Część 3. Okres dojrzewania systemów politycznych, ekonomii i ideologii (1789–1918)
Religijne i polityczne konflikty wcześniejszego okresu doprowadziły do wykrystalizowania się światopoglądów typu Kaina i typu Abla. Na początku tego nowego etapu — dojrzewania systemów politycznych, ekonomii i ideologii obydwa nurty przyjęły zdecydowanie odmienne drogi rozwoju. W trakcie dalszego dojrzewania wytworzyły one dwa rodzaje systemów społecznych: typu Kaina i typu Abla. W tym samym czasie polityka, ekonomia i ideologia (sfera religii i filozofii) wkroczyły na etap rozwoju poprzedzający przejście do idealnego świata. Okres ten trwał od Rewolucji Francuskiej poprzez Rewolucję Przemysłową do końca Pierwszej Wojny Światowej.
3.1 Demokracja
We wcześniejszym omówieniu demokracji, w kontekście postępu historii, ograniczyliśmy się do zmian społecznych, które doprowadziły do jej powstania (patrz Tożsamości 7:2). Teraz przyjrzymy się wewnętrznym czynnikom, które przyczyniły się do ukształtowania dzisiejszej demokracji, w szczególności kierunkom ideologicznym, na fali których powstała.
W IX wieku, w czasach Zjednoczonego Królestwa Chrześcijańskiego, Bóg dążył do zjednoczenia władzy duchowej (skupionej w rękach papieży) i władzy ziemskiej (domeny cesarzy) w celu stworzenia jednego monarchicznego społeczeństwa chrześcijańskiego, które stanowiłoby fundament pod przyszłe królestwo mesjańskie. Silne mesjańskie królestwo doprowadziłoby do szybkiego zakończenia ery feudalizmu w Europie. Ponieważ jednak ten opatrznościowy plan nie został zrealizowany, ustrój feudalny utrzymał się w Europie, a drogi rozwoju polityki, religii i gospodarki zaczęły się coraz bardziej rozchodzić. Wpływy panów feudalnych zaczęły słabnąć po klęskach wypraw krzyżowych, w okresie renesansu i reformacji ich rola polityczna zdecydowanie zmalała, aby niemal zupełnie zaniknąć w dobie oświecenia. Do XVII wieku panowie feudalni przekazali znaczną część swej władzy monarchom, którzy zaczęli tworzyć scentralizowane państwa narodowe w oparciu o rządy absolutne. Królowie usprawiedliwiali swą absolutną władzę doktryną o boskim pochodzeniu władzy.
Powstanie monarchii absolutnych miało również przyczyny społeczne związane przede wszystkim z pojawieniem się nowych warstw społecznych, które w walce z panami feudalnymi szukały sojuszu z monarchią. Ponadto przemiany ekonomiczne zrodziły potrzebę silnego państwa, prowadzącego politykę merkantylizmu oraz zdolnego do ochrony i kontroli handlu w interesie ogólnonarodowym. Silna pozycja państwa narodowego była konieczna do obalenia feudalizmu oraz roztoczenia kontroli nad gospodarką opartą o handel.
Powstanie monarchii absolutnej było także powiązane z postępem historii opatrzności, która zmierzała do przekształcenia ustroju feudalnego w monarchiczny. Kiedy próba ustanowienia Królestwa Bożego w czasach karolińskich zakończyła się niepowodzeniem z powodu braku jedności między papieżami a cesarzami, pozostające pod władzą papieską społeczeństwo feudalne uległo korupcji. Rozwijając się według planu Szatana, w którym uprzedzał on zamiary opatrzności, zrodziło ono społeczeństwo monarchiczne, znajdujące się po stronie Szatana.
Spójrzmy teraz na tendencje ideologiczne leżące u źródeł rozpadu monarchii absolutnej, pamiętając o tym, że opatrzność odnowy prowadziła w kierunku ustanowienia systemu komunistycznego (w oparciu o światopogląd typu Kaina) oraz świata demokratycznego (opartego o światopogląd typu Abla).
