Część 2. Opatrzność odnowy pod przywództwem Mojżesza

2.1 Przegląd opatrzności prowadzonej przez Mojżesza

Opatrzność odnowy prowadzona przez Mojżesza była oparta na podstawie przyjęcia Mesjasza ustanowionej w rodzinie Abrahama. Mimo tego Zasada wymagała, aby Mojżesz sam ustanowił podstawę przyjęcia Mesjasza, odnawiając przez odszkodowanie podstawę wiary i podstawę wcielenia. Jeżeli postać centralna opatrzności zmienia się, nowa postać centralna nie może przejąć opatrznościowej misji, jeśli wcześniej sama nie wypełni podobnej odpowiedzialności. Poza tym w przypadku Mojżesza podstawa musiała zostać ustanowiona na nowo, ponieważ zakres opatrzności rozszerzył się z poziomu rodziny do poziomu narodu. Jak się przekonamy, w opatrzności odnowy prowadzonej przez Mojżesza wymagane warunki odszkodowania różniły się znacznie od wcześniejszych.

2.1.1 Podstawa Wiary

2.1.1.1 Postać centralna w odnowie Podstawy Wiary

Mojżesz był postacią centralną odpowiedzialną za odnowę podstawy wiary. Podstawa wiary musiała zostać ustanowiona na nowo, aby naród izraelski mógł rozpocząć drogę powrotu do Ziemi Obiecanej po okresie czterystu lat, którego odbycie stało się konieczne z powodu błędu Abrahama popełnionego przy składaniu ofiary symbolicznej. Zanim omówimy dokładnie, w jaki sposób Mojżesz ustanowił podstawę wiary, rozważymy najpierw, jaką opatrznościową pozycję zajmował Mojżesz w odniesieniu do Jezusa, a później (w następnej części), czym różnił się on od wszystkich poprzednich postaci centralnych, powołanych do ustanowienia podstawy wiary.

Po pierwsze, Mojżesz został umieszczony w pozycji reprezentującej Boga i działał w Jego imieniu. Bóg powiedział mu, że powinien być dla Aarona jak Bóg (Wj 4:16). Powiedział także: „Oto Ja uczynię cię jakby Bogiem faraona, a Aaron, brat twój, będzie twoim prorokiem” (Wj 7:1).

Po drugie, Bóg ustanowił Mojżesza prekursorem Jezusa. Postawiony w pozycji Boga wobec Aarona i faraona, Mojżesz stanowił zapowiedź Jezusa, który miał przyjść jako jedyne ucieleśnienie Boga. Mojżesz wytyczał drogę, którą kiedyś miał pójść Jezus. Tak jak po nim Jan Chrzciciel (J 1:23), Mojżesz miał prostować drogę Jezusowi.

Jako potomek Jakuba, który ustanowił podstawę przyjęcia Mesjasza, Mojżesz mógł stać się postacią centralną w Epoce Opatrzności Odnowy. Idąc tą opatrznościową drogą, Mojżesz opierał się na fundamencie tradycji i czynów swego praprzodka Jakuba. Ich drogi posłużyły jako wzorce dla drogi, którą później obrał Jezus.

Mojżesz opierał się także na podstawie ustanowionej przez Józefa po przybyciu do Egiptu. Życie Józefa także było zapowiedzią życia Jezusa. Jako syn Racheli (żony Jakuba reprezentującej stronę Boga) i młodszy brat synów Lei (żony Jakuba reprezentującej stronę Szatana), Józef znajdował się w pozycji Abla. Spisek starszych braci o mało nie pozbawił go życia. Sprzedany przez nich kupcom, znalazł się w Egipcie jako niewolnik. Jednak zanim ukończył trzydzieści lat, został wyniesiony do rangi pierwszego ministra na dworze faraona. Jego bracia i ojciec przybyli do Egiptu i pokornie oddali mu pokłon, wypełniając w ten sposób proroczy sen, który Józef miał jeszcze jako dziecko (Rdz 37:5-11). W oparciu o to opatrznościowe zwycięstwo Izraelici przybyli do Egiptu, gdzie rozpoczęli okres cierpień w celu oddzielenia się od Szatana.

Droga Józefa zapowiadała drogę, jaką w przyszłości miał pójść Jezus. Po przyjściu do szatańskiego świata Jezus miał przezwyciężyć wiele trudności i cierpień, aby w wieku trzydziestu lat objawić się jako Król Królów. Miał on sprawić, aby poddała mu się cała ludzkość łącznie z jego przodkami, i przeciąć wszystkie więzy łączące ludzi z szatańskim światem, przywracając ich w ten sposób do sfery panowania Boga.

Niemowlęctwo, dzieciństwo i śmierć Mojżesza także zapowiadały drogę Jezusa. Po przyjściu na świat Mojżeszowi groziła śmierć z rąk faraona. Przez pewien czas ukrywała go matka, potem zaś znalazł się w pałacu faraona i wzrastał bezpiecznie pośród wrogów. Jezusowi po narodzeniu groziła śmierć z rąk Króla Heroda. Jego matka zabrała go i uciekła z nim do Egiptu, gdzie wychowywała go w ukryciu. Potem wróciła z nim do państwa króla Heroda, gdzie wzrastał bezpieczny pośród swoich wrogów. Po śmierci Mojżesza nikt nie znał okoliczności zniknięcia jego ciała (Pwt 34:6) — zapowiadało to losy ciała Jezusa po jego śmierci.

We wszystkich tych aspektach Mojżeszowa droga odnowy Kanaanu na poziomie narodu była wzorcem dla drogi odnowy Kanaanu na poziomie światowym, którą miał pójść Jezus.

Jak wspomnieliśmy wcześniej, Biblia stwierdza słowami Mojżesza (Pwt 18:18-19) i Jezusa (J 5:19), że przez życie Mojżesza Bóg objawił wzór dla Jezusa, zapowiadając drogę, jaką miał on pójść w przyszłości.

2.1.1.2 Wymagana ofiara w odnowie Podstawy Wiary

Pozycja Mojżesza różniła się od pozycji wcześniejszych postaci centralnych, którym została powierzona misja ustanowienia podstawy wiary. W przeciwieństwie do Abla, Noego i Abrahama, Mojżesz nie musiał składać ofiary symbolicznej. Mógł on odnowić podstawę wiary jedynie przez zachowanie posłuszeństwa Bożemu Słowu w czasie wypełniania warunku oddzielenia się od Szatana opartego o liczbę czterdzieści. Różnica ta wynika z trzech przyczyn.

Po pierwsze, Mojżesz opierał się na fundamencie trzech ofiar symbolicznych złożonych pomyślnie przez Abla, Noego i Izaaka. Opatrzność oparta o składanie ofiar symbolicznych została zakończona przez te trzy postacie centralne.

Po drugie, ofiary symboliczne były wymagane w zastępstwie Słowa, ponieważ kiedy po Upadku pierwsi przodkowie ludzkości utracili Boże Słowo, ludzkość nie była w stanie bezpośrednio go przyjmować. Stąd w Epoce Ustanawiania Podstawy dla Odnowy (epoka od Adama do Abrahama) ludzie składali ofiary z rzeczy stworzenia jako obiektów ofiarnych koniecznych do ustanowienia podstawy wiary. Jednakże okres ten zakończył się przed czasami Mojżesza. Ludzkość wkroczyła w nową epokę, Epokę Opatrzności Odnowy (Epokę Starego Testamentu), w której ponownie mogła bezpośrednio otrzymywać Boże Słowo. Nie było już więc potrzeby składania ofiar symbolicznych w celu ustanawiania podstawy wiary.

Po trzecie, jako że opatrzność zapoczątkowana w rodzinie Adama była ciągle przedłużana, konieczne stało się spełnienie pewnych warunków odszkodowania w celu odnowienia opatrznościowych okresów zagarniętych przez Szatana. Kiedy Noe ustanawiał podstawę wiary, musiał spełnić warunek oparty o liczbę czterdzieści w celu oddzielenia się od Szatana podczas przebywania w arce. Abraham mógł złożyć ofiarę symboliczną dla ustanowienia podstawy wiary dopiero po odnowieniu poprzedniego okresu czterystu lat — wówczas mógł oprzeć się na fundamencie warunku opartego o liczbę czterdzieści dla oddzielenia się od Szatana. Czterystuletni okres cierpienia Izraelitów w niewoli egipskiej miał również na celu wypełnienie warunku opartego o liczbę czterdzieści dla oddzielenia się od Szatana. Miał on odnowić podstawę wiary utraconą na rzecz Szatana z powodu błędu Abrahama. Podobnie w Epoce Opatrzności Odnowy postać centralna mogła ustanowić podstawę wiary, jeżeli opierała się pewnie na fundamencie spełnionego warunku opartego o liczbę czterdzieści dla oddzielenia się od Szatana, pozostając wierna Bożemu Słowu. Teraz bowiem ofiara symboliczna nie była już potrzebna w zastępstwie Słowa.

2.1.2 Podstawa Wcielenia

W Epoce Opatrzności Ustanawiania Podstawy dla Odnowy Bóg dążył do ustanowienia podstawy wcielenia na poziomie rodziny. Po rozpoczęciu Epoki Opatrzności Odnowy Jego celem stało się ustanowienie podstawy wcielenia na poziomie narodowym. Jako że Mojżesz w stosunku do ludzi reprezentował Boga i Jezusa, zajmował pozycję rodzica wobec Izraelitów podczas ustanawiania podstawy wiary. Mojżesz był prorokiem, którego misją było przygotowanie drogi dla Jezusa, zajmował więc jednocześnie pozycję dziecka w stosunku do Jezusa, który miał przyjść jako Prawdziwy Rodzic. Tak więc w odniesieniu do Izraelitów Mojżesz zajmował pozycję Abla jako postaci centralnej odpowiedzialnej za ustanowienie narodowej podstawy wcielenia.

Jak pamiętamy Jakub złożył ofiarę symboliczną z pozycji rodzica w miejsce Adama i dzięki temu zyskał prawo do złożenia ofiary rzeczywistej z pozycji dziecka. Podobnie Mojżesz zajmował podwójną pozycję — rodzica i dziecka. Kiedy odnowił przez odszkodowanie podstawę wiary, zajął pozycję rodzica. W ten sposób zajął pozycję Abla dla odnowy podstawy wcielenia. Ustanawiał ją z kolei z pozycji dziecka.

Kiedy Mojżesz zajął pozycję Abla, Izraelici znajdujący się w pozycji Kaina mieli wypełnić narodowy warunek odszkodowania do usunięcia upadłej natury przez posłuszeństwo Mojżeszowi. Mieli w ten sposób ustanowić narodową podstawę wcielenia.

2.1.3 Podstawa Przyjęcia Mesjasza

Mojżesz miał odnowić przez odszkodowanie narodową podstawę wiary, a Izraelici pod przewodnictwem Mojżesza mieli odnowić przez odszkodowanie narodową podstawę wcielenia. Utworzyłyby one razem narodową podstawę przyjęcia Mesjasza oraz fundament suwerennego narodu, do którego Mesjasz mógłby przyjść. Izraelici mieli przyjąć Mesjasza, odrodzić się przez niego, zostać oczyszczeni z grzechu pierworodnego i odnowić swoją pierwotną naturę, jednocząc się z Bogiem w sercu. W ten sposób mieli osiągnąć ostateczny cel — stać się doskonałymi ucieleśnieniami Boga.

2.2 Narodowe drogi odnowy Kanaanu pod wodzą Mojżesza

Mojżesz wyprowadził Izraelitów z Egiptu, świata szatańskiego, za pomocą cudów i znaków, przeprowadził ich przez Morze Czerwone i wiódł przez pustynię, aż doszli do Ziemi Obiecanej, Kanaanu. Zapowiadało to drogę, którą Jezus miał później prowadzić chrześcijan, Drugi Izrael. Za pomocą cudów i znaków Jezus wyprowadził chrześcijan z życia w grzechu i przeprowadził ich bezpiecznie przez wzburzone morze zła. Poprowadził ich przez pozbawioną życiodajnej wody pustynię, aż osiągnęli Ogród Eden obiecany przez Boga.

Narodowa droga odnowy Kanaanu pod wodzą Mojżesza była trzykrotnie przedłużana z powodu niewiary Izraelitów; podobnie światowa droga odnowy Kanaanu pod wodzą Jezusa musiała być podejmowana trzy razy z powodu braku wiary Jana Chrzciciela i narodu żydowskiego. Nie będziemy w tym miejscu przeprowadzać dokładnego porównania dróg Mojżesza i Jezusa. Jednak po zestawieniu tej części z następną podobieństwa staną się oczywiste.

2.2.1 Pierwsza narodowa droga odnowy Kanaanu

2.2.1.1 Podstawa Wiary

Po czterystu latach niewoli w Egipcie dobiegł końca okres odszkodowania, który Izraelici musieli wypełnić z powodu błędu Abrahama. Aby Mojżesz mógł stać się postacią centralną dla odnowy podstawy wiary i zyskać kwalifikacje do podjęcia misji wyprowadzenia Izraelitów z Egiptu, musiał on jako jednostka odziedziczyć czterystuletni narodowy okres odszkodowania i wypełnić warunek oddzielenia się od Szatana oparty o liczbę czterdzieści. Dodatkowo Mojżesz miał odnowić przez odszkodowanie liczbę czterdzieści, którą Adam miał wypełnić w celu ustanowienia podstawy wiary (patrz Okresy 2.4). Aby mógł spełnić to zadanie, Mojżesz został umieszczony w pałacu faraona, centrum szatańskiego świata, i spędził tam czterdzieści lat (Dz 7:23).

