Kristoloji
Kristoloji
- Kristolojinin inceleme alanı içinde yer alan konular, Tanrı-İsa-Kutsal Ruh arasındaki ilişkiyle ilgili Teslis (Üçlü Birlik),
- yeniden doğuş ve İsa, Kutsal Ruh ve düşmüş insanlık üçgeni arasındaki ilişki bağı gibi konulardır.
- Bu konular etrafında oluşturulan tartışmalara bugüne dek net bir açıklama getirilebilmiş değildir.
- Bunun doğal sonucu olarak da, Hıristiyan doktrini ve inanç alternatifleri üzerinde dikkate değer ölçüde büyük tartışmalar halen devam etmektedir.
- Bu konulara akılcı yaklaşmanın yolu, öncelikle, insanların asal değerlerinin ne olduğunu anlamaktan geçer.
Yaradılış Amacını Tamamlayan İnsanın Değeri
- Tanrı ve bireysel karakter mükemmelliğine ulaşmış bir insan arasındaki ilişki, insanın akıl ve bedenden oluşan çiftlilik özellikleri arasındaki ilişkiye benzer.
- Gerçek bir insanın, akıl ve bedeni arasında, Tanrı’ya merkezli ayrılmaz bir birlik oluşu gibi,
- birlikte dörtlü durum temelini oluşturan Tanrı ve gerçek bir insan arasında da aynı ayrılmaz, bölünmez birlik yer alır.
- Bu birlik içerisinde, kişi, Tanrı’nın Kalbi’ni, kendi gerçeği gibi algılar ve yaşar.
- Tamamen olgun bir karaktere sahip olan böyle bir kişi, Tanrı’nın kendisinde sürekli barınmaktan hoşnutluk duyacağı bir tapınaktır
- ve ilahi tabiata ulaşmıştır.
- Bu mükemmellik halini İsa, şu sözlerle ifade eder: “Göksel Babanız yetkin (mükemmel) olduğu gibi, sizler de yetkin olun.” (Matta 5:48)
- Görülüyor ki, yaradılış amacını tamamlamış kişi, Tanrı’yı tam olarak yansıtan ilahi bir tabiata da sahip olur.
- İkinci olarak, insanoğlunun değerini, yaratılmış olduğu amaç çerçevesinde göz önüne alalım.
- Tanrı, insanları, onlarla sevinç paylaşabilme adına yarattı.
- Her insan, yalnızca kendine özel eşsiz bir karakter özelliğine sahiptir.
- Dünyada kaç milyar insan yaşamış olursa olsun, hiçbiri, bir diğeri ile aynı karakter özelliklerine sahip değildir.
- Her insan, Tanrı’daki sonsuz ve birbirinden farklı çiftlilik özelliklerinden birini yansıtacak potansiyele sahip somut nesne birimler olarak yeryüzünde ifade, vücut bulur.
- Dolayısı ile o kişi, bütün evren bünyesinde, Tanrı’nın tabiatında yer alan farklı bir yönü sergileyerek Tanrı’ya coşku ve sevinç verecek yegane birim olma özelliğine de sahiptir.
- Yaradılış amacını tamamlayan her insan, evren bünyesinde, eşsiz bir varlık sergiler.
- Bu anlamda, Buda’nın “Gökte ve yerde, yalnız ben onurlandırılanım” şeklindeki meşhur sözleri bir gerçektir.
- Üçüncü olarak, insanın değerini evren birimleri ile olan ilişkisi çerçevesinde ele alalım.
- Yaradılış amacını tamamlayan bir kişi, tüm evrene özne olabilir.
- Aracı pozisyonunda insan yer alaraktan, ruh dünyası ile fizik dünya karşılıklı bir ilişki içerisine girerler.
- Yaradılış amacını tamamlayan bir insan, böylece, kozmos içerisinde yer alan her şeyin özünü de içerir.
- İnsanın evrenin mikrokozmosu diye adlandırılma nedeni budur.
- Aynı nedenlere dayanarak, insanoğlu, tüm evrenle eşdeğer bir değere sahiptir.
