Opatrzność ustanawiania podstawy dla odnowy

7-dniowe · Seminarium Boskiej Zasady

Opatrzność ustanawiania podstawy dla odnowy

Sekcja 1

Opatrzność odnowy w rodzinie Adama

• Bóg natychmiast po Upadku rozpoczął opatrzność odnowy, pracując z rodziną Adama tak, aby mogła ona ustanowić podstawę przyjęcia Mesjasza.
• Członkowie rodziny Adama musieli spełnić pewne warunki odszkodowania w celu odnowienia podstawy wiary i podstawy wcielenia, aby opatrzność odnowy mogła dokonać się w tej rodzinie.
• Na bazie podstawy wiary i podstawy wcielenia ustanowiona miała zostać podstawa przyjęcia Mesjasza. Mesjasz mógł być zesłany już do rodziny Adama.

• Aby odnowić przez odszkodowanie podstawę wiary, upadli ludzie muszą ofiarować obiekt ofiarny.
• Do odnowy podstawy wiary potrzebna jest również postać centralna.
• Można by przypuszczać, że w rodzinie Adama powinien być to sam Adam.
• W Piśmie Świętym nie ma jednak żadnej wzmianki o tym, aby Adam składał Bogu ofiarę. Ofiary złożyli natomiast jego synowie, Kain i Abel. Jaka była tego przyczyna?
• Bóg dokonał symbolicznego podziału Adama, ucieleśniającego dobro i zło, na dwie istoty, z których jedna reprezentowała dobro a druga zło.
• Bóg dał Adamowi dwóch synów, reprezentujących dobro i zło, i umieścił ich w takich pozycjach, że każdy z nich związany był tylko z jednym panem, Bogiem lub Szatanem. Po dokonaniu tego przygotowania Bóg nakazał obydwu synom oddzielnie złożyć ofiary.
• Kain został wybrany, aby reprezentować zło. Dlatego powiązany był z Szatanem.
• Abel został wybrany, aby reprezentować dobro. Był więc powiązany z Bogiem.
• Abel znajdował się we właściwej relacji z Bogiem i złożył ofiarę w sposób, który był do przyjęcia przez Boga (Hb 11:4).
• Dzięki temu Abel ustanowił podstawę wiary w rodzinie Adama.

• Gdyby Kain wypełnił warunek odszkodowania do usunięcia upadłej natury, Bóg z radością przyjąłby jego ofiarę.
• Podstawa wcielenia zostałaby ustanowiona w rodzinie Adama.
• Aby usunąć upadłą naturę, człowiek musi ustanowić warunek odszkodowania zgodnie z Zasadą Odnowy przez Odszkodowanie, a więc przez odwrócenie procesu, który doprowadził do powstania upadłej natury.

• Archanioł upadł, ponieważ nie potrafił kochać Adama. Czuł natomiast wobec niego zazdrość, ponieważ Adam otrzymywał od Boga więcej miłości niż on.
• Doprowadziło to do powstania pierwszej podstawowej cechy upadłej natury — niezdolności do przyjmowania punktu widzenia Boga.
• Archanioł upadł, ponieważ nie szanował Adama jako swojego pośrednika i nie przyjął przez niego Bożej miłości, usiłując zamiast tego zająć pozycję Adama.
• Spowodowało to powstanie drugiej głównej cechy upadłej natury — opuszczenia właściwej pozycji.
• Archanioł upadł, kiedy zapragnął zapanować nad Adamem i Ewą, którzy zajmowali najwyższą pozycję w hierarchii stworzenia.
• Doprowadziło to do powstania kolejnej podstawowej cechy upadłej natury — odwrócenia porządku panowania.
• Archanioł przekazał Ewie fałszywe przekonanie, że spożywanie owocu z drzewa poznania dobra i zła jest dozwolone. Ewa z kolei przekazała tę złą wolę Adamowi i doprowadziła do jego upadku.
• Takie było źródło czwartej głównej cechy upadłej natury — pomnażania zła.

