony na Sobór w Konstancji, by wyłożyć swe racje, lecz gdy przybył został pojmany i spalony na stosie. Wydarzenia te były zapowiedzią nadchodzącej Reformy protestanckiej w Kościele.
Okres 210 lat od Wielkiej Schizmy w 1309 roku do Reformacji Protestanckiej Marcina Lutra w 1517 roku obejmował siedemdziesięcioletnią niewolę awiniońską, Wielką schizmę, ruchy koncyliarystyczne i odrodzenie autorytetu papieskiego. Jego celem było odnowienie poprzez odszkodowanie paralelnego okresu dwustu dziesięciu lat historii Izraela, obejmującego siedemdziesiąt lat niewoli babilońskiej, lata powrotu i odbudowy Świątyni oraz reformy polityczne i religijne przeprowadzone przez Ezrę, Nehemiasza i Malachiasza.
- Część 1. Okres niewoli w Egipcie i okres prześladowania w Imperium Rzymskim
- Część 2. Okres Sędziów i Okres Chrześcijańskich Patriarchii
- Część 3. Okres Zjednoczonego Królestwa i okres Imperium Chrześcijańskiego
- Część 4. Okres Podzielonych Królestw Północy i Południa oraz okres Podzielonych Królestw Wschodu i Zachodu
- Część 5. Okres Izraelskiej Niewoli i Powrotu oraz okres Papieskiej Niewoli i Powrotu
- Część 6. Okres Przygotowania na Przyjście Mesjasza oraz okres Przygotowania na Powtórne Przyjście Mesjasza
- Część 7. Opatrzność odnowy i postęp historyczny