Ponieważ średniowieczne społeczeństwo feudalne stało się przeszkodą w rozwoju zarówno wobec Hebraizmu, jak i Hellenizmu, obie ideologie połączyły swe siły, aby je zburzyć, i ustanowiły systemy oparte odpowiednio o światopoglądy typu Kaina i Abla. Podobnie było w przypadku powstałych po okresie reformacji monarchii absolutnych. Pozbawiły one ludzi wolności religijnej — jednej z najważniejszych wartości głoszonych przez demokratyczne chrześcijaństwo, stając się przeszkodą na drodze rozwoju światopoglądu typu Abla. Z drugiej strony relikty feudalizmu, wciąż odgrywające ważną rolę w tym systemie, hamowały propagowany przez wiodących ateistów i materialistów rozwój klasy mieszczańskiej, blokując tym samym dążenia światopoglądu typu Kaina. Dlatego też obydwa światopoglądy dążyły do obalenia monarchii absolutnej. Na jej gruzach stworzyły one demokracje typu Kaina i Abla, z których rozwinął się później odpowiednio system komunistyczny i demokratyczny.
3.1.1 Demokracja typu Kaina
Demokracja typu Kaina wyrosła na podłożu Rewolucji Francuskiej. Francja w czasach Wielkiej Rewolucji znajdowała się pod przemożnym wpływem ideologii oświecenia, która była zakorzeniona w światopoglądzie typu Kaina i ewoluowała w kierunku ateizmu i materializmu. Idee oświecenia uświadamiały obywatelom Francji wady monarchii absolutnej. Bardzo silne stało się też dążenie do obalenia pozostałości systemu feudalnego, który wciąż był mocno zakorzeniony w społeczeństwie.
Rewolucja Francuska rozpoczęła się w 1789 roku od masowego wołania o demokrację podsycanego przez karmiące się ideałami oświecenia mieszczaństwo. Ta grupa społeczna dążyła do obalenia klasy rządzącej, wykorzenienia resztek feudalizmu oraz ustanowienia nowego porządku opartego o wolność i równość zwykłych obywateli, tzw. Trzeciego Stanu. Rewolucja Francuska ustanowiła demokrację opartą o Deklarację Praw Człowieka, lecz była to demokracja typu Kaina. Rewolucja obaliła absolutyzm po to tylko, by go zastąpić nowym reżimem, opartym o światopogląd typu Kaina. Czołowymi ideologami Rewolucji Francuskiej byli myśliciele oświeceniowi, tacy jak Denis Diderot (1713–1784) i Jean Le Rond D’Alambert (1717–1783), zwolennicy ateizmu i materializmu. Trudno ukryć fakt, że pomimo głoszonych idei wolności indywidualnej i równości, droga demokracji francuskiej podczas i po Rewolucji zmierzała w kierunku totalitaryzmu.
Stwierdziliśmy zatem, że orędownicy światopoglądu typu Kaina należeli do czołowych reprezentantów oświecenia i doprowadzili do wybuchu Rewolucji Francuskiej, a następnie do ustanowienia systemu demokratycznego typu Kaina. System ten całkowicie zdusił dążenia człowieka do poznania Boga. Dalszy rozwój światopoglądu typu Kaina, skoncentrowanego wyłącznie na materialnych aspektach życia, zaowocował powstaniem marksizmu w Niemczech i leninizmu w Rosji, a ostatecznie światowego systemu komunistycznego.
3.1.2 Demokracja typu Abla
Demokracje, które wykształciły się w Anglii i Stanach Zjednoczonych, od samego początku różniły się od demokracji zrodzonej przez Rewolucję Francuską. Ta ostatnia była demokracją typu Kaina, stworzoną przez ateistów i materialistów, wychowanych w światopoglądzie typu Kaina, którzy pragnęli obalić absolutyzm i feudalizm. Demokracje amerykańska i angielska zostały natomiast stworzone przez szczerych chrześcijan, wyznawców światopoglądu typu Abla, jako owoc zwycięskiej walki z absolutyzmem o prawo do wolności religijnej. Stąd określa się je jako demokracje typu Abla.