W pałacu Mojżesz wychowywany był przez swoją matkę, która, nikomu nieznana, zatrudniona została jako jego piastunka. W tajemnicy wpoiła mu poczucie tożsamości i dumę z przynależności do narodu wybranego. Mimo życia w otoczeniu przepychu Mojżesz zachował niezachwianą lojalność i wierność wobec swojego izraelskiego pochodzenia. Po czterdziestu latach opuścił pałac — „wolał raczej cierpieć z ludem Bożym, niż używać przemijających rozkoszy grzechu” (Hb 11:25). W ciągu czterdziestu lat życia w pałacu faraona Mojżesz wypełnił warunek oddzielenia się od Szatana oparty o liczbę czterdzieści, odnawiając tym samym podstawę wiary.

2.2.1.2 Podstawa Wcielenia

Mojżesz zajmował podwójną pozycję rodzica i dziecka. Dzięki ustanowieniu podstawy wiary zajął pozycję Abla dla podstawy wcielenia. Izraelici będący w pozycji Kaina mieli z wiarą podążać za Mojżeszem i okazywać mu posłuszeństwo. Wypełniając Wolę Bożą przekazywaną przez Mojżesza i pomnażając dobro, spełniliby narodowy warunek odszkodowania do usunięcia upadłej natury i ustanowiliby narodową podstawę wcielenia. Izraelici mieli ustanowić podstawę wcielenia, podążając za Mojżeszem od czasu opuszczenia Egiptu do wejścia do błogosławionej ziemi Kanaan.

Akt zabicia Egipcjanina przez Mojżesza stanowił opatrzność zapoczątkowania pierwszej narodowej drogi odnowy Kanaanu. Gdy Mojżesz zobaczył, jak egipski nadzorca bije jednego z jego braci, odezwała się w nim gorąca miłość do jego ludu i ogarnięty gniewem zabił nadzorcę (Wj 2:11-12). W akcie tym wyraziło się w pewnym sensie Serce Boga, które płonęło oburzeniem z powodu poniżenia ludu wybranego (J 3:7). Reakcja Izraelitów na postępek Mojżesza (zjednoczenie się z nim lub odrzucenie go) miało zadecydować o tym, czy będą mogli pomyślnie rozpocząć drogę powrotu do Kanaanu.

Kiedy Mojżesz zabił Egipcjanina, Bóg wykorzystał ten akt do następujących opatrznościowych celów. Po pierwsze, Archanioł spowodował Upadek pierwszych ludzi oraz zabójstwo Abla przez Kaina; dzięki tym warunkom Szatan wpływał na bieg grzesznej historii z pozycji starszego syna. Dlatego zanim Bóg mógł rozpocząć opatrzność odnowy Kanaanu, ktoś stojący po stronie Boga powinien wypełnić warunek do odnowy tej sytuacji przez odszkodowanie, zwyciężając nad osobą znajdującą się po stronie Szatana. Po drugie, czyn ten ostatecznie przeciął wszelkie więzi, jakie łączyły Mojżesza z pałacem faraona, i postawił go w sytuacji bez odwrotu. Na koniec przez ten czyn Bóg pragnął wzbudzić w Izraelitach zaufanie do Mojżesza, ukazując im, że Mojżesz był patriotycznie nastawionym Izraelitą. Jak się później przekonamy, podobne przyczyny kryły się za aktem porażenia przez Boga wszystkiego, co było pierworodne wśród Egipcjan w drugiej narodowej drodze odnowy Kanaanu.

Izraelici powinni zostać głęboko poruszeni miłością Mojżesza do jego narodu, która przejawiła się w zabójstwie Egipcjanina, tak jak poruszony był sam Bóg. Gdyby taka była ich reakcja, szanowaliby Mojżesza, zaufali mu i poszli za nim z oddaniem. Wówczas pod wodzą Mojżesza Bóg poprowadziłby ich bezpośrednio do ziemi Kanaan, gdzie ustanowiliby podstawę wcielenia. Nie musieliby przeprawiać się przez Morze Czerwone, ani błądzić po pustyni Synaj, obraliby bowiem najkrótszą drogę do Kanaanu wiodącą przez kraj Filistynów. Ich droga trwałaby dwadzieścia jeden dni; w ciągu tego okresu odnowiliby dwadzieścia jeden lat, które Jakub spędził w Charanie.

Później, podczas drugiej narodowej drogi odnowy Kanaanu, Bóg miał powody, aby nie ufać Izraelitom, ponieważ ich początkowy brak wiary w Mojżesza udaremnił pierwszą drogę narodowej odnowy. Pismo Święte podaje: „Gdy faraon uwolnił lud, nie wiódł go Bóg drogą prowadzącą do ziemi filistyńskiej, chociaż była najkrótsza. Powiedział bowiem Bóg: «Żeby lud na widok czekających go walk nie żałował i nie wrócił do Egiptu»” (Wj 13:17). Podczas drugiej drogi narodowej odnowy Kanaanu Bóg poprowadził Izraelitów przez Morze Czerwone i drogą okrężną przez pustynię, ponieważ miał powody do obaw, że mogą oni utracić wiarę i zawrócić do Egiptu, nie docierając do miejsca przeznaczenia.

2.2.1.3 Niepowodzenie pierwszej drogi narodowej odnowy Kanaanu

Gdyby Izraelici (Kain) całym sercem byli posłuszni Mojżeszowi (Abel) i pod jego wodzą powrócili do Kanaanu, spełniliby narodowy warunek odszkodowania do usunięcia upadłej natury i ustanowili podstawę wcielenia. Jednak kiedy zobaczyli Mojżesza zabijającego Egipcjanina, nie zrozumieli go i mówili o nim źle: Wyszedł znowu nazajutrz a oto dwaj Hebrajczycy kłócili się ze sobą. I rzekł do winowajcy: „Czemu bijesz swego rodaka?” A ten mu odpowiedział: „Któż cię ustanowił naszym przełożonym i rozjemcą? Czy chcesz mnie zabić, jak zabiłeś Egipcjanina?” Przeląkł się Mojżesz i pomyślał: „Z całą pewnością sprawa się ujawniła”. Także faraon usłyszał o tej sprawie i usiłował stracić Mojżesza. (Wj 13:17) Mojżesz nie miał innego wyjścia, jak tylko uciekać przed zemstą faraona. Z żalem opuścił Izraelitów i udał się na pustynię Midian. Podstawa wiary została zniweczona, a droga odnowy Kanaanu pod wodzą Mojżesza musiała zostać powtórzona po raz drugi i trzeci.

2.2.2 Druga droga narodowej odnowy Kanaanu

2.2.2.1 Podstawa Wiary

Kiedy pierwsza droga narodowej odnowy Kanaanu zakończyła się niepowodzeniem z powodu niewiary Izraelitów, Szatan zagarnął warunek czterdziestu lat spędzonych przez Mojżesza w pałacu faraona, podczas których ustanowił on podstawę wiary. Dlatego, aby rozpocząć drugą drogę narodowej odnowy Kanaanu, Mojżesz musiał ponownie ustanowić podstawę wiary przez spełnienie kolejnego czterdziestoletniego warunku, który pozwoliłby mu odnowić przez odszkodowanie utracony okres spędzony w pałacu faraona. Takie było znaczenie czterdziestoletniego wygnania Mojżesza na pustyni Midian (Dz 7:30). Podczas tych czterdziestu lat życie Izraelitów w Egipcie stało się jeszcze bardziej uciążliwe, co było karą za ich brak wiary i zaufania do Mojżesza.

Mojżesz wypełnił drugi warunek oddzielenia się od Szatana oparty o liczbę czterdzieści podczas czterdziestu lat spędzonych na pustyni Midian. Odnowił w tym czasie podstawę wiary potrzebną do rozpoczęcia drugiej drogi narodowej odnowy Kanaanu. Bóg objawił mu się i rzekł: Dosyć napatrzyłem się na udrękę ludu mego w Egipcie i nasłuchałem się narzekań jego na ciemięzców, znam więc jego uciemiężenie. Zstąpiłem, aby go wyrwać z ręki Egiptu i wyprowadzić z tej ziemi do ziemi żyznej i przestronnej, do ziemi, która opływa w mleko i miód, na miejsce Kanaanejczyka... Teraz oto doszło wołanie Izraelitów do Mnie, bo też naocznie przekonałem się o cierpieniach, jakie im zadają Egipcjanie. Idź przeto teraz, oto posyłam cię do faraona, i wyprowadź mój lud, Izraelitów, z Egiptu.” (Wj 3:7–10)

2.2.2.2 Podstawa Wcielenia

Kiedy Mojżesz odnowił podstawę wiary na pustyni Midian, zajął pozycję Abla. Podobnie jak w pierwszej drodze narodowej odnowy Kanaanu, Izraelici zajmujący pozycję Kaina powinni byli zaufać Mojżeszowi i pójść za nim z niezachwianą wiarą; wówczas mogliby wejść do ziemi Kanaan mlekiem i miodem płynącej. Tym samym wypełniliby warunek odszkodowania do usunięcia upadłej natury i ustanowili podstawę wcielenia.

Akt zabicia Egipcjanina przez Mojżesza zapoczątkował opatrzność pierwszej drogi narodowej odnowy Kanaanu. Podobnie, aby zapoczątkować drugą drogę narodowej odnowy Kanaanu, Bóg obdarzył Mojżesza mocą uczynienia trzech znaków i sprowadzenia na Egipcjan dziesięciu plag, przy pomocy których miał pokonać Egipcjan.

Przyczyny, dla których Bóg nakazał Mojżeszowi porazić stronę Szatana, zostały już wyjaśnione: po pierwsze, aby odnowić przez odszkodowanie pozycję starszego syna, skalaną przez Szatana; po drugie, aby przeciąć wszelkie więzi łączące Izraelitów z Egiptem; po trzecie, aby uświadomić Izraelitom, że Mojżesz został posłany przez Boga (Wj 4:1).

Był jednak jeszcze jeden powód, dla którego Mojżesz mógł porazić Egipcjan — chociaż Izraelici zakończyli już wymagany okres niewoli w Egipcie trwający czterysta lat, wycierpieli jeszcze dodatkowe trzydzieści lat udręki (Wj 12:41). Bóg usłyszał ich skargę i odpowiedział na nią ze współczuciem (Wj 2:24-25).

Trzy znaki, które Bóg kazał uczynić Mojżeszowi i Aaronowi, zapowiadały dzieło Jezusa.

Pierwszy znak polegał na tym, że Bóg nakazał Mojżeszowi rzucić na ziemię laskę, a ona zamieniła się w węża (Wj 4:3-9). Kiedy na polecenie Mojżesza Aaron uczynił ten znak przed faraonem, ten wezwał swoich czarowników, aby także rzucili na ziemię swoje laski. One również zamieniły się w węże, jednak wąż Aarona pożarł je (Wj 7:10-12).

Znak ten był symboliczną zapowiedzią, że Jezus przyjdzie jako Zbawiciel i zniszczy świat szatański. Laska symbolizowała Jezusa. Tak jak laska okazała swoją cudowną moc przed Mojżeszem, który reprezentował Boga, Jezus miał przyjść z podobną mocą i czynić cuda przed samym Bogiem. Laska daje ochronę i oparcie, poraża niesprawiedliwość i wiedzie ludzi dobrą drogą. Symbolizująca Jezusa laska odkrywała tajemnicę misji, jaką miał wypełnić Jezus.

Przemiana Mojżeszowej laski w węża także symbolizowała posłannictwo Jezusa. Jezus porównał siebie do węża, mówiąc: „Jak Mojżesz wywyższył węża na pustyni, tak potrzeba, by wywyższono Syna Człowieczego” (J 3:14). Powiedział także do swoich uczniów: „Bądźcie roztropni jak węże” (Mt 10:16). Jezus chciał w tych słowach wyrazić, że przyszedł jako dobry wąż mądrości, który inspiruje upadłych ludzi i prowadzi ich drogą dobra. Miał on w ten sposób odnowić przez odszkodowanie Upadek spowodowany przez złego węża, który podstępnie skusił pierwszych przodków ludzkości. Dlatego uczniowie mieli przejąć mądrość Jezusa i prowadzić grzesznych ludzi drogą dobra. W znaku danym przez Boga wąż Mojżesza pożarł węże czarowników; oznaczało to, że Jezus przyjdzie jako niebiański wąż, aby zniszczyć Szatana, złego węża.

Drugi znak polegał na tym, że na polecenie Boga Mojżesz wsunął rękę w zanadrze i pokryła się ona trądem. Bóg kazał mu włożyć rękę w zanadrze po raz drugi i została ona oczyszczona (Wj 4:6-7). Cud ten w sposób symboliczny zapowiadał, że Jezus przyjdzie jako drugi Adam i wraz ze swoją Oblubienicą (drugą Ewą, później reprezentowaną przez Ducha Świętego) (patrz Chrystologia 4.1) dokonają dzieła zbawienia.

Kiedy Mojżesz włożył rękę w zanadrze po raz pierwszy i pokryła się ona trądem, symbolizowało to sytuację, w której Archanioł zagarnął Ewę, co splamiło ludzkość nieuleczalnym grzechem. Kiedy Mojżesz włożył rękę w zanadrze po raz drugi i została ona uleczona, zapowiadało to, że Jezus, Prawdziwy Ojciec, przyjdzie i odnowi Oblubienicę, Prawdziwą Matkę, i że razem przygarną oni ludzkość i dadzą wszystkim nowe życie „jak ptak swe pisklęta zbiera pod skrzydła” (Mt 23:37). Wtedy zakończyłaby się odnowa.

