Część 2. Opatrzność odnowy w rodzinie Noego
Kain zabił Abla, uniemożliwiając wypełnienie opatrzności odnowy w rodzinie Adama. Niemniej jednak Bóg przeznaczył osiągnięcie celu stworzenia w sposób absolutny i Jego Wola pozostała niezmienna. Dlatego w oparciu o lojalność serca, jaką Abel wykazał wobec Nieba, Bóg powołał na jego miejsce Seta (Rdz 4:25). Spośród potomków Seta Bóg wybrał rodzinę Noego w miejsce rodziny Adama i rozpoczął nowy rozdział opatrzności.
Pismo Święte podaje, że Bóg osądził świat potopem: „Rzekł do Noego: «Postanowiłem położyć kres istnieniu wszystkich ludzi, bo ziemia jest pełna wykroczeń przeciw mnie; zatem zniszczę ich wraz z ziemią»” (Rdz 6:13). Oznaczało to, że czasy Noego były Dniami Ostatnimi. Bóg zamierzał wypełnić cel stworzenia po sądzie potopem, zsyłając Mesjasza w oparciu o podstawę przygotowaną przez rodzinę Noego. Rodzina Noego była więc odpowiedzialna za wypełnienie warunku odszkodowania do odnowy podstawy wiary, a następnie warunku odszkodowania do odnowy podstawy wcielenia. Miała ona odnowić przez odszkodowanie podstawę przyjęcia Mesjasza, której nie ustanowiła rodzina Adama.
2.1 Podstawa Wiary
2.1.1 Postać centralna Podstawy Wiary
W opatrzności odnowy prowadzonej w rodzinie Noego postacią centralną odpowiedzialną za ustanowienie podstawy wiary był sam Noe. Bóg powołał go w dziesięć pokoleń i 1600 lat po Adamie i powierzył mu zadanie urzeczywistnienia Swojej Woli, którą pierwotnie wypełnić miał Adam. Bóg pobłogosławił Noego: „Bądźcie płodni i mnóżcie się” (Rdz 9:6) w akcie podobnym do udzielenia trzech wielkich błogosławieństw Adamowi (Rdz 1:28). W tym sensie Noe był drugim przodkiem ludzkości.
Noe został powołany przez Boga, kiedy „ziemia była skażona” (Rdz 6:11). Pośród szyderstw i kpin przez 120 lat budował on arkę na szczycie góry dokładnie według wskazówek danych mu przez Boga. Dzięki temu warunkowi wiary Bóg mógł przeprowadzić sąd potopem w oparciu o rodzinę Noego. W tym sensie Noe był pierwszym ojcem wiary. Chociaż za ojca wiary powszechnie uważamy Abrahama, w rzeczywistości zaszczyt ten powinien był przypaść Noemu. Jak wyjaśnimy za chwilę, misja ojca wiary została przekazana Abrahamowi z powodu grzechu popełnionego przez syna Noego, Chama.
Stwierdziliśmy wcześniej, że Adam, chociaż powinien był stać się postacią centralną w odnowie podstawy wiary, nie mógł sam złożyć ofiary Bogu. Sytuacja Noego była inna. Został on powołany przez Boga w oparciu o fundament stworzony przez lojalne i wierne serce Abla, który prawidłowo złożył ofiarę symboliczną. Jeżeli chodzi o rodowód, Noe był potomkiem Seta, który został wybrany przez Boga w miejsce Abla. Poza tym Noe był prawym w oczach Boga (Rdz 6:9). Z tych powodów był on godny misji złożenia ofiary symbolicznej przez zbudowanie arki.
2.1.2 Obiekt ofiarny w odnowie Podstawy Wiary
Obiektem ofiarnym, przez który Noe miał odnowić podstawę wiary, była arka. Arka posiadała złożoną symbolikę. Zanim Noe mógł zająć pozycję Adama jako drugi przodek ludzkości, musiał najpierw ustanowić warunek odszkodowania do odnowy kosmosu, który znalazł się pod panowaniem Szatana w wyniku upadku Adama. Dlatego obiekt ofiarny, który Noe miał złożyć w sposób możliwy do przyjęcia przez Boga, powinien był symbolizować nowy kosmos. Obiektem tym była arka.
Arka posiadała trzy pokłady, symbolizujące kosmos, który został stworzony w trzech etapach okresu wzrostu. Ośmioro członków rodziny Noego, którzy weszli na pokład arki, reprezentowało ośmioro członków rodziny Adama, którzy musieli zostać odnowieni przez odszkodowanie, ponieważ znaleźli się pod panowaniem Szatana. Arka symbolizowała więc kosmos — Noe jako jej pan symbolizował Boga, jego rodzina reprezentowała całą ludzkość, a zwierzęta wprowadzone na arkę uosabiały cały świat przyrody.