• Aby usunąć te cechy upadłej natury:
• Po pierwsze, Kain znajdujący się w pozycji Archanioła powinien był przyjąć punkt widzenia Boga, kochając Abla, który zajmował pozycję Adama.
• Po drugie, Kain powinien był przyjąć miłość Boga za pośrednictwem Abla, który zajmował pozycję Adama, szanując go jako Bożego pośrednika.
• Po trzecie, Kain powinien był posłusznie podporządkować się Ablowi, zajmującemu pozycję Adama. Akceptując zwierzchnictwo Abla, Kain powinien był odnowić właściwy porządek panowania.
• Po czwarte, Kain powinien był być posłuszny Ablowi, który był bliższy Bogu, i uczyć się od niego Bożej Woli.

• Gdyby Kain podporządkował się Ablowi, wypełniając w ten sposób warunek odszkodowania wymagany do usunięcia upadłej natury w rodzinie Adama, obaj bracia ustanowiliby podstawę wcielenia.
• Zabójstwo Abla przez Kaina było powtórzeniem grzechu Archanioła. Czynem tym Kain powtórzył proces, który doprowadził do powstania zasadniczych cech upadłej natury.
• Rodzina Adama nie ustanowiła więc podstawy wcielenia.
• W konsekwencji Boża opatrzność odnowy nie mogła zostać spełniona przez rodzinę Adama.

• Podstawa wiary jest odnawiana przez złożenie odpowiedniej ofiary symbolicznej, natomiast podstawa wcielenia przez złożenie odpowiedniej ofiary rzeczywistej.
• Jednym z celów składania ofiary symbolicznej z rzeczy stworzenia jest umożliwienie wszystkim rzeczom stania się prawdziwymi obiektami Boga na poziomie symbolu. Spełniony w ten sposób zostaje warunek odszkodowania wymagany do odnowy świata natury i przywrócenia jego pierwotnej relacji z Bogiem.
• Drugim celem ofiary symbolicznej jest wypełnienie warunku odszkodowania do symbolicznej odnowy człowieka.
• Ofiara rzeczywista oznacza spełnienie warunku odszkodowania do usunięcia upadłej natury. Ma ona zasadnicze znaczenie w procesie rzeczywistej odnowy ludzkości.
• Ofiara rzeczywista dokonuje się wtedy, gdy osoba w pozycji Kaina otacza szacunkiem osobę w pozycji Abla i umiejscawia ją powyżej siebie jako ofiarę. W ten sposób obie osoby wypełniają warunek odszkodowania, dzięki któremu zostają odnowione jako dzieci dobra.
• Jest to zarazem warunek odszkodowania do odnowy rodziców.

• Kiedy Abel złożył ofiarę w sposób zadowalający Boga, wypełnił warunek odszkodowania do odnowy podstawy wiary, którą miał ustanowić Adam, i ugruntował swoją pozycję jako postać centralna ofiary rzeczywistej.
• Jednak w akcie zabójstwa Abla przez Kaina powtórzony został przebieg Upadku — duchowego zabójstwa Ewy przez Archanioła. Kain i Abel nie wypełnili więc warunku odszkodowania do usunięcia upadłej natury i nie złożyli ofiary rzeczywistej.
• Dlatego też nie mogła zostać ustanowiona ani podstawa wcielenia, ani podstawa przyjęcia Mesjasza.
• Boża opatrzność odnowy w rodzinie Adama została zniweczona.

• Fakt, iż Boża opatrzność odnowy nie została wypełniona w rodzinie Adama, wskazuje, że przeznaczenie spełnienia Woli Bożej jest warunkowe
• oraz że Bóg w sposób absolutny szanuje część odpowiedzialności człowieka.
• Na samym początku Bóg postanowił, że Jego Wola zostanie dokonana drogą spełnienia zarówno części odpowiedzialności Boga, jak i części odpowiedzialności człowieka.
• Bóg nie mógł pouczyć Kaina i Abla, w jaki sposób powinni złożyć ofiary, ponieważ sami powinni byli zrozumieć (w ramach swojej części odpowiedzialności), że Kain ma złożyć ofiarę z pomocą Abla.
• Po drugie, po zabójstwie Abla przez Kaina Bóg otworzył nowy rozdział opatrzności, powołując Seta na miejsce Abla.
• Wskazuje to, iż Bóg postanowił w sposób absolutny, że Jego Wola zostanie ostatecznie spełniona,
• chociaż Jego przeznaczenie odnośnie określonych osób jest warunkowe.
• Po trzecie, przez ofiary Kaina i Abla Bóg uczy nas, że upadli ludzie muszą bezustannie poszukiwać postaci typu Abla.
• Szanując taką osobę, okazując jej posłuszeństwo i podążając za nią, możemy wypełnić Wolę Bożą, nawet jeżeli nie rozumiemy jej w całej pełni.