Aby uczynić trzeci znak, Bóg kazał Mojżeszowi zaczerpnąć wody z Nilu i wylać ją na ziemię, a ona zamieniła się w krew (Wj 4:9). Symbolika tego znaku kryje się w wodzie, substancji nieorganicznej, która przemieniła się w krew, substancję życiodajną. Woda jest biblijnym symbolem upadłej ludzkości (Ap 17:15), która nie ma w sobie życia. Znak ten zapowiadał, że Jezus i Duch Święty przyjdą i przyniosą zmartwychwstanie upadłym ludziom, pozwalając im się stać żywymi dziećmi Boga.

Bóg nakazał Mojżeszowi i Aaronowi uczynić te znaki, aby spełnione zostały symboliczne warunki odszkodowania, w oparciu o które Jezus i Duch Święty mogliby w przyszłości przyjść do Izraela jako Prawdziwi Rodzice. Mieli oni odnowić pierwotną podstawę czterech pozycji zagarniętą przez Szatana i dać nowe życie wszystkim ludziom jako swoim dzieciom.

Kiedy Mojżesz, który nie posiadał daru przemawiania, poprosił Boga, by dał mu kogoś, kto by przemawiał w jego imieniu, Bóg dał mu starszego brata Aarona (Wj 4:14) oraz prorokinię Miriam, siostrę Aarona (Wj 15:20). Zapowiadało to w sposób symboliczny, że Jezus i jego Oblubienica jako ucieleśnienia Słowa (J 1:14), przyjdą i odnowią ludzi (którzy utracili Słowo w wyniku Upadku), tak że również staną się oni ucieleśnieniami Słowa. W drodze odnowy Kanaanu Aaron i Miriam otrzymali misję wypełniania woli Mojżesza, który znajdował się w pozycji Boga, i sprawowania przywództwa w jego imieniu. W przyszłości Jezus i Duch Święty mieli wypełnić Wolę Boga w światowej drodze odnowy Kanaanu i podjąć misję odkupienia naszych grzechów.

Zgodnie z nakazem Boga Mojżesz udał się na spotkanie faraona. W drodze pojawił się przed nim Pan i próbował go zabić. Jego życie uratowała żona Syppora, która obrzezała ich syna (Wj 4:24-26). Pomogła ona Mojżeszowi zwycięsko wyjść z tej próby i uratowała ich rodzinę. To obrzezanie umożliwiło Izraelitom wyzwolenie z niewoli w Egipcie. Zdarzenie to zapowiadało, że nawet w czasie przyjścia Jezusa Boże dzieło zbawienia nie będzie się mogło dokonać, dopóki ludzie nie poddadzą się duchowemu obrzezaniu.

Zastanówmy się nad głębszym znaczeniem obrzezania. Kiedy pierwsi przodkowie ludzkości upadli w wyniku stosunku seksualnego z Szatanem, odziedziczyli krew śmierci za pośrednictwem męskiego narządu płciowego. W procesie odnowy upadłych ludzi do stanu dzieci Bożych Bóg ustanowił obrzęd obrzezania jako warunek odszkodowania; polega on na odcięciu napletka i odsączeniu krwi. Obrzezanie oznacza usunięcie krwi śmierci. Jest ono także znakiem odnowy prawa panowania mężczyzny oraz znakiem Bożej obietnicy odnowienia ludzi do stanu Swoich prawdziwych dzieci. Istnieją trzy rodzaje obrzezania: obrzezanie serca (Pwt 10:16), obrzezanie napletka (Rdz 17:10) i obrzezanie wszystkich rzeczy (Kpł 19:22-23).

Za pomocą dziesięciu plag Bóg sprawił, że Mojżesz wyprowadził Izraelitów z Egiptu (Wj 7:14; 12:36). Zapowiadało to, że w przyszłości Jezus przyjdzie z mocą czynienia cudów i znaków, aby zbawić wybrany naród Boży. W ciągu dwudziestu jeden lat trudów i cierpień Jakuba w Charanie Laban oszukał go dziesięć razy i nie dał mu należnej zapłaty (Rdz 31:7). Podobnie w drodze Mojżesza wzorowanej na drodze Jakuba faraon nie tylko nie przestał ciemiężyć Izraelitów dłużej niż to było przeznaczone, ale także oszukał ich dziesięć razy składając fałszywe obietnice uwolnienia. Aby to zrekompensować, Bóg miał prawo porazić faraona dziesięcioma plagami.

Spośród nich dziewiąta i dziesiąta miały szczególne znaczenie.

Dziewiąta plaga polegała na tym, że Bóg okrył Egipt nieprzeniknionymi ciemnościami, podczas gdy w miejscach zamieszkania Izraelitów było jasno (Wj 10:21-23). Zapowiadało to, że kiedy przyjdzie Jezus, ciemności ogarną sfery pod panowaniem Szatana, natomiast światło spocznie na ludziach należących do Boga i te dwie sfery zostaną rozdzielone.

W dziesiątej pladze Bóg uśmiercił wszystko, co było pierworodne wśród Egipcjan oraz ich zwierząt domowych. Izraelitom zaś kazał pomazać krwią baranka ofiarnego odrzwia i progi swoich domostw, aby anioł śmierci je ominął. Pierworodni Egipcjan stojących po stronie Szatana znajdowali się w pozycji Kaina. Bóg poraził ich, aby odnowić Izraelitów zajmujących pozycję młodszego syna Abla do pozycji starszego syna. Szatan zajął pozycję starszego syna i dzięki temu prowadził bieg historii, Bóg natomiast podążał za nim (patrz Tożsamości Czasu). Ta plaga stanowiła zapowiedź, że kiedy przyjdzie Jezus, strona Szatana zostanie unicestwiona, natomiast strona Boga, znajdująca się w pozycji drugiego syna, zostanie zbawiona przez odkupienie krwią Jezusa.

Mojżesz zabrał z Egiptu ogromne bogactwa (Wj 12:35-36). Zapowiadało to odnowę wszystkich rzeczy, mającą nastąpić po przyjściu Jezusa.

Po każdej pladze Bóg zatwardzał serce faraona (Wj 4:21; 10:27). Działo się tak z kilku powodów. Po pierwsze, objawiając raz po raz swoją potęgę, Bóg chciał pokazać Izraelitom, że naprawdę jest Bogiem (Wj 10:1-2). Po drugie Bóg chciał, aby faraon zrobił wszystko, by powstrzymać Izraelitów zanim ostatecznie zostanie zmuszony do ich uwolnienia; wtedy bowiem musiałby uznać swoją bezsilność i pozwoliłby im spokojnie odejść. Po trzecie, Bóg pragnął, aby Izraelici wyzbyli się wszelkiego przywiązania, jakie żywili do Egiptu, wzbudzając w nich silną wrogość do faraona.

Bóg zapoczątkował opatrzność pierwszej drogi narodowej odnowy Kanaanu, kiedy Mojżesz zabił Egipcjanina. Droga ta została jednak udaremniona, gdyż Izraelici nie zaufali Mojżeszowi. Bóg zapoczątkował opatrzność drugiej narodowej drogi, dając Izraelitom trzy znaki i dziesięć plag. Kiedy Izraelici ujrzeli te cuda, uwierzyli, że Mojżesz naprawdę został posłany przez Boga, aby im przewodzić. Zaufali i okazali posłuszeństwo Mojżeszowi występującemu w pozycji Abla, który ustanowił narodową podstawę wiary. Dzięki temu Izraelici mogli rozpocząć drugą drogę narodowej odnowy Kanaanu.

Jednak warunek odszkodowania do usunięcia upadłej natury wymagał od Izraelitów więcej, niż tylko chwilowego zaufania i posłuszeństwa Mojżeszowi, wzbudzonego pod wpływem czynionych przez niego cudów. Ponieważ wcześniej nie spełnili tego warunku, cała opatrznościowa droga odnowy Kanaanu została utracona na rzecz Szatana. Izraelici musieli odnowić tę drogę, pozostając wiernymi i posłusznymi Mojżeszowi przez cały czas trwania wędrówki. Tylko w ten sposób mogli wypełnić narodowy warunek odszkodowania do usunięcia upadłej natury. Narodowa podstawa wcielenia nie mogła zostać ustanowiona, dopóki Izraelici nie przeszli całej drogi przez pustynię z niezachwianą wiarą w Mojżesza i nie weszli do ziemi Kanaan.

Opatrzność zapoczątkowania drugiej drogi narodowej odnowy Kanaanu przeprowadzona została z większą łaską niż w przypadku pierwszej drogi. Ponieważ jednak opóźnienie nastąpiło w wyniku niewiary Izraelitów, warunek odszkodowania, który teraz mieli wypełnić, był odpowiednio cięższy. W pierwszej drodze, gdyby Izraelici poszli za Mojżeszem, zostaliby poprowadzeni najkrótszą trasą, wiodącą przez kraj Filistynów, i dotarliby do Kanaanu w ciągu dwudziestu jeden dni — okresu odpowiadającego okresowi dwudziestu jeden lat spędzonych przez Jakuba w Charanie. W drugiej drodze Bóg jednak nie poprowadził ludzi najkrótszym szlakiem. Obawiał się bowiem, że kiedy napotkają wojowniczych Filistynów mogą ponownie stracić wiarę i powrócić do Egiptu (Wj 13:17). Bóg prowadził ich więc drogą okrężną przez Morze Czerwone i pustynię Synaj, planując doprowadzić ich do Kanaanu w ciągu dwudziestu jeden miesięcy.

Tak więc Izraelici pod wodzą Mojżesza rozpoczęli drogę przez pustynię, mającą trwać dwadzieścia jeden miesięcy.

Przyjrzyjmy się tej drodze i zastanówmy się, w jaki sposób służyła ona jako wzorzec dla Jezusa, który miał poprowadzić ludzkość drogą światowej odnowy Kanaanu.

Kiedy w końcu faraon niechętnie udzielił Mojżeszowi zgody na to, aby Izraelici złożyli ofiary w Egipcie, Mojżesz zażądał więcej, mówiąc: Nie wypada postępować w ten sposób, ponieważ obrazą Egipcjan byłaby nasza ofiara dla Pana, Boga naszego, gdybyśmy złożyli na ofiarę to, co w oczach Egipcjan jest niedozwolone. Czy za to nie ukamienowaliby nas? Pójdziemy na pustynię, na trzy dni, aby złożyć ofiarę Panu, Bogu naszemu, jak nam to przykazał. (Wj 8:22–23)

Mojżesz poprosił o zgodę na wyjście na pustynię na trzy dni, chcąc w ten sposób oszukać faraona i wyprowadzić wszystkich swoich ludzi z Egiptu. Ten trzydniowy okres miał takie samo znaczenie jak trzydniowa podróż Abrahama na górę Moria, której potrzebował, aby zerwać swoje więzi z Szatanem przed złożeniem Izaaka w ofierze. Od czasów Abrahama każda nowa opatrzność rozpoczynała się takim trzydniowym okresem odszkodowania wymaganym, aby oddzielić się od Szatana. Jakub rozpoczął drogę odnowy Kanaanu od trzydniowego okresu, w czasie którego zerwał swoje więzi z Szatanem, oszukując Labana i opuszczając Charan (Rdz 31:19-22). Podobnie na początku drugiej narodowej drogi Mojżesz poprosił o zgodę na trzydniową wyprawę z zamiarem przechytrzenia faraona i uwolnienia swego ludu z niewoli. Jezus także rozpoczął duchową drogę odnowy po odbyciu trzydniowego okresu oddzielenia się od Szatana, poprzedzającego jego zwycięskie zmartwychwstanie.

Izraelici, których liczba według Biblii wynosiła około 600 000, opuścili Ramzes piętnastego dnia pierwszego miesiąca według kalendarza hebrajskiego (Wj 12:37; Lb 33:3).

Wypełnili oni Wolę Boga, odbywając trzydniową podróż do swego pierwszego obozu w Sukot. Od tego czasu Bóg okazywał im łaskę, prowadząc ich słupem obłoku za dnia i słupem ognia w nocy (Wj 13:21). Słup obłoku, wskazujący Izraelitom drogę za dnia (jang), symbolizował Jezusa, który w przyszłości miał poprowadzić lud Izraela drogą światowej odnowy Kanaanu. Słup ognia widoczny w nocy (jin) symbolizował Ducha Świętego, który miał ich prowadzić jako Duch żeński.

Na brzegu Morza Czerwonego na rozkaz Boga Mojżesz wyciągnął przed siebie laskę i rozdzielił wody, po czym przeprowadził Izraelitów po suchej ziemi. Egipcjanie ścigający ich na rydwanach utonęli, bowiem wody zamknęły się nad ich głowami i pogrążyły ich (Wj 14:21-28). Jak zostało wyjaśnione wcześniej, Mojżesz reprezentował przed faraonem Boga (Wj 7:1), a jego laska symbolizowała Jezusa, który w przyszłości miał objawić Bożą moc. Cud ten zapowiadał więc wydarzenia, jakie miały nastąpić po przyjściu Jezusa. Szatan będzie ścigał tych, którzy pójdą za Jezusem drogą światowej odnowy Kanaanu, ale Jezus podniesie laskę żelazną (Ap 2:27; Ps 2:9) i uderzy we wzburzone odmęty tego świata. Wody rozstąpią się i ukaże się gładka droga, którą pójdą wierni, a ścigający ich Szatan zostanie unicestwiony.

