Część 1. Zasada Odnowy przez Odszkodowanie
1.1 Odnowa Przez Odszkodowanie
Zanim omówimy Zasadę Odnowy przez Odszkodowanie, musimy wyjaśnić, w jakiej zależności od Boga i Szatana znaleźli się ludzie w wyniku Upadku.
Gdyby pierwsi przodkowie ludzkości nie upadli, ale osiągnęli doskonałość i zjednoczyli się z Bogiem w sercach, żyliby w pełnej i wyłącznej więzi z Bogiem. W wyniku Upadku jednak połączyli się więzami krwi z Szatanem, co pozwoliło mu wywierać ciągły wpływ na ich życie. Bezpośrednio po Upadku, kiedy Adam i Ewa byli już obciążeni grzechem pierworodnym, ale nie zdążyli jeszcze uczynić niczego dobrego ani złego, znaleźli się w pozycji pośredniej — między Bogiem i Szatanem, będąc podatnymi na wpływ obydwu. W konsekwencji wszyscy ich potomkowie także znajdują się w pozycji pośredniej. Weźmy jako przykład człowieka żyjącego w upadłym świecie, który nie wierzy w Jezusa, ale w życiu kieruje się sumieniem. Jeżeli nie popełnia złych czynów, Szatan nie może wciągnąć go do piekła; Bóg jednak też nie może wziąć go do Raju, dopóki nie uwierzy on w Jezusa. Człowiek ten pozostaje więc w pozycji pośredniej. Po śmierci jego duch będzie przebywał w pośredniej sferze świata duchowego, która nie jest ani Rajem ani piekłem.
W jaki sposób Bóg wyzwala spod wpływu Szatana upadłych ludzi, znajdujących się w pozycji pośredniej?
Więź krwi istniejąca między Szatanem a człowiekiem pozwala Szatanowi wywierać wpływ na ludzkość. Dlatego człowiek musi spełnić pewien warunek, aby móc zostać uznanym przez Boga i powrócić do Niego. Z drugiej strony Szatan nie może zaprzeczyć, że Bóg jest Stwórcą ludzi. Nie może więc rościć sobie prawa do upadłego człowieka, o ile ten nie stworzy do tego konkretnych podstaw. Upadły człowiek może przejść na stronę Boga, jeżeli ustanowi dobre warunki, lub na stronę Szatana, jeżeli ustanowi warunki złe.
Dla przykładu, kiedy rodzina Adama znajdowała się w pozycji pośredniej, Bóg nakazał dzieciom, Kainowi i Ablowi, złożenie ofiar. Bóg pragnął, by dzięki temu warunkowi Kain i Abel przeszli na Jego stronę i by mógł przez nich działać. Ponieważ Kain zabił Abla, ustanowiony został warunek dający Szatanowi prawo do nich.
Bóg posłał do upadłych ludzi Jezusa, aby mogli przejść na Jego stronę dzięki warunkowi wiary w Zbawiciela. Niestety, wielu odrzuciło Jezusa i pozostało po stronie Szatana. Dlatego Jezus jest zarówno Zbawicielem, jak i Panem sądu.
Na czym zatem polega odnowa przez odszkodowanie? Kiedy ktoś utraci swoją pierwotną pozycję lub stan, musi spełnić pewne warunki, aby powrócić do sytuacji wyjściowej. Ustanawianie takich warunków odtworzenia nazywa się odszkodowaniem. Aby odzyskać utraconą reputację, pozycję lub zdrowie, człowiek musi podjąć konieczne wysiłki lub zapłacić odpowiednią cenę. Przypuśćmy, że dwoje ludzi kiedyś się kochających poróżniło się; muszą oni podjąć pewne kroki, by się pogodzić i by dawna miłość zakwitła między nimi na nowo.
Dlatego ludzie, którzy utracili stan łaski Bożej, muszą spełnić pewne warunki, aby odzyskać pierwotną pozycję. Ten proces odnowy pierwotnej pozycji i stanu drogą ustanawiania warunków nazywamy odnową przez odszkodowanie, a wypełniane warunki warunkami odszkodowania. Boże dzieło przywracania ludzi do pierwotnego, nieupadłego stanu drogą warunków odszkodowania nazywamy opatrznością odnowy przez odszkodowanie.
Jak ma się wartość warunku odszkodowania do wartości tego, co zostało utracone? Istnieją trzy rodzaje warunków odszkodowania.