İsa ve Yaradılış Amacını Tamamlamış İnsan
- İnsanlık tarihi bir onarım tarihidir.
- Amacı da, tarihin başlangıcında Aden Bahçesi’nde yitirilen yaşam ağacının yeniden kazanılması ile birlikte onarım tarihinin sonuna gelindiğinde yeryüzünde Kutsallığın Egemenliği (Göklerin Krallığı) sahasının gerçekleştirilmesidir.
- Eğer Adem yaradılış amacını gerçekleştirmiş olsa idi, gerçek bir “yaşam ağacı” olacağından soyunun devamında tüm gelecek olanlar da, yaşam ağaçları olmaya hak kazanacaklardı.
- Ancak Adem’in düşüşü, Tanrı’nın İradesi’ne sekte vurdu ve o zamandan beri de, insanlık, yaşam ağaçları olarak onarılabilecekleri zamanın umudu ile yaşar oldular.
- Düşmüş insanın yalnızca kendi çabası ile kendini tamamen yaşam ağacı olarak onarabilmesi mümkün olmadığı için, yaradılış amacını tamamlayan bir insanın, yaşam ağacı olarak gelip, tüm insanları kendisine aşılması gerekir.
- İşte İsa, Kutsal Kitap’ta tasvir edilen bu yaşam ağacıdır.
- Adem, Aden Bahçesi’nde mükemmellik idealini simgeleyen yaşam ağacına ulaşmayı başarsa idi, Vahiy kitabında yaşam ağacı olarak sembolize edilen İsa ile yaradılışın amacını tamamlamış olma açısından aynı olacaktı.
- Böylece eşit değere sahip olacaklardı.
- Adem, Aden Bahçesi’nde mükemmellik idealini simgeleyen yaşam ağacına ulaşmayı başarsa idi,
- Vahiy kitabında yaşam ağacı olarak sembolize edilen İsa ile yaradılışın amacını tamamlamış olma açısından aynı olacaktı.
- Böylece eşit değere sahip olacaklardı.
- Tamamen olgunlaşmış bir insan, Tanrı’nın mükemmel oluşu gibi mükemmeldir. Tanrı’nınki gibi ilahi bir tabiata sahip olmakla o kişi, sonsuz değerliliğe de ulaşmış olur.
- O, tüm kozmos içerisinde benzersiz bir konuma sahiptir.
- Dahası, tüm bir kozmosun değerine de sahiptir.
- Yaradılış idealini tamamlamış bir insan değerinden daha büyük bir değer söz konusu olamaz.
- Düşünülebilecek en yüksek insan değerine ulaşmayı başarmış İsa, işte böylesi bir kozmik değere sahiptir.
- Filippos, İsa’ya, Tanrı’yı kendilerine göstermesi için yakardığında, İsa, “Beni görmüş olan Baba’yı görmüştür. Sen nasıl, bize Baba’yı göster diyorsun? Ben Baba’dayım, Baba da bende, buna inanmıyor musun?” (Yuhanna 14:9-10) dedi.
- Yine İsa hakkında, Kutsal Kitap’ta, “Tanrısal Söz dünyadaydı. Tanrı dünyayı, Onun aracılığı ile oluşturdu ama dünya onu bilmedi.” (Yuhanna 1:10) şeklinde bir ifade yer alır.
- Bunların yanı sıra, İsa, “Size önemle belirtirim ki, İbrahim’in doğumundan önce Ben varım.” (Yuhanna 8:58) demiştir.
- Bu ayetler pek çok Hıristiyan’ın, Onun Yaratıcı Tanrı olduğunu düşünmesine yol açtı.
- İsa’yı Tanrı olarak düşünmek, yaradılış amacını tamamlamış bir insan olarak, Tanrı ile birlik içinde olması dolayısı ile ilahi bir tabiata ulaşması açısından bir anlamda doğru sayılabilir. Ancak, İsa, Tanrı’nın kendisi değildir.
- Tanrı ve İsa arasındaki ilişki, akıl ve beden arasındaki ilişkiye benzetilebilir.