Izraelici przeszli przez Morze Czerwone i dotarli na pustynię Sin piętnastego dnia drugiego miesiąca. Odtąd aż do czasu, gdy dotarli do zamieszkanych ziem, Bóg karmił ich manną i przepiórkami (Wj 16:13-35). Manna i przepiórki symbolizowały życiodajne ciało i krew Jezusa, którym Bóg miał karmić wiernych podczas całej drogi światowej odnowy Kanaanu. Jezus powiedział: Ojcowie wasi jedli mannę na pustyni i pomarli... Ja jestem chlebem żywym, który zstąpił z nieba; Jeśli kto spożywa ten chleb, który ja dam, będzie żył na wieki... Jeżeli nie będziecie spożywać Ciała Syna Człowieczego i pili Krwi Jego, nie będziecie mieli życia w sobie. (J 6:49–53)

Kiedy Izraelici opuścili pustynię Sin i rozbili obóz w Refidim, nie mieli wody do picia. Bóg nakazał Mojżeszowi uderzyć w skałę w Horebie, aby wytrysnęła z niej woda. Mojżesz uczynił to, dając ludziom wodę, która uratowała im życie (Wj 17:6). Święty Paweł napisał, że „Skałą był Chrystus” (I Kor 10:4). Cud wody wypływającej ze skały zapowiadał, że Mesjasz zbawi ludzkość wodą życia, o której Jezus powiedział: „Kto zaś będzie pił wodę, którą ja dam, nie będzie pragnął na wieki” (J 4:14).

Dwie kamienne tablice, które Mojżesz otrzymał na Górze Synaj, symbolizowały Jezusa i jego Oblubienicę; skała, będąca rdzeniem kamiennych tablic, symbolizowała Boga. Kiedy Mojżesz uderzył w skałę i dał ludziom wodę, akt ten stworzył podstawę, na której mógł on otrzymać kamienne tablice i zbudować Arkę Przymierza oraz Przybytek.

Jozue walczył z Amalekitami w Refidim. Kiedy Mojżesz wznosił ręce, Izraelici zwyciężali; kiedy zaś je opuszczał, zaczynali przegrywać. Aaron i Hur posadzili Mojżesza na stosie kamieni i podtrzymywali jego ręce, stojąc po prawej i lewej stronie, co pozwoliło Jozuemu pokonać króla Amalekitów i jego oddziały (Wj 17:10-13). To także stanowiło zapowiedź wydarzeń mających nastąpić w czasach Jezusa. Jozue symbolizował wiernych, Amalekici świat szatański, a Aaron i Hur — Jezusa i Ducha Świętego. Fakt, że Aaron i Hur, podtrzymując ręce Mojżesza, umożliwili Jozuemu zwycięstwo nad Amalekitami, zapowiadał, iż wierni, którzy będą czcić Trójcę Świętą — Boga, Jezusa i Ducha Świętego — pokonają każde zło, które stanie im na drodze.

2.2.2.3 Opatrzność odnowy i Przybytek

Izraelici otrzymali kamienne tablice, Przybytek i Arkę Przymierza. Przyjrzyjmy się najpierw, w jaki sposób to nastąpiło. Izraelici przybyli na pustynię Synaj na początku trzeciego miesiąca, po zwycięstwie nad Amalekitami (Wj 19:1). Mojżesz zabrał wtedy siedemdziesięciu starszych i wspiął się na górę Synaj, aby tam spotkać się z Bogiem. Następnie Bóg wezwał Mojżesza, aby sam wszedł na szczyt Góry i tam pościł przez czterdzieści dni jako warunek otrzymania Dziesięciu Przykazań, wyrytych na kamiennych tablicach (Wj 24:9-10, 18). W czasie postu Mojżesz otrzymał od Boga wskazówki odnośnie Arki Przymierza i Przybytku (Wj 25-31). Po zakończeniu czterdziestodniowego postu Mojżesz otrzymał dwie kamienne tablice z wypisanymi Bożą ręką Dziesięcioma Przykazaniami (Wj 31:18).

Kiedy Mojżesz zszedł z Góry Synaj z dwoma kamiennymi tablicami i wszedł do obozu, zastał swój lud oddający cześć złotemu cielcowi. Podczas nieobecności Mojżesza Izraelici kazali Aaronowi odlać posąg cielca, którego następnie obwołali bogiem, który ich wywiódł z Egiptu. Kiedy Mojżesz to zobaczył, zapłonął strasznym gniewem. Rzucił kamienne tablice na ziemię i rozbił je u podnóża góry (Wj 32:1-19). Bóg objawił się Mojżeszowi ponownie i kazał mu wyciąć z kamienia parę takich samych tablic, obiecując, że wypisze na nich ponownie Dziesięć Przykazań. Mojżesz udał się na Górę przed oblicze Boga i po raz drugi odbył czterdziestodniowy post. Bóg podyktował mu Dziesięć Przykazań, a on wyrył je na tablicach (Wj 34:1, 27-28). Z kamiennymi tablicami Mojżesz powrócił do Izraelitów. Tym razem ludzie oddali mu cześć. Posłuszni jego wskazówkom zbudowali Arkę Przymierza i Przybytek (Wj 35-40).

2.2.2.3.1 Znaczenie i cel kamiennych tablic, Przybytku i Arki Przymierza

Co reprezentowały kamienne tablice? Otrzymanie przez Mojżesza kamiennych tablic z zapisanym na nich Bożym Słowem, oznaczało, że dobiegła końca Epoka Opatrzności Ustanawiania Podstawy Odnowy, w której upadli ludzie mogli nawiązywać więź z Bogiem jedynie za pośrednictwem składanych ofiar, a rozpoczęła się Epoka Opatrzności Odnowy, w której po raz pierwszy zostało objawione Słowo Boże. Jak wiemy, Adam i Ewa, którzy zostali stworzeni przez Słowo, mieli osiągnąć doskonałość, stając się ucieleśnieniem Słowa. Jednak wskutek Upadku utracili Słowo Boże (patrz Odnowa 1.2.1).

Mojżesz otrzymał dwie tablice z zapisanym Słowem pod koniec czterdziestodniowego okresu oddzielenia się od Szatana. Oznaczało to symboliczną odnowę Adama i Ewy jako ucieleśnień Słowa. Dwie tablice reprezentowały odpowiednio Adama i Ewę, a także Jezusa i jego Oblubienicę, którzy mieli przyjść jako ucieleśnienia Słowa. Symbolem Chrystusa w Piśmie Świętym jest biały kamień (Ap 2:17), jest także napisane, że „Skałą był Chrystus” (I Kor 10:4). Jako symbole Jezusa i jego Oblubienicy kamienne tablice uosabiały także niebo i ziemię.

Co symbolizował Przybytek? Jezus porównał swoje ciało do Świątyni Jerozolimskiej (J 2:19-21). My, którzy wierzymy w niego, nazywani jesteśmy świątyniami Boga (I Kor 3:16). Świątynia była więc obrazowym uosobieniem Jezusa. Gdyby Izraelici zwycięsko przeszli pierwszą drogę narodowej odnowy Kanaanu pod przywództwem Mojżesza, zaraz po wkroczeniu do Kanaanu zbudowaliby Świątynię i poczynili przygotowania na przyjście Mesjasza. Jednak z powodu ich niewiary pierwsza droga została udaremniona już na samym początku. W drugiej drodze Bóg prowadził ich okrężną trasą przez Morze Czerwone i pustynię. Nie mogli w tej sytuacji zbudować Świątyni, więc jako jej namiastkę Bóg nakazał im zbudować Przybytek, który można było przenosić z miejsca na miejsce. Podobnie jak Świątynia, Przybytek był odzwierciedleniem Jezusa, ale symbolicznym. Kiedy Bóg zlecił Mojżeszowi budowę Przybytku, powiedział: „I uczynią Mi święty przybytek, abym mógł zamieszkać pośród was” (Wj 25:8).

Przybytek był podzielony na dwie części: święte miejsce (sanktuarium) i najświętsze miejsce (święte świętych). Jedynie najwyższy kapłan mógł wejść do najświętszego miejsca i to tylko raz w roku, na Dzień Odkupienia. W najświętszym miejscu przechowywana była Arka Przymierza. Było to miejsce, w którym przebywał Bóg. Symbolizowało ono Ducha Jezusa. Święte miejsce zawierało świecznik, ołtarz na kadzidło i stół na chleby pokładane, które były codziennie obsługiwane przez kapłanów. Symbolizowało ono ciało Jezusa. Najświętsze miejsce symbolizowało również świat duchowy, a święte miejsce świat fizyczny. Kiedy Jezus został ukrzyżowany, kurtyna oddzielająca najświętsze miejsce od świętego miejsca rozdarła się na pół, od góry do dołu (Mt 27:51). Oznaczało to, że ukrzyżowanie Jezusa stworzyło fundament duchowego zbawienia, kiedy to otwarły się bramy pomiędzy duchem i ciałem oraz między niebem i ziemią.

Co symbolizowała Arka Przymierza? Przechowywana w najświętszym miejscu, Arka zawierała świadectwa przymierza z Bogiem. Znajdowały się w niej dwie kamienne tablice, symbolizujące Jezusa i jego Oblubienicę oraz niebo i ziemię. Była tam także manna, główne pożywienie Izraelitów podczas wędrówki przez pustynię, symbolizująca ciało Jezusa. Manna była umieszczona wewnątrz złotej urny, która symbolizowała Bożą chwałę. Arka Przymierza zawierała także laskę Aarona, która objawiała Bożą moc, wypuszczając pędy (Hb 9:4). Jako całość Arka reprezentowała kosmos i równocześnie była mniejszym uosobieniem Przybytku.

Na szczycie Arki Przymierza znajdował się tron miłosierdzia. Po obu końcach tronu miłosierdzia znajdowały się dwa cherubiny z kutego złota, ocieniające go swoimi skrzydłami. Bóg obiecał, że będzie się osobiście pojawiał na tronie miłosierdzia pomiędzy cherubinami i będzie dawał Izraelitom wskazówki (Wj 25:17-22). Zapowiadało to, że kiedy Jezus i jego Oblubienica, symbolizowani przez kamienne tablice, przyjdą i oczyszczą ludzi z grzechu, Bóg pojawi się na tronie miłosierdzia i otworzy drogę pomiędzy cherubinami, zagradzającymi dostęp do drzewa życia w Ogrodzie Eden (Rdz 3:24). Wtedy każdy będzie mógł przyjść do Jezusa, drzewa życia, i otrzymać pełnię Bożego Słowa.

W jakim celu Bóg dał kamienne tablice, Przybytek i Arkę Przymierza? Kiedy Izraelici wyruszyli na pustynię po zakończeniu czterystuletniego okresu odszkodowania, nałożonego na nich jako pokuta za błąd Abrahama, Bóg poraził Egipcjan znakami i plagami i utopił wojska faraona, ścigające Izraelitów przez Morze Czerwone. Izraelici nie mogli powrócić do Egiptu nie tylko dlatego, że Bóg tego zabronił, ale także dlatego, że stali się śmiertelnymi wrogami Egipcjan. Nie mieli oni innego wyboru, jak tylko dotrzeć do ziemi Kanaan; Bóg doprowadził ich do punktu, z którego nie było powrotu.

Mimo tego jednak Izraelici podczas wędrówki ciągle tracili wiarę. W końcu zaistniało niebezpieczeństwo, że sam Mojżesz może utracić wiarę. Aby zaradzić takiej sytuacji, Bóg ustanowił obiekt wiary, który pozostałby niezmienny, nawet jeżeli ludzie mieliby się zmienić. Dopóki chociaż jeden człowiek żywił absolutną wiarę w ten obiekt, Bóg mógł przez niego kontynuować opatrzność. Osoba taka przejęłaby misję służenia obiektowi wiary, tak jak w biegu sztafetowym pałeczka jest przekazywana jednemu biegaczowi przez drugiego.

Tym obiektem wiary był Przybytek zawierający Arkę Przymierza i kamienne tablice. Przybytek reprezentował Mesjasza, dlatego jego zbudowanie oznaczało, że w symbolicznym znaczeniu Mesjasz już przyszedł.

Izraelici mieli oddawać cześć Przybytkowi tak, jakby był to sam Mesjasz, i pod wodzą Mojżesza powrócić do błogosławionej ziemi Kanaan. W ten sposób ustanowiliby narodową podstawę wcielenia. Gdyby nawet po drodze wszyscy Izraelici popadli w niewiarę, to jednak dopóki Mojżesz czcił Przybytek, zawsze możliwe byłoby odnowienie niewiary ludzi przez odszkodowanie w oparciu o nienaruszony fundament Mojżesza. Gdyby nawet Mojżesz stracił wiarę, lecz chociaż jeden Izraelita niezmiernie czciłby Przybytek w jego miejsce, Bóg mógłby przez tę osobę odnowić cały lud.

Gdyby Izraelici zaufali Mojżeszowi i weszli do Kanaanu w pierwszej narodowej drodze, rodzina Mojżesza spełniałaby rolę Przybytku, a sam Mojżesz spełniłby rolę, którą odgrywały później kamienne tablice i Arka Przymierza. Rodzina Mojżesza stałaby się nośnikiem prawa niebieskiego. Izraelici mogliby wtedy zbudować Świątynię w ziemi Kanaan i nie musieliby otrzymać tablic, Arki, ani Przybytku. Zostały one dane jako środki zbawienia dopiero wtedy, gdy ludzie utracili wiarę. Przybytek jako symboliczne odzwierciedlenie Jezusa i jego Oblubienicy potrzebny był tylko do czasu zbudowania Świątyni. Świątynia zaś jako obrazowe uosobienie Jezusa i jego Oblubienicy była potrzebna jedynie do czasu przyjścia Mesjasza jako ucieleśnienia Świątyni.