Rodzaj pierwszy to warunek odszkodowania o równej wartości. W tym przypadku odnowa dokonuje się drogą spełnienia warunku odszkodowania o wartości równej wartości tego, co zostało utracone. Przykładem takich warunków odszkodowania jest zadośćuczynienie za krzywdy i szkody. Do nich również odnosi się werset „życie za życie, oko za oko, ząb za ząb” (Wj 21:23-24).
Drugi rodzaj to warunek odszkodowania o mniejszej wartości. W tym przypadku odnowa dokonuje się dzięki spełnieniu warunku odszkodowania o wartości mniejszej niż wartość tego, co zostało utracone. Na przykład wierzyciel może okazać dobrą wolę i pod warunkiem spłaty części długu darować dłużnikowi resztę.
Doskonałym przykładem warunku odszkodowania o mniejszej wartości jest odkupienie przez krzyż. Spełniając bardzo mały warunek odszkodowania, jakim jest wiara w Jezusa, otrzymujemy nieporównywalnie większą łaskę zbawienia, która daje nam obietnicę uczestnictwa w zmartwychwstaniu Jezusa. Spełniając warunek odszkodowania polegający na chrzcie wodą, możemy się odrodzić duchowo przez Jezusa i Ducha Świętego. Przyjmując chleb i wino w sakramencie Komunii Świętej otrzymujemy bezcenną łaskę uczestnictwa w ciele i krwi Chrystusa. Wszystko to są warunki odszkodowania o mniejszej wartości.
Trzeci rodzaj to warunek odszkodowania o większej wartości. Jeżeli człowiek nie spełnił wymaganego od niego warunku odszkodowania o mniejszej wartości, musi on spełnić inny warunek odszkodowania, tym razem dużo trudniejszy. Dla przykładu, ponieważ Abraham popełnił błąd podczas składania ofiary ze zwierząt, musiał go naprawić przez spełnienie warunku odszkodowania o większej wartości. Dlatego Bóg nakazał mu złożyć w ofierze jedynego syna Izaaka. Innym przykładem jest los Izraelitów, którzy nie potrafili zachować wiary w Bożą obietnicę podczas czterdziestu dni zwiadów w Kanaanie. Aby zadośćuczynić za ten błąd, musieli pozostać na pustyni przez czterdzieści lat, licząc po roku za każdy dzień zniweczonej misji zwiadowczej (Lb 14:34).
Dlaczego w przypadku, gdy warunek odszkodowania musi zostać spełniony powtórnie, jego wartość zostaje zwiększona? Kiedykolwiek postać centralna w Bożej opatrzności nie wypełni wymaganego od niej warunku przy pierwszej próbie, wówczas podczas kolejnej próby spełnić musi nie tylko sam ten warunek, ale dodatkowo naprawić błędy swych poprzedników.
Rozpatrzmy teraz metody wypełniania warunków odszkodowania. Powrót do pierwotnego stanu dokonuje się drogą odwrotną do tej, która doprowadziła do jego utraty. Dla przykładu, wiemy, iż naród wybrany odrzucił Jezusa i doprowadził do jego ukrzyżowania. Aby odkupić swój błąd, odzyskać utraconą pozycję i dostąpić zbawienia, naród wybrany musi pójść drogą odwrotną: kochać Jezusa i dobrowolnie wziąć jego krzyż na swe ramiona (Lk 14:27). Z tej właśnie przyczyny chrześcijaństwo stało się religią męczeństwa.
Jesteśmy też świadomi, że Upadek człowieka sprawił Bogu niezmierny ból. Aby temu zadośćuczynić, musimy dążyć do odzyskania swojej czystej, pierwotnej natury i starać się przynieść ukojenie Sercu Boga, żyjąc w posłuszeństwie wobec Jego Woli.
Pierwszy Adam opuścił Boga, skutkiem czego jego potomkowie znaleźli się pod panowaniem Szatana. Jezus jako drugi Adam miał uwolnić ludzi od szatańskiego jarzma i przyprowadzić ich z powrotem do Boga. Aby odkupić błąd Adama, Jezus musiał pozostać absolutnie wierny i oddany Bogu, nawet gdyby został przez Niego opuszczony. Możemy zatem zrozumieć złożone przyczyny, dla których Bóg musiał opuścić Jezusa w krytycznym momencie, tuż przed jego śmiercią na krzyżu (Mt 27:46).
Zasada odszkodowania przejawia się również w systemie prawnym. Kary nakładane na przestępców przez państwo stanowią warunki odszkodowania, konieczne do utrzymania porządku w społeczeństwie.