- Beden, aklın, somut nesne birimi olduğu ve de akla benzeyip, aklı yansıttığı ve de akıl ile tam bir birlik içerisinde hareket ettiği için, aklın ikinci bir benliği gibi algılanabilmekle beraber, asla aklın kendisi değildir.
- Aynı benzeyiş içerisinde, İsa, Tanrı ile bir bütün olduğu ve Onu mükemmelen yansıttığı için, Tanrı’nın bir ikinci benliği gibi algılanabilmekle beraber, Tanrı’nın kendisi değildir.
- İsa’yı gören birinin Tanrı’yı görmüş gibi olacağı bu anlamda doğrudur (Yuhanna 14:9-10) ancak İsa, bunu ifade etmekle kuşkusuz kendisinin Tanrı olduğunu söylemek istememiş idi.
- Kutsal Kitap, İsa’yı, Tanrısal Söz’ün beden alışı olarak niteler. (Yuhanna 1:14) Bu niteleyiş, İsa’nın, Söz’ü mükemmel bir şekilde barındıran olduğu, yani İsa’nın Söz’ün onda canlı hale geldiği bir insan olmayı başardığı anlamına gelir.
- Her şeylerin Söz kanalı ile yaratıldığı, dahası dünyanın İsa kanalı ile yaratıldığını okuduğumuzda (Yuhanna 1:3,10), İsa’nın Yaratıcı olduğu izlenimi edinilebilir.
- Evren bünyesinde yer alan tüm elementler, tamamen olgun bir insan bünyesinde, onu merkez alacak bir uyum içerisinde yer alırlar. Evrenin mükemmel bir insan kanalı ile yaratıldığı söylemi bu anlamda doğrudur.
- Dahası, Tanrı, insanlara Yaratıcı karakter ve güçlerine sahip olabilme potansiyelini vererek onların tabiat dünyası üzerinde haklı öznelik kurmalarını arzuladı.
- Bu, onların belli insani sorumluluk paylarını yerine getirip mükemmelliğe ulaşmalarından sonra gerçekleşecekti.
- Bu açıdan değerlendirildiğinde, yukarıda yer alan söz konusu ayetler, Prensip’in anladığı ve de İsa’nın yaradılış amacını tamamlayan insan olduğu fakat Tanrı’nın kendisi olmadığı düşüncesi ile ters düşmemektedir.
İsa ve Düşmüş İnsanlık
- Yaradılış amacını tamamlamış gerçek bir insanın tam değerine ulaşmış İsa için, “Her şeyin ayakları altına bağımlı kılındığı” ifadesi yer alır (1.Korintoslular 15:27).
- Asal günahsız dünyaya gelen İsa için, Şeytan’ın kendisine müdahalede bulunabileceği bir zemin söz konusu değil idi.
- İsa, Tanrı’nın İrade ve Kalbi’ni tam olarak anladı.
- Tanrı’nın Kalbi’ni de, günlük yaşamında, kendi gerçeğiymişçesine dolu dolu yaşadı.
- Prensip merkezlilikten uzaklaşmış (düşmüş) insanın, yaradılış amacını tamamlamış gerçek bir insanın değeri ile uzaktan yakından bir ilgisi yoktur.
- Bu konuma inmiş insan, gerçekte kendisine yardımcı olmaları amacı ile değer olarak daha alt seviyede yaratılmış olan meleklere bile gıpta ile bakar.
- Asal günah yüküne sahip olan düşmüş insan, Şeytan’ın kendisinde hak iddia edip, saldırıda bulunabileceği her türlü zemine sahiptir.
- Düşmüş insanın, zaman zaman kıyısından köşesinden bir parça algılayabiliyor gibi görünse de, ne kadar çaba gösterirse göstersin, Tanrı’nın İrade ve Kalbi’ni tam olarak anlaması mümkün değildir.
- Kişi, düşmüşlük hali içerisinde kaldığı sürece, asal değeri ile uzaktan yakından ilgisi olamaz.