2.2.2.3.2 Podstawa Przybytku

Aby móc przyjąć Mesjasza, musimy ustanowić odpowiednią podstawę. Podobnie Izraelici musieli stworzyć pewną podstawę, zanim mogli zbudować i czcić Przybytek, będący symbolicznym odzwierciedleniem Mesjasza. Podstawa dla Przybytku musiała zostać ustanowiona przez ustanowienie podstawy wiary i podstawy wcielenia dla Przybytku. Przyjrzyjmy się, w jaki sposób Izraelici mieli ustanowić te dwie podstawy pod przywództwem Mojżesza.

Mojżesz miał wypełnić polecenia Boga i ustanowić podstawę wiary dla Przybytku, poszcząc i modląc się przez czterdzieści dni, okres oddzielenia się od Szatana. W oparciu o tę podstawę wiary Izraelici mieli wiernie iść za Mojżeszem i wspierać go w jego dążeniach do urzeczywistnienia ideału Przybytku. Wypełniliby tym samym warunek odszkodowania do usunięcia upadłej natury i ustanowili podstawę wcielenia dla Przybytku. Przybytek, o którym mowa, zawiera kamienne tablice i Arkę Przymierza.

Pierwsza Podstawa Przybytku

Człowiek został stworzony szóstego dnia, aby stać się ucieleśnieniem Słowa (J 1:3). Aby móc dać upadłym ludziom Słowo powtórnego stworzenia, konieczne do ich odnowy, Bóg musiał najpierw odnowić liczbę sześć, reprezentującą okres stworzenia skalany przez Szatana. Dlatego Bóg uświęcił górę Synaj, okrywając ją obłokiem chwały na sześć dni, a siódmego dnia objawił się Sam i z obłoku zawołał Mojżesza. Od tego momentu Mojżesz rozpoczął post trwający czterdzieści dni i nocy (Wj 24:16-18). Bóg nakazał Mojżeszowi odbyć czterdziestodniowy okres odszkodowania dla oddzielenia się od Szatana, aby ustanowić podstawę wiary dla Przybytku, symbolicznego Mesjasza. Bóg widział, że było to konieczne, ponieważ po przejściu przez Morze Czerwone Izraelici popadli w niewiarę (Wj 16:1-2; 17:2-4).

Jak zostało wspomniane wcześniej, warunek odszkodowania do usunięcia upadłej natury wymagany od Izraelitów podczas drogi odnowy Kanaanu nie mógł zostać wypełniony jedynie przez krótkotrwałe posłuszeństwo Mojżeszowi, w czasie, gdy objawiał on Bożą moc. Spełnienie tego warunku wymagało, aby ludzie wytrwali w wierze i posłuszeństwie aż do czasu wejścia do Kanaanu, zbudowania Świątyni i przyjęcia Mesjasza. Podobnie, aby spełnić warunek odszkodowania do usunięcia upadłej natury i ustanowienia podstawy wcielenia dla Przybytku, Izraelici powinni byli okazywać wierność i posłuszeństwo Mojżeszowi od momentu, kiedy wspiął się na górę Synaj i rozpoczął czterdziestodniowy post do czasu zbudowania Przybytku. Jednakże kiedy Mojżesz pościł i modlił się na szczycie góry, wszyscy ludzie popadli w niewiarę i zaczęli oddawać cześć złotemu cielcowi. Dlatego podstawa wcielenia dla Przybytku nie została ustanowiona.

Ponieważ człowiek utracił podstawę Słowa z własnej winy, jego częścią odpowiedzialności jest odzyskanie tej podstawy, dzięki której będzie mógł ponownie otrzymać Słowo. Dlatego Bóg nie ingeruje w działania człowieka, prowadzące do odnowy Słowa. Chociaż Bóg prowadził Izraelitów za pomocą cudów i znaków, nie ingerował, kiedy grzeszyli.Gdy Mojżesz zobaczył swój lud oddający cześć bożkowi i tańczący wokół niego, ogarnął go niepohamowany gniew. Rzucił kamienne tablice na ziemię i roztrzaskał je (Wj 32:19).

W wyniku tego podstawa wiary dla Przybytku została utracona na rzecz Szatana. Jak wyjaśniliśmy wcześniej, dwie kamienne tablice symbolizowały Jezusa i jego Oblubienicę, którzy mieli przyjść jako odnowieni Adam i Ewa. Zdarzenie to zapowiadało, że jeżeli Jezus przyjdzie i nie znajdzie wiary wśród Izraelitów, nie będzie w stanie wypełnić wraz z Oblubienicą misji danej mu pierwotnie przez Boga, lecz zamiast tego będzie musiał umrzeć na krzyżu.

Niewiara Izraelitów pod górą Synaj udaremniła Bożą opatrzność zmierzającą do ustanowienia podstawy dla Przybytku. Zniweczyła wytężone wysiłki Boga pracującego nad tym, aby Izraelici oddzielili się od Szatana i zachowali posłuszeństwo Mojżeszowi. W wyniku ciągłej niewiary ludzi Boża opatrzność ustanowienia podstawy dla Przybytku musiała zostać ponowiona w drugiej i trzeciej próbie.

Druga Podstawa Przybytku

Izraelici okazali brak wiary i okazali się niegodni otrzymania kamiennych tablic, a w konsekwencji zbudowania Przybytku. Ponieważ jednak opierali się na głębszym fundamencie (wypicia wody ze skały w Refidim, symbolicznego rdzenia tablic), została im dana druga szansa. Po tym jak Mojżesz rozbił kamienne tablice, Bóg objawił mu się i obiecał dać mu nowy zapis Swego Słowa. Tym razem Bóg nakazał, aby Mojżesz sam wyciął tablice, na których On umieści zapis. Mojżesz nie mógł jednak odnowić kamiennych tablic ani zbudować Przybytku, nie odnowiwszy wpierw podstawy wiary dla Przybytku przez ponowne wypełnienie warunku oddzielenia się od Szatana opartego o liczbę czterdzieści. Dlatego musiał pościć kolejne czterdzieści dni, zanim mógł otrzymać drugą parę tablic z zapisem Dziesięciu Przykazań (Wj 34:28) i ustanowić Przybytek jako obiekt wiary. Tym razem Izraelici wiernie oczekiwali jego powrotu.

Zwycięskie wysiłki Mojżesza w celu odnowy rozbitych tablic przez czterdziestodniowy post i wiara Izraelitów w niego zapowiadały, że Jezus po śmierci na krzyżu będzie mógł powrócić i rozpocząć na nowo dzieło zbawienia, jeżeli wierni wypełnią z oddaniem warunek odszkodowania konieczny do przyjęcia go w okresie czterdziestu dni po jego zmartwychwstaniu (warunek oddzielenia się od Szatana oparty o liczbę czterdzieści).

Przez zachowanie wiary podczas postu Mojżesza na górze Synaj a następnie zbudowanie Przybytku według jego instrukcji, Izraelici wypełnili warunek odszkodowania do usunięcia upadłej natury. W ten sposób ustanowiona została podstawa wcielenia dla Przybytku, a w konsekwencji całościowa podstawa Przybytku. Przybytek został zbudowany pierwszego dnia pierwszego miesiąca drugiego roku (Wj 40:17).

Jednakże, jak wspomnieliśmy wcześniej, podstawa wcielenia w drugiej drodze narodowej odnowy Kanaanu wymagała o wiele więcej niż tylko zbudowania Przybytku. W rzeczywistości do czasu wejścia do Kanaanu i zbudowania Świątyni Izraelici powinni byli czcić Przybytek i cenić go bardziej niż własne życie, zachowując niezmienną wiarę do czasu przyjęcia Mesjasza.

Dwudziestego dnia drugiego miesiąca drugiego roku Izraelici wyruszyli z pustyni Synaj uformowani wokół Przybytku i prowadzeni słupem obłoku (Lb 10:11-12). Nie minęło jednak dużo czasu, zanim znowu zaczęli narzekać na trudności i szemrać przeciwko Mojżeszowi. Nawet kiedy Bóg zniszczył ich obóz w przypływie gniewu, nie odczuli skruchy. Uskarżali się dalej, narzekając, że nie mają nic do jedzenia oprócz manny. Żywili urazy do Mojżesza i tęsknili za mięsem, owocami, jarzynami i wygodami Egiptu (Lb 11:1-6). W konsekwencji Izraelici nie zdołali uchronić drugiej podstawy Przybytku i została ona zagarnięta przez Szatana. Opatrzność odnowy tej podstawy musiała zostać przedłużona po raz trzeci.

Trzecia Podstawa Przybytku

Chociaż Szatan zniszczył drugą podstawę Przybytku, wiara Mojżesza i jego oddanie dla Przybytku pozostały niezachwiane. Dlatego Przybytek opierał się pewnie na fundamencie podstawy wiary ustanowionej przez Mojżesza, podczas gdy Izraelici mieli oparcie w warunku wypicia wody ze skały w Refidim (Wj 17:6). Przypomnijmy, że skała była rdzeniem kamiennych tablic, znajdujących się w centrum Przybytku. Dzięki temu fundamentowi Izraelici otrzymali szansę spełnienia jeszcze jednego warunku oddzielenia się od Szatana opartego o liczbę czterdzieści. Pozostając posłuszni Mojżeszowi, który wciąż czcił Przybytek, mieli oni odnowić przez odszkodowanie podstawę dla Przybytku w trzeciej próbie. Wymaganym warunkiem miała być misja czterdziestodniowych zwiadów w ziemi kanaanejskiej.

Bóg polecił Mojżeszowi wybrać przywódcę z każdego z dwunastu plemion i wysłać ich na rozpoznanie do Kanaanu na czterdzieści dni (Lb 13:1, 25). Po powrocie wszyscy zwiadowcy z wyjątkiem Jozuego i Kaleba przedstawili niewierne raporty: Lud, który w nim mieszka jest silny, a miasta są obwarowane i bardzo wielkie. ...Kraj, któryśmy przeszli, aby go zbadać, jest krajem, który pożera swoich mieszkańców. Wszyscy zaś ludzie, których tam widzieliśmy, są wysokiego wzrostu... W porównaniu z nimi wydaliśmy się sobie jak szarańcza i takimi byliśmy w ich oczach. (Lb 13:28, 32–33) Doszli oni do wniosku, że Izraelici nie są w stanie zdobyć ufortyfikowanych miast Kanaanejskich ani pokonać ich mieszkańców. Słysząc te raporty, Izraelici znowu zaczęli szemrać przeciwko Mojżeszowi. Domagali się wybrania innego przywódcy, który powiódłby ich z powrotem do Egiptu.

Jedynie Jozue i Kaleb wzywali ludzi, aby się nie obawiali, ale uderzyli na Kanaanejczyków posłuszni Bożemu nakazowi: Tylko nie buntujcie się przeciw Panu. Nie bójcie się też ludu tego kraju, gdyż ich pochłoniemy. Obrona od niego odstąpi, a z nami jest przecież Pan. Zatem nie bójcie się ich. (Lb 14:9) Izraelici pozostali głusi na te napomnienia, a nawet próbowali ukamienować Jozuego i Kaleba. W tym momencie chwała Boga objawiła się ludziom i przemówił On do Mojżesza: Dokądże jeszcze ten lud będzie mi uwłaczał? Dokądże wierzyć Mi nie będzie mimo znaków, jakie pośród nich zdziałałem? (Lb 14:11) Wasze małe dzieci, o których mówiliście, że będą wydane na łup, one wejdą i poznają kraj, którym wyście wzgardzili. Jeśli zaś chodzi o was, to trupy wasze legną na tej pustyni, a synowie wasi będą się błąkali na pustyni przez czterdzieści lat, dźwigając ciężar waszej niewierności, póki trupy wasze nie zniszczeją na pustyni. Poznaliście kraj w przeciągu czterdziestu dni: każdy dzień teraz zamieni się w rok i przez czterdzieści lat pokutować będziecie za winy i poznacie, co to znaczy, gdy Ja się oddalę. (Lb 14:31–34)

W wyniku braku wiary Izraelitów trzecia podstawa Przybytku zakończyła się klęską. Droga przez pustynię mająca trwać dwadzieścia jeden miesięcy została ona wydłużona do czterdziestu lat.

2.2.2.4 Niepowodzenie drugiej drogi narodowej odnowy Kanaanu

Z powodu niewiary Izraelitów podstawa Przybytku została zaatakowana przez Szatana trzy razy. Dlatego też narodowy warunek odszkodowania do usunięcia upadłej natury nie został spełniony i podstawa wcielenia w drugiej narodowej drodze odnowy Kanaanu nie została ustanowiona. W rezultacie cała druga narodowa droga odnowy Kanaanu zakończyła się niepowodzeniem. Boża opatrzność została przedłużona do trzeciej narodowej drogi odnowy Kanaanu.

2.2.3 Trzecia droga narodowej odnowy Kanaanu

2.2.3.1 Podstawa Wiary

Ponieważ Izraelitów ogarnęło zwątpienie, gdy usłyszeli sprawozdania pozbawionych wiary zwiadowców, druga droga narodowej odnowy Kanaanu zakończyła się klęską. Czterdzieści lat, jakie Mojżesz spędził na pustyni Midian w celu odnowienia podstawy wiary, zostało utracone na rzecz Szatana. W konsekwencji niepowodzenia misji zwia-dowczej Izraelici musieli błądzić na pustyni przez czterdzieści lat, licząc po roku za każdy dzień misji, aż powrócili do Kadesz–Barnea. W przypadku Mojżesza ten okres czterdziestu lat miał służyć oddzieleniu się od Szatana, który zaatakował poprzednią podstawę wiary, oraz odnowieniu przez odszkodowanie podstawy wiary dla trzeciej drogi. Mojżesz otaczał Przybytek czcią i oddaniem przez cały okres czterdziestu lat wędrówki przez pustynię. Do czasu przybycia do Kadesz–Barnea ustanowił on podstawę wiary dla trzeciej drogi odnowy Kanaanu na poziomie narodowym. Zajął tym samym pozycję Abla dla podstawy wcielenia.