Zobaczmy, jak doszło do ustanowienia w Anglii i w Stanach Zjednoczonych demokracji typu Abla.
W czasach panowania Jakuba I (1603-1625) nastąpiło w Anglii umocnienie monarchii absolutnej i kościoła państwowego; jednocześnie miało miejsce prześladowanie purytan i innych mniejszościowych grup chrześcijańskich, których przedstawiciele często uciekali do innych krajów europejskich bądź na kontynent amerykański w poszukiwaniu swobody religijnej. Syn Jakuba I, Karol I (1625-1649) stanął w obliczu buntu prezbiterian szkockich, którzy w 1640 roku utworzyli Związek Narodowy. Następnie purytanie, tworzący zrąb Parlamentu angielskiego, rozpoczęli pod przywództwem Cromwella rewolucję purytańską w 1642 roku. Później Karol II (1660-1685) odnowił monarchię absolutną i umocnił kościół anglikański kosztem innych wyznań chrześcijańskich. Kiedy jego syn Jakub II ogłosił się katolikiem, przywódcy protestanccy poprosili o interwencję Wilhelma Orańskiego (1688–1702), zięcia króla Anglii, który był wówczas namiestnikiem Niderlandów. W 1688 roku Wilhelm wylądował ze swą armią na ziemi angielskiej, aby bronić wolności religijnej i praw obywatelskich. Po koronacji na króla Wilhelm przyjął ofiarowaną mu przez Parlament Deklarację Praw, która przyznawała Parlamentowi niezależność. Wydarzenie to było kluczowym momentem w dziejach angielskiej monarchii konstytucyjnej. Ponieważ rewolucja 1688 roku obyła się bez rozlewu krwi, została określona mianem Chwalebnej Rewolucji.
Pomimo że obydwie angielskie rewolucje miały swe zewnętrze przyczyny, takie jak dążenie obywateli do uzyskania politycznej wolności i niezależności od klasy rządzącej — głównie arystokracji i duchowieństwa, to wewnętrzną ich przyczyną było dążenie do zyskania wolności religijnej.
Wielu purytan i wiele innych mniejszościowych grup chrześcijańskich, prześladowanych w Anglii, wyemigrowało w poszukiwaniu wolności religijnej na kontynent amerykański. Tam w 1776 roku utworzyli oni niepodległy naród oraz ustanowili zasady amerykańskiej demokracji.
Była to demokracja typu Abla, zrodzona na gruncie światopoglądu typu Abla, która stała się kolebką dzisiejszego światowego systemu demokratycznego.
3.2 Znaczenie rozdziału władzy
Ideę rozdziału władzy na trzy człony wprowadził Monteskjusz (1689–1755), jeden z czołowych myślicieli Oświecenia. Rozdział taki miał zapobiec koncentracji władzy politycznej w rękach jednego człowieka bądź organizacji, co było nagminną praktyką politycznego absolutyzmu tamtej doby. Rewolucja francuska w Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela oficjalnie proklamowała tę koncepcję jako wiążącą. Według pierwotnego planu Boga struktura polityczna idealnego społeczeństwa miała się charakteryzować trójpodziałem władzy. W procesie odnowy Bóg nieustannie dążył do stworzenia takiego społeczeństwa, jednak Szatan po raz kolejny zdołał wyprzedzić i zniekształcić ten Boży zamysł. Przyjrzyjmy się strukturze politycznej idealnego świata, by lepiej zrozumieć ten element Zasady.
Według Zasady Stworzenia struktura wszechświata odpowiada strukturze doskonałego człowieka. W podobny sposób świat idealny, zbudowany przez udoskonalonych ludzi, będzie w swej strukturze i funkcjach przypominał doskonałego człowieka (patrz Stworzenie 1.1; 1.2; 3.2). W ciele człowieka poszczególne organy funkcjonują zgodnie z poleceniami płynącymi z mózgu; podobnie wszystkie instytucje idealnego, globalnego społeczeństwa mają funkcjonować zgodnie z Wolą Boga. Tak jak polecenia płynące z mózgu przekazywane są poprzez rdzeń kręgowy do rozgałęzień obwodowego systemu nerwowego, a stamtąd do każdej komórki ciała, tak też w idealnym świecie Słowo Boga będzie docierało do wszystkich ludzi poprzez Chrystusa (symbolizowanego przez kręgosłup) i miłujących Boga przywódców (symbolizowanych przez system nerwowy). Obwodowy system nerwowy, wypływający z rdzenia kręgowego, odpowiada partiom politycznym. Dlatego w idealnym świecie ludzie żyjący w jedności z Bogiem utworzą pod przewodnictwem Chrystusa organizacje odpowiadające dzisiejszym instytucjom politycznym.