Sekcja 2

Opatrzność odnowy w rodzinie Noego

• Kain zabił Abla, uniemożliwiając wypełnienie opatrzności odnowy w rodzinie Adama.
• Niemniej jednak Bóg przeznaczył osiągnięcie celu stworzenia w sposób absolutny i Jego Wola pozostała niezmienna.
• Dlatego w oparciu o lojalność serca, jaką Abel wykazał wobec Nieba, Bóg powołał na jego miejsce Seta (Rdz 4:25).
• Spośród potomków Seta Bóg wybrał rodzinę Noego w miejsce rodziny Adama i rozpoczął nowy rozdział opatrzności.
• Pismo Święte podaje, że Bóg osądził świat potopem: „Rzekł do Noego: «Postanowiłem położyć kres istnieniu wszystkich ludzi, bo ziemia jest pełna wykroczeń przeciw mnie; zatem zniszczę ich wraz z ziemią»” (Rdz 6:13).
• Oznaczało to, że czasy Noego były Dniami Ostatnimi.

Podstawa wiary

Podstawa wcielenia

Podstawa przyjęcia Mesjasza

Opatrzność odnowy w rodzinie Noego

• Rodzina Noego była więc odpowiedzialna za wypełnienie warunku odszkodowania do odnowy podstawy wiary,
• a następnie warunku odszkodowania do odnowy podstawy wcielenia.
• Miała ona odnowić przez odszkodowanie podstawę przyjęcia Mesjasza, której nie ustanowiła rodzina Adama.

• W opatrzności odnowy prowadzonej w rodzinie Noego postacią centralną odpowiedzialną za ustanowienie podstawy wiary był sam Noe.
• Bóg powołał go w 10 pokoleń i 1600 lat po Adamie i powierzył mu zadanie urzeczywistnienia Swojej Woli, którą pierwotnie wypełnić miał Adam.
• Noe był drugim przodkiem ludzkości.
• Pośród szyderstw i kpin przez 120 lat budował on arkę na szczycie góry dokładnie według wskazówek danych mu przez Boga.
• Został on powołany przez Boga w oparciu o fundament stworzony przez lojalne i wierne serce Abla, który prawidłowo złożył ofiarę symboliczną.
• Noe był potomkiem Seta, który został wybrany przez Boga w miejsce Abla.
• Poza tym Noe był prawym w oczach Boga (Rdz 6:9).
• Z tych powodów był on godny misji złożenia ofiary symbolicznej przez zbudowanie arki.

• Obiektem ofiarnym, przez który Noe miał odnowić podstawę wiary, była arka.
• Noe musiał najpierw ustanowić warunek odszkodowania do odnowy kosmosu, który znalazł się pod panowaniem Szatana w wyniku upadku Adama.
• Kiedy arka została ukończona, Bóg zesłał na świat potop trwający 40 dni,
• gładząc grzeszną ludzkość, aby przygotować rodzinę, która miałaby więź wyłącznie z Nim.
• W ten sposób poprzez czterdziestodniowy sąd rodzina Noego mogła odnowić przez odszkodowanie podstawę wiary, składając w ofierze arkę, która była obiektem warunkującym odnowę podstawy wiary zgodnie z planem Boga.