2.2.3.2 Podstawa Wcielenia

Podstawa wcielenia w drugiej drodze nie została ustanowiona, ponieważ w wyniku ciągłej niewiary Izraelitów Szatan zniszczył podstawę Przybytku. Podstawa wiary pozostała jednak nienaruszona dzięki niezmiennemu oddaniu Mojżesza. Gdyby w oparciu o tę podstawę Izraelici wiernie podążali za Mojżeszem przez czterdzieści lat wędrówki przez pustynię, oddzielając się w ten sposób od Szatana, ustanowiliby tym samym podstawę wcielenia dla Przybytku i ukończyli podstawę Przybytku. Gdyby szanowali Mojżesza, byli mu posłuszni i z wiarą weszli do Kanaanu, ustanowiliby podstawę wcielenia w trzeciej drodze odnowy Kanaanu.

Dla Mojżesza te czterdzieści lat wędrówki przez pustynię było okresem potrzebnym do ustanowienia podstawy wiary dla trzeciej narodowej drogi. Dla Izraelitów natomiast celem tego okresu było wypełnienie opatrzności zapoczątkowania trzeciej drogi. Mieli to uczynić przez ustanowienie podstawy dla Przybytku, dzięki czemu powróciliby do stanu łaski, którą cieszyli się podczas drugiej drogi, kiedy zbudowali Przybytek według wskazówek Mojżesza.

2.2.3.2.1 Podstawa Wcielenia ześrodkowana w Mojżeszu

Tablice, Przybytek i Arka Przymierza stały się potrzebne w drugiej drodze tylko dlatego, że Izraelici na pustyni utracili wiarę. Wkrótce po przejściu przez Morze Czerwone zapomnieli o trzech znakach danych im przez Boga jako opatrzność zapoczątkowania tej drogi. Aby odnowić to przez odszkodowanie, Bóg poddał ludzi próbie podczas czterdziestodniowego okresu, w którym Mojżesz przebywał na szczycie góry. Następnie dał im trzy znaki Swojej Boskiej Łaski: kamienne tablice, Arkę Przymierza i Przybytek. Co więcej, Bóg zesłał na Egipcjan dziesięć plag, które miały stanowić odnowę faktu, że Jakub został dziesięciokrotnie oszukany przez Labana w Charanie. Kiedy Izraelici stracili wiarę nawet po otrzymaniu tych znaków, Bóg podjął próbę odnowy dziesięciu plag przez odszkodowanie, dając ludziom Dziesięć Przykazań.

Gdyby Izraelici odnowili swoją wiarę, czcząc te trzy znaki Bożej łaski i przestrzegając Dziesięciu Przykazań, powróciliby do stanu łaski, jaką cieszyli się kiedy opuszczali Egipt dzięki mocy tych cudów. Dlatego w trzeciej drodze Izraelici powinni byli wypełnić czterdziestoletni okres odszkodowania, podążając za Mojżeszem przez pustynię z wiarą i posłuszeństwem. Po powrocie do Kadesz–Barnea powinni byli wraz z Mojżeszem opierać się na podstawie Przybytku i otaczać czcią tablice, Przybytek i Arkę Przymierza. Gdyby tak uczynili, zajęliby taką samą pozycję, w jakiej znajdowali się po spełnieniu opatrzności zapoczątkowania drugiej drogi, kiedy to Bóg poraził Egipcjan trzema znakami i dziesięcioma plagami.

Tablice były odzwierciedleniem Arki w mniejszej skali, Arka z kolei była mniejszym odzwierciedleniem Przybytku; tablice były więc mniejszym uosobieniem Przybytku. Arka i Przybytek mogą zatem być reprezentowane przez tablice lub ich rdzeń, czyli skałę. Dlatego trzecia droga narodowej odnowy Kanaanu miała się rozpocząć w Kadesz–Barnea po spełnieniu opatrzności zapoczątkowania w oparciu o skałę. Gdyby więc Izraelici czcili Przybytek z wiarą i oddaniem, i poszli za Mojżeszem do Kanaanu, spełniliby tym samym warunek odszkodowania do usunięcia upadłej natury, wymagany w podstawie wcielenia w trzeciej narodowej drodze.

W jaki sposób Bóg zamierzał przeprowadzić opatrzność zapoczątkowania w oparciu o skałę? Podczas czterdziestu lat wędrówki przez pustynię Izraelici ponownie popadli w niewiarę i niezadowolenie. Aby ich uratować, Bóg nakazał Mojżeszowi uderzyć laską w skałę, aby wypłynęła z niej woda i ludzie mogli zaspokoić pragnienie (Lb 20:4-5, 8).

Mojżesz powinien był uderzyć w skałę tylko raz. Przejęci grozą Izraelici powinni byli wtedy zjednoczyć się z nim i w ten sposób wraz z Mojżeszem mogliby się oprzeć na zjednoczonej podstawie Przybytku. W ten sposób wypełniliby opatrzność zapoczątkowania w oparciu o skałę.

Jednak kiedy Mojżesz usłyszał, że ludzie szemrają przeciwko niemu i narzekają na brak wody do picia, ogarnął go niepohamowany gniew i uderzył w skałę dwukrotnie. Wtedy Bóg powiedział do niego: Ponieważ Mi nie uwierzyliście i nie objawiliście Mojej świętości wobec Izraelitów, dlatego wy nie wprowadzicie tego ludu do kraju, który im daję. (Lb 20:12)

Tym aktem dwukrotnego uderzenia w skałę, kiedy powinien był to zrobić tylko raz, Mojżesz udaremnił opatrzność odszkodowania związaną ze skałą. W konsekwencji nie mógł wejść do ziemi Kanaan. Wolno mu było jedynie ujrzeć ją z daleka na krótko przed śmiercią (Lb 27:12-14).

Wyjaśnijmy, dlaczego Mojżesz powinien był uderzyć w skałę tylko raz i dlaczego dwukrotne uderzenie stanowiło grzech.

Skała jest symbolem Jezusa Chrystusa (I Kor 10:4; Ap 2:17). Ponieważ Chrystus przyszedł jako drzewo życia (Ap 22:14; patrz Upadek 1.1.1), skała może być także postrzegana jako drzewo życia. Drzewo życia jest również symbolem udoskonalonego Adama w Ogrodzie Eden. Można więc powiedzieć, że skała symbolizowała doskonałego Adama.

W Ogrodzie Eden Adam powinien był osiągnąć dojrzałość, stając się w ten sposób ideałem reprezentowanym przez skałę. Kiedy jednak Szatan zaatakował go i spowodował jego upadek, Adam nie mógł się stać drzewem życia ani skałą, która mogłaby dać jego potomkom wodę wiecznego życia. Dlatego skała pozbawiona wody symbolizowała upadłego Adama. Bóg kazał Mojżeszowi uderzyć w skałę raz, aby odnowić przez odszkodowanie akt zaatakowania Adama przez Szatana, który uniemożliwił Adamowi stanie się skałą dającą wodę życia. Kiedy Mojżesz uderzył w skałę raz i wypłynęła z niej woda, akt ten był warunkiem odszkodowania do odnowy Adama do stanu skały dającej wodę.

Skała uderzona jeden raz symbolizowała Jezusa, który miał przyjść i dać ludzkości wodę życia. Dlatego Jezus powiedział: Kto zaś będzie pił wodę, którą ja mu dam, nie będzie pragnął na wieki, lecz woda, którą ja mu dam, stanie się w nim źródłem wody wytryskującym ku życiu wiecznemu. (J 4:14)

Bóg nakazał Mojżeszowi uderzyć w skałę raz, aby przez ten warunek odszkodowania upadły Adam został odnowiony w osobie drugiego, udoskonalonego Adama — Jezusa. Kiedy jednak Mojżesz uderzył w skałę po raz drugi, po tym jak wypłynęła z niej woda, stworzyło to możliwość, że Jezus może zostać zaatakowany. Innymi słowy fakt, że Mojżesz uderzył w skałę dwukrotne w gniewie na niewiarę Izraelitów, stworzył warunek, na podstawie którego Szatan miał prawo zaatakować Jezusa, spełnienie skały, jeśliby naród żydowski utracił wiarę w czasie jego przyjścia. Dlatego czyn Mojżesza był grzechem.

Jakkolwiek akt rozbicia kamiennych tablic przez Mojżesza mógł być odnowiony, jego błąd polegający na dwukrotnym uderzeniu w skałę odnowiony być już nie mógł. Dlaczego?

W kontekście opatrzności odnowy zależność między kamiennymi tablicami i skałą była taka sama, jak między aspektem zewnętrznym i wewnętrznym. Kamienne tablice z wyrytymi Dziesięcioma Przykazaniami były rdzeniem Prawa Mojżeszowego i sercem Starego Testamentu. Izraelici mogli uzyskać zbawienie dostępne w Epoce Starego Testamentu przez życie zgodne z ideałem zawartym na tablicach. W tym sensie kamienne tablice były zewnętrznym uosobieniem mającego przyjść Jezusa.

Skała natomiast nie tylko reprezentowała Chrystusa; jako rdzeń kamiennych tablic symbolizowała również Boga, od którego Chrystus pochodził. Kamienne tablice były czymś zewnętrznym, a skała wewnętrznym. Jeżeli porównamy tablice do ciała, skałę możemy porównać do umysłu; jeżeli tablice porównamy do świętego miejsca, to skała będzie odpowiadać najświętszemu miejscu; jeśli tablice porównamy do ziemi, skała będzie odpowiadać niebu. Krótko mówiąc, jako wewnętrzne uosobienie Chrystusa, skała miała większą wartość niż kamienne tablice.

Jako zewnętrzne uosobienie Jezusa, kamienne tablice symbolizowały także Aarona. Aaron był zewnętrznym reprezentantem Jezusa, jako że stał przed Mojżeszem, reprezentantem Boga (Wj 4:16; 7:1). Kiedy Izraelici zmusili Aarona do ulania złotego cielca (Wj 32:4), sam Aaron utracił wiarę, co doprowadziło do rozbicia tablic. Jednak Aaron mógł zostać odrodzony, ponieważ odczuł skruchę i opierał się na fundamencie wypicia wody ze skały w Refidim (Wj 17:6). Kiedy to uczynił, kamienne tablice symbolizujące Aarona także mogły zostać odtworzone w oparciu o wewnętrzną podstawę wody ze skały. Ponieważ jednak skała — rdzeń kamiennych tablic — symbolizowała nie tylko Jezusa, ale również Boga — jego źródło, dlatego też uderzenie w skałę po raz drugi nie mogło zostać odwrócone.

Jakie były konsekwencje dwukrotnego uderzenia w skałę? Mojżesz uderzył w skałę po raz drugi, ponieważ wybuchnął niepohamowanym gniewem na brak wiary swego ludu (Ps 106:32-33). Działał w tym momencie pod wpływem Szatana, a nawet w jego imieniu. W wyniku tego opatrzność zapoczątkowania, którą Bóg zamierzał przeprowadzić w oparciu o skałę, została zaatakowana przez Szatana.

Chociaż dwukrotne uderzenie w skałę przez Mojżesza okazało się być czynem szatańskim, mimo wszystko w głębszym, wewnętrznym znaczeniu Mojżesz dał ludziom do picia wodę ze skały i uratował im życie. Stanowiło to potwierdzenie przepowiedni danej wcześniej przez Boga (Lb 14:28-34), że zewnętrzni Izraelici, którzy opuścili Egipt jako dorośli ludzie, nie będą mogli wejść do Kanaanu, tak jak to zostało obiecane, z wyjątkiem Jozuego i Kaleba. Mojżesz również musiał umrzeć nie spełniwszy swego najgłębszego marzenia wejścia do ziemi obiecanej (Pwt 34:4-15). Wewnętrzni Izraelici natomiast, którzy opuścili Egipt jako dzieci lub urodzili się na pustyni w czasie, kiedy ludzie pili wodę ze skały i oddawali cześć Przybytkowi, mogli wejść do Kanaanu prowadzeni przez Jozuego (Lb 32:11-12), następcę Mojżesza (Lb 27:18-20).

Ponieważ czyn Mojżesza polegający na dwukrotnym uderzeniu w skałę pozwolił Szatanowi zaatakować, można by oczekiwać, że skała nie da wody. Jak więc było to możliwe, że woda jednak popłynęła ze skały? Mojżesz już raz wydobył wodę ze skały w Refidim (Wj 17:6) w drugiej drodze narodowej odnowy Kanaanu, ustanawiając w ten sposób podstawę wydobywania wody ze skały. Kamienne tablice, Arka Przymierza i Przybytek ustanowione na tej podstawie mogły być użyte mimo niewiary ludu w trzeciej narodowej drodze dzięki niezmiennemu oddaniu Mojżesza. Zachował on niezachwianie podstawę wiary dla Przybytku, którą ustanowił podczas czterdziestodniowego postu. Chociaż wiara Mojżesza pod wpływem gniewu uległa chwilowemu zachwianiu, jego miłość i oddanie w stosunku do Boga pozostały niezmienione. Również Jozue ustanowił podstawę dla Przybytku przez absolutną wiarę podczas czterdziestodniowych zwiadów i zachował niezmienną cześć wobec tablic i Arki Przymierza. Dlatego fundament wydobycia wody ze skały, ustanowiony w Refidim, pozostał nienaruszony w oparciu o wiarę Jozuego.