W ciele człowieka zachodzi harmonijna współpraca pomiędzy płucami, sercem i żołądkiem, koordynowana poleceniami płynącymi z mózgu za pośrednictwem głównego i peryferyjnego systemu nerwowego. Analogicznie, trzy części rządu w idealnym świecie, tj. władza ustawodawcza, władza wykonawcza i władza sądownicza, będą harmonijnie współpracować zgodnie z wolą Boga, przekazywaną przez Chrystusa oraz przywódców. Tak jak cztery kończyny w ludzkim ciele poruszają się zgodnie z poleceniami mózgu, działając dla dobra całego ciała, tak też ekonomiczne instytucje w idealnym świecie (odpowiadające członkom ciała), będą wypełniać Wolę Boga i troszczyć się o dobro całego świata. Podobnie jak wątroba w ciele człowieka gromadzi zapas substancji odżywczych, w świecie idealnym będą zawsze istnieć pewne rezerwy żywności i energii, z których będzie można czerpać w razie potrzeby dla dobra ogółu.
Ponieważ każda część ludzkiego ciała jest wertykalnie połączona z mózgiem, poszczególne organy w naturalny sposób ustanawiają między sobą zależności horyzontalne, tworząc w ten sposób jeden zintegrowany organizm. Podobnie w idealnym świecie, w którym relacje międzyludzkie będą pochodną wertykalnej więzi z Bogiem, ludzie utworzą zjednoczone i połączone nićmi współzależności społeczeństwo, w którym wspólnie będą dzielić wszystkie radości i smutki. W takim społeczeństwie ludzie będą odczuwać cierpienie bliźnich jak swoje własne, dlatego nikt nie będzie zdolny do popełniania zbrodni.
Przyjrzyjmy się teraz, w jaki sposób Bóg zamierzał w procesie opatrzności odnowy ustanowić ową idealną strukturę społeczną.
W historii Europy Zachodniej był taki okres, kiedy w ręku jednej osoby — króla skupiała się cała władza: ustawodawcza, wykonawcza i sądownicza. Od czasu do czasu system ten ulegał pewnym modyfikacjom, na przykład król zdobywał kontrolę nad rządem, podczas gdy kierowany przez papieża Kościół odgrywał rolę podobną do roli partii politycznej. W czasach Rewolucji Francuskiej i Amerykańskiej system polityczny przeszedł fundamentalne zmiany; rząd uległ rozdziałowi na trzy części: ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą, a partie polityczne zaczęły odgrywać właściwe im role. Wraz z ustanowieniem demokracji konstytucyjnej wykształcił się szkielet idealnego systemu politycznego.
Ponieważ w ciągu historii Bóg dokonywał nieustannej odnowy upadłego społeczeństwa do stanu idealnego, w którym jego struktura i funkcje miały być odbiciem doskonałej jednostki, dlatego systemy polityczne ulegały ciągłym przemianom. Dzisiejsze demokracje, charakteryzujące się trójpodziałem władzy oraz mnogością partii politycznych, odzwierciedlają w pewnym stopniu strukturę ciała zdrowego człowieka. Niestety, z powodu Upadku systemy te przypominają w rzeczywistości o wiele częściej ciało chorego, okaleczonego człowieka. Nie są w stanie w pełni rozwinąć swych pierwotnych cech, funkcji oraz potencjału. Ponieważ partie polityczne nie rozumieją Woli Boga, mogą być przyrównane do systemu nerwowego, który jest niezdolny do przekazywania poleceń mózgu. Konstytucje współczesnych państw nie zostały napisane zgodnie ze Słowem Boga, dlatego też trzy części rządu funkcjonują tak, jak narządy w ciele człowieka, które z powodu uszkodzenia peryferyjnego systemu nerwowego nie są w stanie odbierać poleceń mózgu i reagować na nie. Brakuje im porządku i harmonii, cierpią także z powodu wzajemnych konfliktów.