Kiedy arka została ukończona, Bóg zesłał na świat potop trwający 40 dni. Jaki był cel potopu? Zgodnie z Zasadą Stworzenia ludzie zostali stworzeni, aby służyć tylko jednemu panu. Ponieważ ludzkość znajdowała się pod władzą Szatana, pogrążona w zepsuciu i rozpuście, to gdyby Bóg chciał nawiązać z nią więź, musiałby zająć pozycję drugiego władcy. Byłoby to wbrew Zasadzie. Dlatego Bóg sprowadził na świat sąd potopem, gładząc grzeszną ludzkość, aby przygotować rodzinę, która miałaby więź wyłącznie z Nim.
Dlaczego potop trwał przez czterdzieści dni? Znaczenie czterdziestodniowego okresu powinno być rozumiane w świetle symboliki liczb cztery i dziesięć. Liczba dziesięć oznacza jedność (patrz Okresy 2.4). Noe powołany został w dziesięć pokoleń po Adamie, aby odnowił przez odszkodowanie Wolę Boga, której nie wypełnił Adam. Przez spełnienie warunku odszkodowania opartego o liczbę dziesięć Bóg chciał na nowo zjednoczyć opatrzność ze Swoją Wolą. Ponadto, ponieważ celem odnowy jest urzeczywistnienie podstawy czterech pozycji, Bóg starał się pracować z każdym z tych dziesięciu pokoleń przez ustanowienie okresu odszkodowania do odnowy liczby cztery. Patrząc całościowo, okres od Adama do Noego był okresem odszkodowania w celu odnowy liczby czterdzieści. Z powodu rozwiązłości ówcześnie żyjących ludzi ten okres odszkodowania został skalany przez Szatana. Opatrzność oparta o arkę Noego była kolejną podjętą przez Boga próbą urzeczywistnienia podstawy czterech pozycji. Dlatego Bóg określił czas sądu potopem na czterdzieści dni, jako okres odszkodowania w celu odnowy liczby czterdzieści, która została sprofanowana, kiedy poprzedni okres został utracony na rzecz Szatana. Przez wypełnienie tego liczbowego okresu odszkodowania Bóg zamierzał odnowić podstawę wiary.
Od tamtej pory liczba czterdzieści stała się podstawą opatrzności oddzielenia się od Szatana, która jest niezbędna do odnowy podstawy wiary. Istnieje wiele przykładów jej występowania: czterdziestodniowy sąd potopem, czterysta lat od Noego do Abrahama, czterysta lat niewoli Izraelitów w Egipcie, dwa czterdziestodniowe posty Mojżesza, czterdzieści dni zwiadów w Kanaanie, czterdzieści lat wędrówki Izraelitów przez pustynię, czterdziestoletnie okresy panowania królów Saula, Dawida i Salomona, proroctwo Jonasza o zniszczeniu Niniwy w ciągu czterdziestu dni, czterdzieści dni postu i modlitwy Jezusa na pustyni oraz czterdziestodniowy okres od zmartwychwstania Jezusa do jego wniebowstąpienia.
Pismo Święte podaje, że po czterdziestu dniach deszczu Noe wypuścił z arki kruka i gołębicę (Rdz 8:6-7). Było to zapowiedzią pewnych przyszłych opatrznościowych sytuacji zgodnie ze słowami Biblii: „Bo Pan Bóg nie uczyni niczego, jeśli nie objawi Swego zamiaru sługom swym, prorokom” (Amos 3:7).
Przez zbudowanie arki oraz czterdziestodniowy sąd potopem Noe wypełnił warunek odszkodowania dla odnowy kosmosu. Potop odpowiada okresowi chaosu, jaki panował przed stworzeniem wszechświata, kiedy „Duch Boży unosił się nad wodami” (Rdz 1:2). Dlatego też dzieła, jakich dokonał Bóg pod koniec czterdziestodniowego potopu, symbolizowały cały przebieg historii po stworzeniu nieba i ziemi.
Gdy ulewa ustała, Noe wypuścił z arki kruka, który krążył w poszukiwaniu miejsca, gdzie mógłby spocząć zanim wody opadły.
Sytuacja ta zapowiadała, że Szatan będzie szukał okazji do zaatakowania rodziny Noego, tak jak Archanioł zabiegał o miłość Ewy po stworzeniu pierwszych ludzi i tak jak Szatan czyhał u drzwi, czekając na sposobność zagarnięcia ofiar Kaina i Abla (Rdz 4:7).