Podsumowując, chociaż druga opatrzność związana ze skałą została zaatakowana zewnętrznie przez Szatana w wyniku zewnętrznego aktu niewiary Mojżesza, to jednak wewnętrznie pozostała nienaruszona. Skała dała ludziom wodę dzięki wewnętrznej postawie Mojżesza i Jozuego, którzy zachowali wiarę i oddanie.

Kiedy Mojżesz uderzył w skałę po raz drugi, uczynił to z pozycji Szatana. W ten sposób Szatan objął kamień w posiadanie. Dlatego też kiedy w czasach Jezusa ludzie utracili wiarę, Jezus jako spełnienie kamienia musiał osobiście udać się na pustynię i odnowić kamień. Taka jest przyczyna pierwszego kuszenia Jezusa, kiedy to Szatan namawiał go, aby zamienił kamienie w chleb.

Mojżesz zapłonął gniewem na widok niewiary Izraelitów i uderzył w skałę dwa razy. Z tego powodu Szatan zyskał prawo do jego ciała, a on sam musiał umrzeć poza ziemią obiecaną. Mojżesz mógł jednak wejść do Kanaanu duchowo, ponieważ wydobył ze skały wodę dzięki swej niezachwianej wierze. Zapowiadało to, co mogło się wydarzyć w czasie przyjścia Jezusa, prawdziwego uosobienia skały. Gdyby Żydzi utracili wiarę, ciało Jezusa także mogło być narażone na ataki Szatana, a nawet na śmierć na krzyżu. Mógł on umrzeć nie dokończywszy światowej odnowy Kanaanu. Jezus jednak byłby w stanie urzeczywistnić duchowy aspekt odnowy przez swoje zmartwychwstanie.

Krótko po tym wydarzeniu Izraelici zaczęli znowu narzekać podczas drogi przez pustynię i Bóg zesłał jadowite węże, które wielu pokąsały i zabiły. Kiedy okazali skruchę, Bóg nakazał Mojżeszowi uczynić węża z brązu i umieścić go na palu, aby każdy, kto na niego spojrzy, mógł ocalić życie (Lb 21:6-9). Jadowite węże symbolizowały Szatana, przedwiecznego węża (Ap 12:9), który doprowadził Ewę do upadku; zaś wąż z brązu, umieszczony na palu, symbolizował Jezusa, który miał przyjść jako niebiański wąż.

Stanowiło to zapowiedź wydarzeń, jakie mogły nastąpić w czasach Jezusa, co on sam wyraził słowami: „Jak Mojżesz wywyższył węża na pustyni, tak potrzeba, aby został wywyższony Syn Człowieczy” (J 3:14). Chociaż Bóg pozwolił, aby Izraelici padli ofiarą szatańskich węży, kiedy utracili wiarę, to jednak ocalił im życie przy pomocy węża z brązu, kiedy odczuli skruchę i odnowili swą wiarę. Podobnie, gdyby w czasach Jezusa ludzie utracili wiarę, Bóg musiałby ich wystawić na ataki Szatana, a Jezus musiałby dla zbawienia ludzkości zawisnąć na krzyżu jako niebiański wąż. Ktokolwiek żałowałby za grzechy i wierzył w odkupienie przez krzyż, zostałby zbawiony. W rzeczywistości epizod z jadowitymi wężami był odległym symbolem Jezusa idącego drogą krzyża w celu rozpoczęcia drogi duchowego zbawienia.

Kiedy Izraelici stracili wiarę i Mojżesz uderzył w skałę dwa razy, Bóg zapowiedział, że Mojżeszowi nie będzie dane wejść do ziemi Kanaan (Lb 20:12). Chociaż Mojżesz rozpaczliwie modlił się do Boga, błagając Go o pozwolenie wejścia do Kanaanu (Pwt 3:25), nie został wysłuchany i umarł u granic ziemi obiecanej. Ciało jego zostało pochowane w dolinie w ziemi Moab, ale nikt nie znał miejsca jego spoczynku (Pwt 34:6). Tu także kryła się zapowiedź tego, co mogło się stać z Jezusem — gdyby ludzie go odrzucili, zostałby ukrzyżowany. Choćby modlił się rozpaczliwie, aby uniknąć tego losu i ustanowić Królestwo Niebieskie, musiałby umrzeć nie osiągnąwszy tego celu. Wiemy, że faktycznie miało to miejsce w Ogrodzie Getsemani, gdzie Jezus modlił się: „oddal ode mnie ten kielich”. Po śmierci Jezusa również nikt nie znał losów jego ciała.

2.2.3.2.2 Podstawa Wcielenia ześrodkowana w Jozuem

Kiedy w Kadesz–Barnea Mojżesz dwukrotnie uderzył w skałę, udaremniona została opatrzność zapoczątkowania trzeciej drogi odnowy Kanaanu, która miała być oparta na skale. Chociaż Szatan zaatakował zewnętrznie, to jednak fundament, który Mojżesz ustanowił wewnętrznie przez wydobycie wody ze skały w Refidim, pozostał nienaruszony i mógł on wyprowadzić wodę ze skały w Kadesz–Barnea i zaspokoić pragnienie swego ludu. Wytyczyło to wzorzec dla przyszłych wydarzeń. Zewnętrzni Izraelici urodzeni w Egipcie, którzy stracili wiarę podczas wędrówki przez pustynię, pomarli na niej z wyjątkiem Jozuego i Kaleba, którzy okazali niezachwianą wiarę podczas czterdziestodniowej misji zwiadowczej (Lb 32:11-12). Wewnętrzni Izraelici, czyli młodsze pokolenie zrodzone i wychowane na pustyni, kiedy lud pił wodę ze skały i oddawał cześć przybytkowi, weszli do Kanaanu pod wodzą Jozuego.

Bóg polecił Mojżeszowi wyznaczyć Jozuego na swoje miejsce: Weź Jozuego, syna Nuna, męża, w którym prawdziwie mieszka Duch i włóż na niego swoje ręce. Następnie przywiedź go przed kapłana Eleazara i przed całą społeczność i ustanów go w ich obecności wodzem. Przenieś na niego część swojej godności, by cała społeczność Izraelitów była mu posłuszna. (Lb 27:18–20)

Kiedy ludzi ogarnął strach po wysłuchaniu raportów zwiadowców, jedynie Jozue i Kaleb trwali w wierze w oparciu o podstawę wiary, ustanowioną przez Mojżesza oddającego cześć Przybytkowi. Z absolutną wiarą i lojalnością ustanowili oni podstawę Przybytku i oddawali mu cześć do samego końca. Chociaż wiara Mojżesza później także się zachwiała, kamienne tablice, Arka Przymierza i Przybytek pozostały nienaruszone dzięki podstawie wiary ustanowionej przez Jozuego. Dlatego Bóg ponownie przeprowadził opatrzność zapoczątkowania drogi, tym razem w oparciu o wodę ze skały, wynosząc Jozuego do pozycji zajmowanej wcześniej przez Mojżesza i skłaniając wewnętrznych Izraelitów do posłuszeństwa nowemu wodzowi. Dzięki temu mogli się oni oprzeć na podstawie Przybytku. Razem mieli wejść do Kanaanu i tam wypełnić narodowy warunek odszkodowania do usunięcia upadłej natury. W ten sposób Bóg zamierzał ustanowić podstawę wcielenia ześrodkowaną w Jozuem w trzeciej narodowej drodze (Pwt 3:28).

Kiedy Mojżesz pomyślnie ukończył czterdziestoletni okres przebywania na pustyni Midian, Bóg pojawił się przed nim i nakazał mu poprowadzić Izraelitów do ziemi Kanaan, mlekiem i miodem płynącej (Wj 3:8-10). Podobnie, kiedy Jozue z wiarą i oddaniem zakończył czterdziestoletni okres wędrówki przez pustynię, Bóg osobiście powołał go, aby zajął pozycję Mojżesza, mówiąc: Mojżesz, sługa mój, umarł; teraz więc wstań, przepraw się przez ten oto Jordan, ty i cały ten lud, do ziemi, którą Ja daję Izraelitom.... Jak byłem z Mojżeszem, tak będę z tobą, nie opuszczę cię ani porzucę. Bądź mężny i mocny, ponieważ ty rozdasz temu ludowi w posiadanie ziemię, którą poprzysiągłem dać ich przodkom. (Jz 1:2,5–6)

Otrzymawszy ten nakaz od Boga, Jozue zebrał przywódców ludu i przekazał im Boże polecenia (Jz 1:10). Odpowiedzieli mu: Wszystko, coś nam rozkazał, uczynimy i gdziekolwiek nas poślesz, pójdziemy.... Ktokolwiek sprzeciwi się twojemu głosowi i nie będzie posłuszny twemu słowu we wszystkim, co mu rozkażesz, musi umrzeć. Tylko ty bądź mężny i mocny. (Jz 1:16–18) Przysięgli oni na swoje życie, że pójdą za Jozuem. Przejęcie misji odnowy Kanaanu od Mojżesza przez Jozuego był zapowiedzią Powtórnego Przyjścia Chrystusa w celu dopełnienia misji, którą Jezus pozostawił nieukończoną.Tak jak droga Jozuego miała odnowić przez odszkodowanie drogę Mojżesza, droga Pana Powtórnego Przyjścia musi odnowić przez odszkodowanie, zarówno duchowo jak i fizycznie, drogę duchowej odnowy, którą szedł Jezus.

W drugiej narodowej drodze Mojżesz wysłał do Kanaanu dwunastu szpiegów (Lb 13:1-2). W oparciu o fundament serca, ustanowiony przez dwóch z nich, którzy z wiarą wypełnili swoją misję, Jozue wysłał dwóch ludzi na zwiady do twierdzy Jerycho (Jz 2:1). Po powrocie przedstawili oni pełen wiary raport: „Pan oddał cały ten kraj w nasze ręce i już wszyscy mieszkańcy struchleli przed nami” (Jz 2:24). Młodsze pokolenie Izraelitów wyrosłe na pustyni uwierzyło w słowa zwiadowców i wiara ich odkupiła grzechy ich rodziców, którzy nie wypełnili we właściwy sposób misji zwiadowczej.

Ślubując na swoje życie posłuszeństwo Jozuemu, który opierał się na podstawie Przybytku, wewnętrzni Izraelici mogli stanąć wraz z nim na tym samym fundamencie. Odnawiając opatrzność zapoczątkowania opartą o wodę ze skały, zajęli oni taką samą pozycję, jaką zajmowali ich rodzice, kiedy pod przywództwem Mojżesza uczestniczyli w opatrzności zapoczątkowania przed opuszczeniem Egiptu, kiedy to Bóg dał trzy znaki i zesłał dziesięć plag. Tak jak Izraelici pod wodzą Mojżesza odbyli trzydniowy okres przygotowań, zanim przekroczyli Morze Czerwone, podobnie Izraelici pod wodzą Jozuego odbyli trzydniowy okres przygotowań przed przeprawą przez Rzekę Jordan (Jz 3:2).

W drugiej narodowej drodze, po zakończeniu trzydniowego okresu, słup obłoku i słup ognia prowadziły Izraelitów nad Morze Czerwone. Podobnie po zakończeniu trzydniowego okresu Izraelici pod wodzą Jozuego prowadzeni byli do rzeki Jordan przez Arkę Przymierza (Jz 3:3, 6). Kamienne tablice, znajdujące się wewnątrz Arki, oraz słup obłoku i słup ognia symbolizowały Jezusa i jego Oblubienicę.

Mojżesz posługiwał się laską, która wskazywała drogę i rozdzieliła wody Morza Czerwonego. Podobnie Jozue umieścił Arkę Przymierza na przedzie wojsk, aby wskazywała im drogę. Kiedy kapłani niosący Arkę Przymierza weszli w wody Jordanu, rozdzieliły się one i ludzie podążający za Arką przeszli po suchym dnie (Jz 3:16-17). Laska Mojżesza symbolizowała Jezusa; podobnie Arka zawierająca kamienne tablice, mannę i laskę Aarona symbolizowała Jezusa i jego Oblubienicę. Dlatego rozdzielenie wód Jordanu przed Arką, które pozwoliło Izraelitom bezpiecznie wkroczyć do ziemi Kanaan, zapowiadało, co wydarzy się w obecności Jezusa i jego Oblubienicy — grzeszni ludzie, symbolizowani przez wodę (Ap 17:15), zostaną podzieleni na prawych i złych oraz poddani sądowi. Wszyscy wierni dokończą wtedy odnowy Kanaanu na poziomie światowym.

Kiedy Izraelici dotarli do Rzeki Jordan, Bóg nakazał Jozuemu: Wybierzcie dwunastu mężów spośród ludu, po jednym z każdego pokolenia, i dajcie im takie polecenie: „Podnieście stąd, ze środka Jordanu, z miejsca, gdzie stały nogi kapłanów, dwanaście kamieni, przenieście je ze sobą i połóżcie w miejscu, gdzie rozłożycie się obozem, by spędzić noc.” (Jz 4:2–3) Tak też uczynili: Dziesiątego dnia miesiąca pierwszego lud wyszedł z Jordanu i rozłożył się obozem w Gilgal na wschód od Jerycha. Owe zaś dwanaście kamieni, które zabrano z Jordanu, Jozue ustawił w Gilgal. (Jz 4:19–20)

Co zapowiadały te zdarzenia? Jak wiemy, kamień symbolizował Jezusa. Fakt, że kiedy każdy z dwunastu przywódców reprezentujących dwanaście plemion niósł kamień podniesiony z dna Rzeki Jordan po rozdzieleniu się jej wód mocą Arki, zapowiadał to, co miało uczynić dwunastu uczniów Jezusa jako reprezentantów dwunastu plemion — mieli oni wspierać Chrystusa tam, gdzie jego Słowo sądzi grzeszny świat i rozdziela dobro od zła.