Kiedy Chrystus przyjdzie powtórnie, uleczy dolegliwości obecnego systemu politycznego i uporządkuje go według wzoru zamierzonego przez Boga. Aby mogło to nastąpić, odnowiona musi zostać wertykalna relacja każdego człowieka z Bogiem; dzięki temu uwolniony zostanie pierwotny potencjał ludzkości.
3.3 Znaczenie Rewolucji Przemysłowej
Boży ideał stworzenia nie może zostać urzeczywistniony przez samo tylko uwolnienie świata od grzechu. Bóg dał człowiekowi błogosławieństwo i nakaz panowania nad wszechświatem (Rdz 1:28). Zadaniem ludzkości jest odkrywanie praw natury oraz rozwijanie nauki i technologii, a dzięki temu stworzenie dogodnych warunków życia. Po Upadku człowieka religia i nauka obdarzone zostały misją wydźwignięcia ludzkości ze stanu wewnętrznej i zewnętrznej niewiedzy. Dlatego w Ostatnich Dniach historii ludzkości należy spodziewać się nie tylko pojawienia się prawdy, która umożliwi ludziom całkowite przezwyciężenie duchowej ignorancji; możemy również oczekiwać postępu nauki, który pozwoli na odkrycie wszystkich tajemnic świata natury (patrz Eschatologia 4.3). Połączenie poznania duchowego i naukowego pozwoli ludzkości osiągnąć poziom umożliwiający stworzenie idealnego świata. Wybuch Rewolucji Przemysłowej uwarunkowany był opatrznościową koniecznością stworzenia warunków życia odpowiednich dla idealnego świata.
Struktura ekonomiczna idealnego społeczeństwa również odzwierciedla strukturę zdrowego ciała ludzkiego. Produkcja, dystrybucja i konsumpcja powinny pozostawać w naturalnej, harmonijnej zależności na wzór tej, jaka istnieje między układem trawiennym, układem krążenia i układem wydalania w organizmie człowieka. W takim świecie nie ma miejsca na wyniszczającą konkurencję powodowaną nadprodukcją; nie powinno również dochodzić do nadmiernego gromadzenia dóbr i nadmiernej konsumpcji, które są wynikiem niesprawiedliwej dystrybucji, sprzecznej z interesem ogółu. Powinna istnieć odpowiednia ilościowo produkcja koniecznych i użytecznych dóbr, sprawiedliwa dystrybucja, która pozwalałaby zaspokoić potrzeby każdego człowieka, oraz rozsądnych rozmiarów konsumpcja, pozostająca w zgodności z dobrem ogółu.
Masowa produkcja, zrodzona w wyniku Rewolucji Przemysłowej, popchnęła Anglię do poszukiwania i zajmowania kolonii, służących zarówno jako źródło surowców, jak i rynek zbytu. W ten sposób Rewolucja Przemysłowa otworzyła drogę do nowych rozległych lądów, na których mogła być głoszona Ewangelia. Dzięki temu przyczyniła się do rozwoju obu aspektów opatrzności odnowy — wewnętrznego i zewnętrznego.
3.4 Powstanie wielkich mocarstw
Jak pamiętamy, jednolite spojrzenie na świat, charakteryzujące średniowieczną Europę, rozdzieliło się pod koniec epoki renesansu na światopoglądy typu Kaina i typu Abla. Te dwa światopoglądy dały początek dwóm rodzajom rewolucji politycznych, które doprowadziły do powstania dwóch typów demokracji, umocnionych następnie w wyniku rewolucji przemysłowej. Dwa rodzaje demokracji miały w przyszłości stworzyć dwa przeciwstawne systemy — demokratyczny i komunistyczny.