Co zapowiadało trzykrotne wypuszczenie gołębicy przez Noego?
Zapis biblijny mówi, że Noe wypuścił ptaka, aby sprawdzić, czy wody już opadły; nie był to jednak jedyny powód. Noe z pewnością mógł wyjrzeć przez otwór, przez który wypuścił gołębicę, i sam zbadać sytuację. Wypuszczenie gołębicy miało głębsze znaczenie połączone z tajemną Wolą Boga.
Potop rozpoczął się w siedem dni po tym, jak Bóg go zapowiedział przez Noego (Rdz 7:10). Czterdzieści dni później została wysłana gołębica. Wróciła jednak do arki nie znalazłszy żadnego suchego miejsca i Noe zabrał ją z powrotem do środka (Rdz 8:9).
Gołębica wypuszczona po raz pierwszy symbolizowała pierwszego Adama. Bóg stworzył go z nadzieją, że Jego upragniony Ideał Stworzenia zostanie zrealizowany w Adamie jako doskonałym ucieleśnieniu boskiego ideału na ziemi. Jednak z powodu upadku Adama Bóg nie mógł urzeczywistnić Swojego ideału na ziemi i zmuszony był zabrać go z ziemi i odłożyć jego spełnienie na czas późniejszy.
Siedem dni później Noe wypuścił gołębicę po raz drugi. Wody jednak jeszcze nie opadły i gołębica wróciła do arki. Tym razem przyniosła w dziobku gałązkę oliwną, co wskazywało, że następnym razem znajdzie suche miejsce (Rdz 8:10-11).
Gołębica wypuszczona po raz drugi symbolizowała Jezusa, drugiego Adama, którego przyjście miało być drugą Bożą próbą urzeczywistnienia doskonałego ucieleśnienia boskiego ideału na ziemi. Sytuacja ta zapowiadała, że jeżeli naród wybrany nie uwierzy w Jezusa, wówczas „nie będzie on miał gdzie złożyć głowy” (Łk 9:58) i nie będzie mógł w pełni urzeczywistnić Bożej Woli na ziemi. W takiej sytuacji Jezus musiałby pójść drogą krzyża i powrócić na łono Boga, pozostawiając obietnicę Powtórnego Przyjścia.
Gołębica powróciła do arki, ponieważ wody jeszcze nie opadły. Analogicznie, gdyby więcej Żydów z wiarą służyło Jezusowi, znalazłby on bezpieczne miejsce na ziemi. Nie zostałby ukrzyżowany i zbudowałby Królestwo Niebieskie na ziemi.
Minęło kolejne siedem dni i Noe wypuścił gołębicę po raz trzeci. Tym razem nie wróciła, ponieważ ziemia była sucha (Rdz 8:12).
Gołębica wypuszczona po raz trzeci symbolizowała Pana Powtórnego Przyjścia, czyli trzeciego Adama. Sytuacja ta zapowiadała, że kiedy Chrystus przyjdzie ponownie, z pewnością zdoła urzeczywistnić Boży Ideał Stworzenia, który już nigdy nie zostanie zabrany z ziemi. Kiedy gołębica nie wróciła, Noe opuścił arkę i stanął na ziemi, która została oczyszczona z grzechu i odnowiona. Zapowiadało to, że kiedy ideał stworzenia zostanie urzeczywistniony na ziemi przez trzeciego Adama, Nowa Jerozolima zstąpi z Nieba, a Bóg zamieszka wśród ludzi (Ap 21:1-3).
Przepowiednie zawarte w tej historii powinny być rozumiane w świetle zasady wyjaśnionej wcześniej — Boża opatrzność odnowy może zostać przedłużona, jeżeli osoba centralna opatrzności nie spełni swojej odpowiedzialności (patrz Predestynacja 2). Ponieważ Adam utracił wiarę i nie spełnił swojej części odpowiedzialności, Jezus musiał przyjść jako drugi Adam. Gdyby Żydzi nie uwierzyli w Jezusa i nie spełnili swojej odpowiedzialności, Chrystus musiałby przyjść ponownie jako trzeci Adam.
Stworzenie nieba i ziemi zajęło okres siedmiu dni; siedmiodniowe odstępy czasu między kolejnymi wypuszczeniami gołębicy wskazują, że odnowa nieba i ziemi wymaga pewnych opatrznościowych przedziałów czasu.
W ten sposób poprzez czterdziestodniowy sąd rodzina Noego mogła odnowić przez odszkodowanie podstawę wiary, składając w ofierze arkę, która była obiektem warunkującym odnowę podstawy wiary zgodnie z planem Boga.