- Kişi, Gerçek Ebeveyn olan İsa aracılığı ile ruhsal ve fiziksel anlamlarda yeniden doğup,
- asal günahından arınmış iyi bir “Tanrı çocuğuna” dönüşebilirse,
- Mesih İsa’nın kendisi gibi yaradılış amacını tamamlayan gerçek bir insan olmaya onarılabilir.
Yeniden Doğuş ve Teslis (Üçlü Birlik)
- İsa, “... insan yeniden doğmadıkça, Tanrı’nın hükümranlığını göremez.” (Yuhanna 3:3) dedi.
- Yeniden doğuş, ikinci kez doğmak anlamına gelir. Düşmüş insan, neden bir ikinci doğuşa ihtiyaç duymaktadır?
- Adem ve Havva yaradılış idealini tamamlayarak insanlığın Gerçek Ebeveynleri olabilselerdi asal günahtan muaf çocuklara döl vererek yeryüzünde Tanrı’nın Krallığı’nın oluşması için gerekli temeli de oluşturmuş olacaklardı.
- Ancak, Adem ve Havva düşerek kötü ebeveynlere dönüştüler ve de bugünkü yeryüzü cehenneminin oluşumunda temel oluşturan kötülük merkezli çocuklara döl verdiler.
- O nedenle düşmüş insan, asal günahtan muaf çocuklar olarak yeniden doğmak zorundadır.
- İnsanlar, ebeveynleri olmaksızın doğamazlar.
- Asal günaha sahip kötü ebeveynler, asal günahı olmayan iyi çocuklar dünyaya getiremezler. Kuşkusuz düşmüş insanlık bünyesinde günahsız ebeveynler bulmak mümkün değildir.
- Bu niteliğe sahip ebeveynlerin “göklerden” gelmesi gerekir. İsa, “göklerden” gelen Ebeveyn idi.
- İsa, Gerçek Baba olarak düşmüş insanlığı asal günahlarından arındırıp, yeryüzünde kurulacak tanrısal egemenlik standartlarına uyum sağlayacak değişimleri geçirmelerine yardımcı olmak amacı ile onlara yeniden doğuş şansını vermek üzere geldi.
- Ancak, baba tek başına çocuk dünyaya getiremez.
- Düşmüş çocuklara yeniden yaşam kazandırıp, “iyi çocuklara” dönüştürebilmek için Gerçek Baba figürünün yanında bir de Gerçek Anne’ye ihtiyaç vardır.
- İsa döneminde, bu rolü, feminen nitelikli Kutsal Ruh üstlendi.
- İsa’nın Nikodemus’a, insanın ruhtan doğmadıkça Tanrı’nın egemenliğine giremeyeceğini söylemesinin nedeni bu idi. (Yuhanna 3:5)
- Logos, Yunancada, “akılcı prensip” ya da “söz” anlamına gelir.
- Kutsal Kitap, Logos’un, Tanrı ile karşılıklı ilişki çerçevesinde yer alan bir nesne birim olduğuna işaret eder. (Yuhanna 1:1)
- Logos’un özne birimi olan Tanrı, çiftlilik özelliklerine sahip olduğu için, Onun nesne birimi olaraktan Logos da, çiftlilik özelliklerinden oluşmak durumundadır.
- Tanrı’nın imajda görünür, somut nesne birimleri olarak yaratılan Adem ve Havva, Logos bünyesindeki çiftlilik özellikleri çerçevesinde ayrı ayrı yaratıldılar.
- Adem, yaradılış idealini tamamlayarak “yaşam ağacı” olabilse,
- ve de Havva, aynı şekilde yaradılış idealini tamamlayarak “iyiliği kötülüğü bilme ağacı”nı gereği gibi temsil edebilse idi,
- birlikte tüm insanlığın Gerçek Ebeveynleri konumuna oturabilecekler
- ve Tanrı’nın üç büyük kutsamasına ulaşarak yeryüzünde Tanrı’nın Egemenlik Sahası’nı oluşturabileceklerdi.
- Ne var ki, düşmeleri ile birlikte, içinde yaşamakta olduğumuz dünya da bir yeryüzü cehennemine dönüştü.