Kiedy przywódcy wzięli dwanaście kamieni i złożyli je w obozie Gilgal w ziemi Kanaan, Jozue powiedział: „Wszystkie ludy ziemi powinny poznać, że potężna jest ręka Pana, a wy sami zawsze powinniście się bać Pana, Boga naszego” (Jz 4:24). Oznaczało to, że dwunastu uczniów Jezusa powinno zjednoczyć się w sercach; tylko wtedy mogli zakończyć odnowę Kanaanu na poziomie światowym, aby wszyscy ludzie na świecie wielbili Bożą moc na wieki.

Tak jak Jakub budował ołtarze z kamienia wszędzie, gdzie się udawał, potomkowie dwunastu synów Jakuba zgromadzili dwanaście kamieni i zbudowali ołtarz na chwałę Bogu. Później mieli zbudować Świątynię. Zapowiadało to, że dwunastu uczniów Jezusa powinno zjednoczyć się i czcić Jezusa jako Świątynię. Dlatego kiedy Jezus widział, że jego uczniowie nie są jednego serca, powiedział: „Zniszczcie tę świątynię, a ja w trzy dni ją odbuduję” (J 2:19). W rzeczywistości uczniowie Jezusa nie potrafili się zjednoczyć, a jeden z nich, Judasz Iskariota, sprzedał Jezusa wrogom. Dopiero kiedy Jezus został ukrzyżowany i zmartwychwstał po trzech dniach, mógł ponownie zebrać swoich rozproszonych uczniów. Uczniowie oddali cześć zmartwychwstałemu Jezusowi jako duchowej Świątyni. Dopiero w czasie Powtórnego Przyjścia uczniowie będą w stanie oddawać cześć Chrystusowi jako ucieleśnionej Świątyni.

Kiedy Izraelici opuścili Egipt i wyruszyli do ziemi Kanaan, odbyli ucztę paschalną czternastego dnia pierwszego miesiąca (Wj 12:17-18). Podobnie Izraelici pod wodzą Jozuego, którzy rozłożyli się obozem w Gilgal, odbyli ucztę paschalną czternastego dnia pierwszego miesiąca tego roku. Potem wyruszyli do Jerycha. Kiedy zaczęli żywić się tym, co rodziła ziemia, Bóg zaprzestał zsyłać mannę, którą dawał Izraelitom przez czterdzieści lat. Od tego czasu musieli sami zapracować na swoje pożywienie. Dopóki nie zniszczyli ostatniego szatańskiego miasta, musieli zdobywać się na największy wysiłek, aby spełnić swoją odpowiedzialność.

Kiedy Izraelici zbliżali się do Jerycha, zgodnie z rozkazem Boga umieścili na przedzie czterdzieści tysięcy żołnierzy, natomiast za wojskiem maszerowało siedmiu kapłanów, dmąc w siedem trąb. Za nimi Lewici nieśli Arkę Przymierza, a reszta armii izraelskiej postępowała za nimi. Izraelici okrążali mury miasta w takim szyku codzienne przez sześć dni, ale nie przyniosło to żadnego efektu. Cierpliwie i posłusznie ludzie odnawiali przez odszkodowanie sześciodniowy okres stworzenia zagarnięty przez Szatana. Kiedy z wiarą przetrwali sześć dni, siódmego dnia siedmiu kapłanów okrążyło miasto siedem razy, dmąc w siedem trąb, a Jozue nakazał ludziom: „Wznieście okrzyk wojenny, albowiem Pan daje miasto w moc waszą!” (Jz 6:16) Ludzie wznieśli potężny okrzyk i mury miasta runęły.

Zdobycie Jerycha153 zapowiadało, że dzięki mocy Chrystusa i działaniom jego uczniów szatańska bariera między niebem i ziemią zostanie skruszona. Raz zniszczona już nigdy więcej się nie podniesie. Dlatego Jozue obwieścił: Niech będzie przeklęty przed obliczem Pana człowiek, który podjąłby się odbudować miasto Jerycho: za cenę życia swego pierworodnego [syna] założy fundamenty, za cenę życia najmłodszego syna postawi bramy. (Jz 6:26)

Następnie Jozue przypuścił zmasowany atak na wroga. Pokonał w sumie trzydziestu jeden królów (Jz 12:9-24). Stanowiło to zapowiedź, że Chrystus przyjdzie jako Król Królów, aby zbudować zjednoczone Królestwo Niebieskie na ziemi, zmuszając wszystkich pogańskich władców do całkowitej kapitulacji i zyskując serca ich poddanych.

2.2.3.3 Podstawa Przyjęcia Mesjasza

Jak pamiętamy, druga droga narodowej odnowy Kanaanu zakończyła się niepowodzeniem, ponieważ Izraelici nie wypełnili czterdziestodniowej misji zwiadów w Kanaanie, która była warunkiem oddzielenia się od Szatana. Aby zapłacić odszkodowanie za ten błąd, musieli błąkać się na pustyni przez czterdzieści lat.

W okresie tym Mojżesz ustanowił podstawę wiary dla trzeciej drogi, a Izraelici opierali się na podstawie Przybytku. Jednakże Szatan zaatakował obie te podstawy z powodu niewiary ludu, a także błędu Mojżesza, polegającego na dwukrotnym uderzeniu w skałę. W konsekwencji całe starsze pokolenie Izraelitów z wyjątkiem Jozuego i Kaleba umarło na pustyni. Jozue i Kaleb wiernie wypełnili czterdziestodniową misję zwiadów w Kanaanie, opierając się na podstawie wiary dla drugiej drogi oraz na podstawie wiary dla Przybytku, ustanowionej przez Mojżesza. W ten sposób ustanowili podstawę dla Przybytku. Młodsze pokolenie Izraelitów przekroczyło rzekę Jordan, niosąc Arkę Przymierza z absolutną wiarą pod wodzą Jozuego, który przejął rolę Mojżesza. Po zniszczeniu twierdzy Jerycho Izraelici wkroczyli do Kanaanu, ziemi obiecanej.

W oparciu o to zwycięstwo ustanowili podstawę wcielenia w trzeciej narodowej drodze i ustanowili podstawę przyjęcia Mesjasza w tej drodze — choć ciągle jeszcze byli narodem pozbawionym suwerenności. Rodzinna podstawa przyjęcia Mesjasza została ustanowiona w czasach Abrahama. Jego potomkowie musieli przejść czterystuletni okres odszkodowania — niewoli w Egipcie, zanim mogli wejść do Kanaanu i tam ukończyć narodową podstawę przyjęcia Mesjasza.

Wymagała ona jednak czegoś więcej niż samego wkroczenia do Kanaanu i dokonania jego podboju. Jak wyjaśniliśmy wcześniej bardziej szczegółowo (patrz Podstawa 3.3), upadli ludzie stworzyli już potężne narody, na przykład Egipt, rządzone przez szatańskich władców, którzy działali wbrew Bożej Opatrzności odnowy. Dlatego mimo że narodowa podstawa przyjęcia Mesjasza została ustanowiona pod przywództwem Jozuego, konieczne było zbudowanie suwerennego królestwa, w oparciu o które Mesjasz mógłby stawić czoła szatańskim narodom. Kiedy jednak młodsze pokolenie Izraelitów zajęło Kanaan, ono także utraciło wiarę. Dlatego Boża opatrzność została przedłużona po raz kolejny i taka sytuacja miała się powtarzać aż do przyjścia Jezusa.

2.3 Nauka płynąca z drogi Mojżesza

W ciągu wieków ludzie wiary studiowali biblijną historię Mojżesza w przekonaniu, że jest to po prostu zapis życia proroka i dziejów Izraela. Nikt nie rozumiał, że Bóg chciał przez tę historię ujawnić pewne tajemnice opatrzności odnowy. Jezus jedynie o tym napomknął w słowach: „Syn nie mógłby niczego czynić sam od siebie, gdyby nie widział Ojca czyniącego. Albowiem to samo, co On czyni, podobnie i Syn czyni” (J 5:19). Odszedł, nie wyjawiając prawdziwego znaczenia drogi Mojżesza (J 16:12).

W tym rozdziale wyjaśniliśmy, że Mojżesz szedł modelową lub wzorcową drogą opatrzności odnowy. Kiedy porównamy tę część z następną, stanie się jasne, że poprzez drogę Mojżesza Bóg zapowiedział drogę, jaką miał pójść Jezus. Analizując opatrzność ześrodkowaną w samym tylko Mojżeszu, nie sposób nie dojść do wniosku, że Bóg istnieje i prowadzi ludzkość do realizacji jednego absolutnego celu.

Przykład Mojżesza potwierdza także, że końcowy rezultat życia człowieka zależy od tego, czy wypełni on swoją część odpowiedzialności, czy nie, niezależnie od tego, jaki plan miał dla niego Bóg. Wola Boga nie może zostać spełniona przez osobę, której została powierzona, jeżeli nie spełni ona swojej części odpowiedzialności. Bóg zapowiedział, że Mojżesz wprowadzi Izraelitów do Kanaanu, ziemi mlekiem i miodem płynącej, i nakazał mu podjęcie tej misji. Ponieważ jednak Mojżesz i jego lud nie spełnili swojej odpowiedzialności, spośród pierwszego pokolenia jedynie Jozue i Kaleb weszli do Kanaanu. Wszyscy pozostali Izraelici umarli na pustyni.

Możemy też stwierdzić, że Bóg nie ingeruje w ludzką część odpowiedzialności, działając jedynie na bazie faktycznych rezultatów, osiągniętych przez daną osobę. Chociaż Bóg prowadził ludzi za pomocą zdumiewających znaków i cudów, nie ingerował w ich czyny, kiedy w czasie pobytu Mojżesza na górze zaczęli oddawać cześć złotemu cielcowi. Bóg nie powstrzymał Mojżesza, gdy ten uderzył w skałę dwa razy. Bóg nie ingerował w postępowanie ludzi pracujących nad spełnieniem swojej części odpowiedzialności, której nie mógł za nich wypełnić nikt inny. Kiedy ich czyny wydały owoce zgodne z Wolą Boga lub nie, Bóg miał na nie wzgląd i postępował odpowiednio do nich.

Droga Mojżesza ukazuje także, że Boża Wola jest absolutna. Bóg predestynuje spełnienie Swojej Woli, a następnie podejmuje próby jej urzeczywistnienia aż do skutku. Dlatego kiedy Mojżesz nie był w stanie spełnić swojej odpowiedzialności, Bóg znalazł jego następcę, Jozuego i starał się spełnić Swoją Wolę przez niego. Jeżeli ktoś znajdujący się w pozycji Abla i powołany przez Boga nie wypełni powierzonej mu misji, wówczas inna osoba w pozycji Kaina, która okazała całkowite oddanie, zastąpi tę pierwszą osobę i przejmie jej misję. Podobną sytuację opisał Jezus w słowach: „Albowiem od dni Jana Chrzciciela aż dotąd królestwo niebieskie doznaje gwałtu i ludzie gwałtowni zdobywają je” (Mt 11:12 Niv; patrz Mesjasz 2.3).

Przykład Mojżesza uczy nas także, że im ważniejsza jest czyjaś misja, tym cięższym próbom osoba ta zostanie poddana. Pierwsi przodkowie ludzkości upadli, ponieważ zamiast wierzyć Bogu, odwrócili się od Niego. Dlatego postacie centralne odnawiające podstawę wiary muszą przejść przez próbę, w której zostaną opuszczone przez Boga. Zanim Mojżesz mógł zostać przywódcą Izraelitów, musiał przejść przez próbę, w której Bóg usiłował go zabić (Wj 4:24).

Upadek człowieka był warunkiem, dzięki któremu Szatan związał ze sobą ludzkość. Dlatego Bóg nie może obdarzyć ludzi łaską, jeżeli nie spełnią oni koniecznych warunków. Gdyby tak uczynił, Szatan oskarżałby Go. Kiedy Bóg zamierza obdarzyć kogoś łaską, poddaje tę osobę próbie przed lub po daniu łaski, aby zapobiec oskarżeniom Szatana.

Droga Mojżesza jest tego przykładem. Bóg dał Mojżeszowi łaskę rozpoczęcia pierwszej drogi wyjścia z Egiptu dopiero wtedy, gdy przeszedł on przez próbę życia w pałacu faraona przez czterdzieści lat. Kolejną łaskę rozpoczęcia drugiej drogi wyjścia z Egiptu, Mojżesz otrzymał po ukończeniu próby życia na pustyni Midian przez czterdzieści lat (Wj 4:2-9). Mojżesz otrzymał trzy znaki i dziesięć plag (Wj 7:10) dopiero wtedy, gdy wyszedł zwycięsko z próby, w której Bóg usiłował go zabić (Wj 4:25). Po próbie trzech dni (Wj 10:22) Bóg dał Izraelitom słup obłoku i słup ognia (Wj 13:21). Po próbie polegającej na przejściu przez Morze Czerwone (Wj 14:21-22) Bóg zesłał im łaskę manny i przepiórek (Wj 16:13). Po bitwie z Amalekitami (Wj 17:10) Bóg dał łaskę kamiennych tablic, Arki Przymierza i Przybytku (Wj 31:18). Łaska wody ze skały (Lb 20:9) została dana po czterdziestu latach wędrówki przez pustynię. Kiedy Bóg zesłał jadowite węże, ludzie musieli wypełnić warunek skruchy, aby otrzymać łaskę węża z brązu (Lb 21:6-9).

Taka nauka płynie z przykładu drogi Mojżesza.