2.2 Podstawa Wcielenia
Noe odnowił przez odszkodowanie podstawę wiary, składając ofiarę symboliczną, którą Bóg mógł przyjąć. Wypełnił w ten sposób zarówno warunek odszkodowania w celu odnowy wszystkich rzeczy, jak i warunek odszkodowania potrzebny do symbolicznej odnowy ludzi. Na tym fundamencie mieli oprzeć się synowie Noego, Sem i Cham, zajmujący pozycje odpowiednio Kaina i Abla. Gdyby złożyli oni prawidłowo ofiarę rzeczywistą, spełniając warunek odszkodowania do usunięcia upadłej natury, ustanowiliby podstawę wcielenia.
Aby rodzina Noego złożyła rzeczywistą ofiarę, którą Bóg mógłby przyjąć, drugi syn Noego Cham miał odnowić pozycję Abla, drugiego syna Adama. Miał on stać się postacią centralną ofiary rzeczywistej, tak jak Abel był postacią centralną ofiary rzeczywistej w rodzinie Adama. Abel prawidłowo złożył ofiarę symboliczną w miejsce Adama, aby odnowić przez odszkodowanie podstawę wiary i stać się postacią centralną ofiary rzeczywistej. W przypadku rodziny Noego ofiarę symboliczną złożył Noe, a nie Cham. Dlatego aby Cham mógł zająć pozycję Abla, który pomyślnie złożył ofiarę symboliczną, musiał się całkowicie zjednoczyć w sercu z Noem, swoim ojcem.
Zobaczmy, jak Bóg starał się Chamowi w tym dopomóc.
Biblia podaje, że kiedy Cham zobaczył swego ojca leżącego nago w namiocie, zawstydził się i zgorszył się nim. Te same uczucia wzbudził w swoich braciach, Semie i Jafecie. Wstydząc się za ojca i odwracając twarze, aby nie widzieć jego nagości, weszli oni tyłem do namiotu i nakryli Noego płaszczem. Czyn ten był grzechem tak wielkim, że Noe przeklął Chama, mówiąc, że jego syn będzie sługą swych braci (Rdz 8:12).
Dlaczego Bóg tak pokierował opatrznością? Dlaczego odczuwanie wstydu z powodu nagości okazało się tak wielkim grzechem?
Aby zrozumieć tę sytuację, przypomnijmy czym jest grzech (patrz Upadek 4.5). podstawę i nawiązać relację dawania i otrzymywania. Kiedy człowiek spełnia warunek pozwalający Szatanowi zaatakować, staje się obiektem Szatana, dając mu tym samym siłę do działania. Na tym polega grzech.
Następnie zastanówmy się, dlaczego Bóg poddał Chama próbie, każąc mu patrzeć na nagość Noego. Wiemy, że arka symbolizowała kosmos i że wydarzenia mające miejsce bezpośrednio po opuszczeniu arki reprezentowały wydarzenia, jakie rozegrały się bezpośrednio po stworzeniu kosmosu. Pozycja Noego po potopie była podobna do pozycji Adama po stworzeniu nieba i ziemi.
Pismo Święte mówi, że przed Upadkiem Adam i Ewa byli nadzy i nie wstydzili się. Łączyła ich bliska i serdeczna więź, byli otwarci i szczerzy wobec Boga i siebie nawzajem, nie mieli nic do ukrycia (Rdz 2:25). Po Upadku natomiast zaczęli odczuwać wstyd. Zakryli swe narządy płciowe przepaskami z liści figowych i ukryli się pośród drzew ogrodu, bojąc się, że Bóg ich zobaczy (Rdz 3:7-8).Wstyd ten był odzwierciedleniem ich wewnętrznej sytuacji, stworzyli bowiem więź krwi z Szatanem popełniwszy grzech z użyciem narządów płciowych. Zakrywając je i ukrywając się dali wyraz przepełniającemu ich poczuciu winy, które nie pozwalało im stanąć przed obliczem Boga.
Noe, który zerwał swoje więzi z Szatanem przez czterdziestodniowy sąd potopem, miał zająć pozycję Adama po stworzeniu wszechświata. Bóg miał nadzieję, że członkowie rodziny Noego zareagują na jego nagość bez uczucia wstydu czy chęci okrycia jego ciała. Bóg pragnął odzyskać uczucie głębokiej radości, jaka przepełniała jego Serce na widok niewinnych Adama i Ewy przed Upadkiem. Bóg chciał odczuć taką samą radość, patrząc na czystą rodzinę Noego. Aby zaspokoić to głębokie pragnienie, Bóg doprowadził do sytuacji, w której Cham ujrzał nagość Noego. Gdyby Cham był zjednoczony w sercu z Noem i patrzył na niego oczami Boga, nagość ojca nie wzbudziłaby w nim uczucia wstydu. Wypełniłby w ten sposób warunek odszkodowania do odnowy w rodzinie Noego stanu niewinności Adama i Ewy sprzed Upadku.