- O nedenle, İsa, düşmüş insanlığa yeniden doğuş verebilmek adına yaşam ağacı olarak simgelenen misyon çerçevesinde İkinci Adem ve insanlığın Gerçek Babası olarak yeryüzüne geldi.
- Bu durumda, insanlığın Gerçek Annesi olarak iyiliği kötülüğü bilme ağacını simgeleyen mükemmel kadını temsilen bir İkinci Havva’nın da yeryüzüne gelmesi gerekmez miydi?
- İşte, Kutsal Ruh, İsa zamanında, düşmüş insanlığa yeniden doğuş verecek Gerçek Anne pozisyonu ile gelen bu birim oldu.
- İsa’nın Mesihliğine inandığımızda,
- Kutsal Ruh’un esini ile,
- ruhsal Gerçek Baba İsa ile ruhsal Gerçek Anne Kutsal Ruh arasındaki verme-alma işlemi dinamiği ile oluşan ruhsal Gerçek Ebeveynler sevgisini almaya hak kazanırız.
- Bu sevgi aracılığı ile, yeni bir yaşam benliğimize nüfuz eder
- ve yeni benliklere sahip olaraktan ruhta yeniden doğarız.
- Ruhsal doğuş işte budur.
- Yaradılış amacını tamamlamak için, İsa ve Kutsal Ruh, Tanrı’daki çiftlilik özelliklerini ayrı ayrı sergileyen nesne birimler olarak Tanrı karşısında yer alırlar.
- Bu ikisi, Tanrı merkezlerinde olmak üzere, birbirleri ile verme-alma işlemi çerçevesinde birleşirler ve dörtlü durum temelini kurarlar.
- Tanrı, İsa ve Kutsal Ruh’un böylece bir bütün oluşturmaları ile de Üçlü Teslis oluşmuş olur.
- Adem ve Havva düşmemiş olsalar ve Tanrı ile kutsal Üçlü Birliği kurmuş olarak iyi çocuklara döl verebilecek Gerçek Ebeveynler olmayı başarabilseler idi eğer, onların soylarının devamında gelenler de, yaşamlarının merkezi Tanrı olan iyi eşler olabileceklerdi.
- Ancak, Adem ve Havva düşünce, dörtlü durum temelini Şeytan’ı merkez alarak oluşturdular.
- Bir başka deyişle Şeytan ile sahte bir üçlü birlik oluşturdular.
- Soylarının devamını sürdürenler de Şeytan’ı merkez alan üçlü birlikleri oluşturmaya devam ederek, bugünün yozlaşmış ve ahlaken çökük toplumlarına çıkış verdiler.
- Tanrı ile birlik içinde olan diriltilen İsa ile Kutsal Ruh, yalnızca ruhsal üçlü birliği oluşturabilecek şartlara sahip oldukları için yine yalnızca ruhsal Gerçek Ebeveynlik rolünü üstlenebildiler.
- İsa ve Kutsal Ruh bu rol içerisinde, iman sahibi insanları ruhsal üçlü birliklere onararak, onları ruhsal çocukları olarak sahiplenebilecek şekilde, ruhsal yeniden doğuş hakkını vermektedirler.
- Mesih, bedende geri gelerek eşini bulmalıdır.
- Birlikte yeryüzünde Tanrı ile kutsal üçlü birliği oluşturacak ve hem ruhsal hem fiziksel anlamlarda Gerçek Ebeveynler olacaklardır.
- Bu yetki içerisinde de, düşmüş insanlığa hem ruhsal hem fiziksel anlamlarda yeniden doğuşu kazandıracak ve onların Tanrı merkezlerinde olacak şekilde kutsal üçlü birlikler oluşturmalarına önayak olacaklardır.
- Düşmüş insanlık Tanrı’yı merkez alan dörtlü durum temellerini oluşturabileceği noktaya onarıldığında,
- Tanrı’nın üç büyük kutsamasının tamamlandığı yeryüzündeki Kutsallığın Egemenlik Sahası (Göklerin Krallığı) da en sonunda Gerçek Ebeveynlerin önderliğinde tesis edilebilecektir.