Do kogo należy zadanie spełniania warunków odszkodowania? Wiemy, że ludzie mieli osiągnąć doskonałość drogą spełnienia własnej odpowiedzialności. Posiedliby wówczas prawo do panowania nawet nad aniołami. Jednak nasi pierwsi przodkowie nie wypełnili swej odpowiedzialności, upadli i znaleźli się pod panowaniem Szatana. Aby uwolnić się spod władzy Szatana i ponownie osiągnąć zdolność panowania nad nim, sami musimy ustanowić niezbędne warunki odszkodowania, wypełniając naszą część odpowiedzialności.
1.2 Podstawa Przyjęcia Mesjasza
Mesjasz przychodzi jako Prawdziwy Rodzic ludzkości, ponieważ jedynie on jest w stanie usunąć grzech pierworodny i dać odrodzenie ludziom wywodzącym się od upadłych rodziców (patrz Chrystologia 4.1.1). Abyśmy jako ludzie upadli mogli zostać odnowieni do pierwotnego stanu, musimy przyjąć Mesjasza. Zanim jednak będziemy mogli go przyjąć, musimy ustanowić podstawę przyjęcia Mesjasza.
Jakie warunki odszkodowania potrzebne są do ustanowienia podstawy przyjęcia Mesjasza? Aby odpowiedzieć na to pytanie, musimy najpierw zrozumieć, w jaki sposób Adam miał osiągnąć cel stworzenia oraz jaki popełnił błąd, ponieważ warunek odszkodowania jest ustanawiany przez odwrócenie procesu odejścia od pierwotnego standardu.
Aby osiągnąć cel stworzenia Adam miał spełnić dwa warunki. Po pierwsze, powinien był ustanowić podstawę wiary. Warunkiem ustanowienia tej podstawy było ścisłe przestrzeganie Bożego przykazania, zabraniającego spożywania owocu z drzewa poznania dobra i zła. Adam miał zachować Boże przykazanie w okresie wzrostu, który był czasem danym mu na wypełnienie własnej części odpowiedzialności. Okres ten opiera się na pewnych liczbach, które mają opatrznościowe znaczenie. Dlatego okres wzrastania można rozumieć jako czas przeznaczony na wypełnienie pewnych warunków określonych przez liczby.
Drugim warunkiem, jaki Adam powinien był spełnić, aby osiągnąć cel stworzenia, było ustanowienie podstawy wcielenia. Po stworzeniu niezachwianej podstawy wiary Adam miał zjednoczyć się w pełni z Bogiem, stwarzając tym samym podstawę wcielenia. Wypełniłby w ten sposób Pierwsze Błogosławieństwo Boże, stając się doskonałym ucieleśnieniem Słowa (J 1:14) i człowiekiem o doskonałym charakterze. Możemy zatem stwierdzić, że gdyby Adam nie upadł, osiągnąłby cel stworzenia. Aby upadły człowiek mógł ustanowić podstawę przyjęcia Mesjasza, musi przejść podobną drogę: najpierw ustanowić podstawę wiary, a następnie podstawę wcielenia.
1.2.1 Podstawa Wiary
Ponieważ Adam nie dochował posłuszeństwa Słowu Bożemu i upadł, nie ustanowił podstawy wiary. Nie mógł więc stać się doskonałym ucieleśnieniem Słowa, ani osiągnąć celu stworzenia. Aby upadli ludzie mogli powrócić do stanu umożliwiającego im osiągnięcie celu stworzenia, muszą najpierw odnowić przez odszkodowanie podstawę wiary, której nie zdołali ustanowić pierwsi przodkowie. Do odnowy podstawy wiary potrzebne są trzy aspekty warunków odszkodowania.
Po pierwsze, konieczna jest postać centralna. Od czasu upadku Adama Bóg poszukiwał postaci centralnych, które mogłyby odzyskać utraconą podstawę wiary. Z tego właśnie powodu nakazał On Kainowi i Ablowi złożenie ofiar. Później Bóg powoływał ludzi takich jak Noe, Abraham, Izaak, Jakub, Mojżesz, królowie izraelscy i Jan Chrzciciel jako postaci centralne i prowadził ich tak, by mogli zrozumieć i wypełnić Jego Wolę.