Wysokie uprzemysłowienie będące następstwem Rewolucji Przemysłowej oraz gwałtownego postępu nauki stworzyło systemy ekonomiczne charakteryzujące się nadprodukcją. Wielkie mocarstwa europejskie, popychane potrzebą znajdowania nowych lądów mogących służyć jako rynki zbytu dla ich produktów oraz źródło surowców dla fabryk, rosły w siłę w zaciętym wyścigu o zdobycie kolonii. Późniejszy polityczny podział świata na dwa bloki, demokratyczny i komunistyczny, spowodowany był dwoma czynnikami — istnieniem dwu wspomnianych nurtów ideologicznych oraz procesem rozwoju gospodarczego idącym w ślad za postępem nauki.
3.5 Reformy religijne, rewolucje polityczne i rewolucje przemysłowe po okresie renesansu
Nurt typu Kaina, zapoczątkowany odrodzeniem hellenizmu, dokonał wyłomu w średniowiecznym sposobie myślenia i doprowadził do powstania humanizmu — sztandarowej ideologii renesansu. Na kolejnym etapie swego rozwoju, postępującego zgodnie z wolą Szatana, nurt typu Kaina zrodził oświecenie, które w sensie ideowym można uważać za drugi renesans. Myśl oświecenia rozwijała się nadal w kierunku zgodnym z wolą Szatana, prowadząc do powstania materializmu historycznego, który stanowi trzon ideologii komunistycznej. Ta ostatnia może być uważana za trzeci renesans.
Ponieważ postęp strony Szatana odzwierciedla z pewnym wyprzedzeniem przebieg opatrzności Bożej, możemy się spodziewać, że w tej ostatniej wystąpią trzy etapy rewolucji w każdej z trzech sfer — religii, polityce i ekonomii. W dziedzinie religii pierwsza reformacja dokonała się pod przewodnictwem Marcina Lutra i nastąpiła po okresie pierwszego renesansu. Druga reformacja miała miejsce po drugim renesansie, zainicjowana przez ruchy religijne prowadzone przez braci Wesley, Foxa, Swedenborga i innych. Z naszego zrozumienia historii jasno wynika, że po okresie trzeciego renesansu nastąpić musi trzecia reformacja. Stan dzisiejszego chrześcijaństwa zresztą gwałtownie domaga się przemiany.
W sferze polityki reformy również dokonują się w trzech etapach. Najpierw średniowieczna struktura feudalna załamała się pod ciężarem pierwszego renesansu i pierwszej reformacji. Następnie siły wyzwolone przez drugi renesans i drugą reformację zniszczyły monarchię absolutną. W końcu przemiany polityczne spowodowane przez trzeci renesans doprowadziły do powstania komunizmu. Nadchodząca trzecia reformacja religijna pozwoli światu demokratycznemu, pozostającemu po stronie Boga, odnieść w wojnie ideologicznej zwycięstwo nad komunizmem, reprezentującym stronę Szatana. Ostatecznie obie strony zjednoczą się, tworząc Królestwo Niebieskie na ziemi pod przewodnictwem Boga.
Przemiany ekonomiczne, idące w ślad za reformami religijnymi i politycznymi, przybrały formę trzech rewolucji przemysłowych. Pierwsza Rewolucja Przemysłowa rozpoczęła się w Anglii w oparciu o silnik parowy. Sto lat później w wielu rozwiniętych krajach europejskich dokonała się druga Rewolucja Przemysłowa, tym razem w oparciu o elektryczność i silnik benzynowy. Trzecia Rewolucja Przemysłowa wybuchnie, gdy nauczymy się w bezpieczny sposób wykorzystywać potęgę atomu; umożliwi ona stworzenie przyjemnych warunków życia, odpowiednich dla idealnego świata. Wystąpienie trzech etapów rewolucji w sferze religii, polityki i gospodarki po trzech kolejnych etapach renesansu w okresie poprzedzającym Powtórne Przyjście Mesjasza było koniecznością dziejową na drodze do stworzenia idealnego świata, wynikającą z zasady rozwoju w trzech etapach.