Możemy więc zrozumieć wymowę i konsekwencje zachowania synów Noego, którzy odczuli wstyd na widok nagości ojca i przykryli go. Dali w ten sposób dowód, że tak samo jak rodzina Adama po Upadku, nawiązali więzi krwi z Szatanem i nie byli godni stanąć przed obliczem Boga. Szatan, jak kruk krążący nad wodą, czekał na warunek, który pozwoliłby mu zaatakować rodzinę Noego. Ponieważ synowie Noego swoim postępowaniem przyznali, że należą do rodowodu Szatana, mógł on zabrać ich na swoją stronę jako swoje obiekty.
Kiedy Cham zawstydził się nagości swego ojca i starał się ją zasłonić, stworzył warunek pozwalający Szatanowi zaatakować — dlatego jego uczucia i czyn były grzechem. W konsekwencji Cham nie mógł odnowić przez odszkodowanie pozycji Abla, ani złożyć ofiary rzeczywistej. Ponieważ Cham nie ustanowił podstawy wcielenia, opatrzność odnowy w rodzinie Noego zakończyła się niepowodzeniem.
Czy odczuwanie wstydu z powodu nagości zawsze jest grzechem? Nie, przypadek Noego był szczególny. Noe zajmował pozycję Adama i miał misję usunięcia wszystkich warunków stworzonych przez Adama, które dawały podstawy do ataku Szatana. Gdyby rodzina Noego pokazała, że ani nie wstydzi się jego nagości, ani nie stara się jej zakryć, spełniłaby warunek odszkodowania do odnowy pierwotnego stanu niewinności rodziny Adama przed Upadkiem. Był to szczególny warunek odszkodowania, którego spełnienie było zadaniem jedynie rodziny Noego.
2.3 Nauka płynąca z przykładu rodziny Noego
Zwykłemu człowiekowi trudno jest pojąć, jak Noe mógł wytrwale budować arkę na szczycie góry przez 120 lat, znosząc ustawiczne szyderstwa i pogardę ze strony otoczenia. Cham doskonale zdawał sobie sprawę z tego, że jego rodzina została uratowana dzięki wysiłkom ojca. Dlatego Cham powinien był żywić do ojca szacunek tak wielki, że z łatwością mógłby pokonać uczucie zgorszenia na widok jego nagości i okazać zrozumienie. Jednak zamiast zaufać Noemu, który został powołany i usprawiedliwiony przez Boga, Cham przyjął wobec niego postawę nieufności i krytycyzmu, osądzając jego postępowanie z własnego egoistycznego punktu widzenia. Postawa Chama doprowadziła do zniweczenia dzieła opatrzności w rodzinie Noego, które Bóg przygotowywał z wielkim wysiłkiem przez długie tysiąclecia. Na drodze do Boga nam także potrzebna jest pokora, posłuszeństwo i cierpliwość.
Po drugie, na przykładzie przebiegu opatrzności w rodzinie Noego możemy lepiej zrozumieć, na czym polega warunkowa predestynacja wypełnienia Woli Bożej oraz przekonać się, że Bóg traktuje część odpowiedzialności człowieka z absolutnym szacunkiem i nie ingeruje w nią. Bóg wybrał rodzinę Noego po upływie tysiąca sześciuset lat przygotowań. Prowadził Noego przez 120 lat pracy nad budową arki i przygotowywał jego rodzinę za cenę poświęcenia całej reszty ludzkości w sądzie potopem. Chociaż rodzina Noego zajmowała centralną pozycję w opatrzności odnowy, to jednak jej wielka misja została udaremniona z powodu pozornie niewielkiego błędu popełnionego przez Chama. Błąd ten dał bowiem Szatanowi podstawę do zaatakowania rodziny Noego.
Opatrzność w rodzinie Noego pomaga nam również zrozumieć, na czym polega warunkowa predestynacja poszczególnych ludzi. Chociaż Bóg powołał i wywyższył Noego jako ojca wiary za cenę długich i bolesnych wysiłków, to jednak, gdy jego rodzina nie wypełniła swojej odpowiedzialności, musiał opuścić go — choć z wielkim żalem — i powołać na jego miejsce nową osobę centralną.