Po drugie, ofiarowany zostać musi obiekt ofiarny. Kiedy Adam stracił wiarę w Boga, utracił Słowo Boże, które miało prowadzić go na drodze wzrostu do doskonałości. Zachowywanie Bożego Słowa było dla Adama warunkiem ustanowienia podstawy wiary. Dlatego po Upadku ludzie nie mogli już więcej bezpośrednio otrzymywać Słowa Bożego, koniecznego do odnowy podstawy wiary.
W tej sytuacji musieli składać w ofierze pewne obiekty ofiarne reprezentujące czy też zastępujące Słowo. W rezultacie Upadku istoty ludzkie zdegradowane zostały do stanu niższego od całej reszty stworzenia, czego świadectwo daje Pismo Święte w słowach: „serce jest zdradliwsze niż wszystko inne”8 . Dlatego w czasach poprzedzających epokę Starego Testamentu (kiedy to upadła ludzkość po raz pierwszy otrzymała objawione Słowo Boże) drogą do ustanowienia podstawy wiary było składanie ofiar pochodzących ze świata przyrody lub reprezentujących stworzenie, czego przykładem jest arka Noego. W ten sposób podstawa wiary służyła jednocześnie jako podstawa do odnowy wszystkich rzeczy stworzenia, które znalazły się pod władzą Szatana. W epoce Starego Testamentu obiektem ofiarnym zastępującym pierwotne Słowo Boże było zasadniczo Słowo Boże w postaci objawionej w Prawie Mojżeszowym. Rolę obiektu ofiarnego, w zastępstwie Słowa, pełniła również Arka Przymierza, świątynia oraz różne postacie centralne. W epoce Nowego Testamentu za obiekt ofiarny służyło Słowo Boże w postaci objawionej przez Ewangelię oraz sam Jezus Chrystus, będący ucieleśnieniem Słowa Bożego.
Z punktu widzenia ludzi te obiekty ofiarne składane były w celu ustanowienia podstawy wiary. Natomiast z Bożej perspektywy celem ich ofiarowywania było utwierdzenie Jego panowania nad opatrznością.
Po trzecie, musi zostać spełniony liczbowy okres odszkodowania. W kolejnych rozdziałach wyjaśnimy, dlaczego poszczególne okresy w opatrzności odnowy muszą mieć określony czas trwania oraz na jakich opatrznościowych liczbach oparta jest ich długość (patrz Okresy 2.4).
1.2.2 Podstawa Wcielenia
Jak zostało powiedziane wcześniej, aby upadli ludzie mogli urzeczywistnić cel stworzenia, muszą stać się doskonałym ucieleśnieniem Słowa, a więc osiągnąć stan, którego nie zdołali osiągnąć nasi pierwsi przodkowie. Abyśmy mogli stać się doskonałym ucieleśnieniem Słowa, musimy najpierw zostać oczyszczeni z grzechu pierworodnego przez Mesjasza. Zanim jednak będziemy mogli przyjąć Mesjasza, musimy ustanowić podstawę dla jego przyjęcia. Ustanowienie podstawy przyjęcia Mesjasza równoznaczne jest z ustanowieniem podstawy wiary i na jej bazie podstawy wcielenia. Kiedy przyjmiemy Mesjasza i osiągniemy pozycję równoważną tej, jaką zajmowali pierwsi przodkowie ludzkości przed Upadkiem, pozostanie jeszcze przed nami pewna droga do przejścia. Kiedy zjednoczymy się z Mesjaszem w Bożej miłości, poprowadzi on nas nieprzetartą jeszcze ścieżką wiodącą przez trzeci etap okresu wzrostu. Osiągnąwszy kres tej drogi, staniemy się doskonałym ucieleśnieniem Słowa.
Upadli ludzie mogą ustanowić podstawę wcielenia wypełniając warunek odszkodowania dla usunięcia upadłej natury. Ponieważ nasi pierwsi przodkowie upadli i zostali obciążeni grzechem pierworodnym, nie mogli udoskonalić swojej pierwotnej natury, danej im przez Boga. Zamiast tego rozwinęli w sobie cechy upadłej natury (patrz Upadek 4.6). Warunek odszkodowania dla usunięcia upadłej natury wypełniony zostanie wówczas, gdy upadły człowiek ustanowi podstawę wcielenia, na jej bazie przyjmie Mesjasza, zostanie przez niego oczyszczony z grzechu pierworodnego, i gdy w końcu odnowi swoją pierwotną naturę. W następnych rozdziałach wyjaśnimy, w jaki sposób ten warunek może zostać spełniony (patrz Podstawa 1.2).