• Noe odnowił przez odszkodowanie podstawę wiary, składając ofiarę symboliczną, którą Bóg mógł przyjąć.
• Na tym fundamencie mieli oprzeć się synowie Noego, Sem i Cham, zajmujący pozycje odpowiednio Kaina i Abla.
• Gdyby złożyli oni prawidłowo ofiarę rzeczywistą, spełniając warunek odszkodowania do usunięcia upadłej natury, ustanowiliby podstawę wcielenia.
• Aby rodzina Noego złożyła rzeczywistą ofiarę, którą Bóg mógłby przyjąć, drugi syn Noego Cham miał odnowić pozycję Abla, drugiego syna Adama.
• W przypadku rodziny Noego ofiarę symboliczną złożył Noe, a nie Cham.
• Dlatego aby Cham mógł zająć pozycję Abla, który pomyślnie złożył ofiarę symboliczną, musiał się całkowicie zjednoczyć w sercu z Noem, swoim ojcem.

• Zobaczmy, jak Bóg starał się Chamowi w tym dopomóc.
• Biblia podaje, że kiedy Cham zobaczył swego ojca leżącego nago w namiocie, zawstydził się i zgorszył się nim. Te same uczucia wzbudził w swoich braciach, Semie i Jafecie.
• Pismo Święte mówi, że przed Upadkiem Adam i Ewa byli nadzy i nie wstydzili się. Łączyła ich bliska i serdeczna więź, byli otwarci i szczerzy wobec Boga i siebie nawzajem, nie mieli nic do ukrycia (Rdz 2:25). Po Upadku natomiast zaczęli odczuwać wstyd.
• Kiedy Cham zawstydził się nagości swego ojca i starał się ją zasłonić, stworzył warunek pozwalający Szatanowi zaatakować — dlatego jego uczucia i czyn były grzechem.
• W konsekwencji Cham nie mógł odnowić przez odszkodowanie pozycji Abla, ani złożyć ofiary rzeczywistej.

• Ponieważ Cham nie ustanowił podstawy wcielenia,
• opatrzność odnowy w rodzinie Noego zakończyła się niepowodzeniem.

Sekcja 3

Opatrzność Odnowy w rodzinie Abrahama

• W opatrzności odnowy w rodzinie Abrahama postacią centralną dla odnowy podstawy wiary był Abraham.
• Abraham musiał najpierw odnowić przez odszkodowanie wszystkie warunki, jakie miał spełnić Noe, a które zniweczył grzech Chama.
• Abraham miał przejąć misję Noego, a tym samym misję Adama. Reprezentował więc odnowionego Adama.
• Tak jak poprzednio Bóg pobłogosławił Adamowi i Noemu, udzielił także Swego błogosławieństwa Abrahamowi.

• Bóg nakazał Abrahamowi złożenie ofiary z gołębicy i synogarlicy, baranka i kozy oraz jałówki (Rdz 15:9).
• Obiekty ofiarne były wymagane do ustanowienia podstawy wiary.

• Aby stać się ojcem wiary, Abraham musiał odnowić przez odszkodowanie pozycję Noego. Musiał także odnowić pozycję Adama.
• Dlatego Abraham powinien był ofiarować wymagane obiekty w sposób prawidłowy, tak aby Bóg mógł je przyjąć. Dzięki temu odnowiłby wszystko, co Kain i Abel mieli osiągnąć przez złożenie ofiar,
• oraz to, co osiągnąć miała rodzina Noego przez opatrzność arki.

• Abraham złożył w ofierze symbolicznej trzy rodzaje obiektów:
• pierwszy — gołębicę i synogarlicę; drugi — baranka i kozę; i trzeci — jałówkę.
• Te trzy ofiary symbolizowały kosmos,
• który powstał w trzech etapach okresu wzrostu.
• Gołębica reprezentowała okres kształtowania.
• Baranek reprezentował etap wzrastania.
• Jałówka reprezentowała etap doskonalenia.
• Dlaczego Abraham umieścił trzy rodzaje ofiar — gołębicę i synogarlicę, baranka i kozę oraz jałówkę, symbolizujące odpowiednio etapy kształtowania, wzrastania i doskonalenia — na jednym ołtarzu?
• Abraham, zajmujący pozycję Adama, miał za jednym razem odnowić długi ciąg opatrzności, którą Bóg prowadził w trzech opatrznościowych pokoleniach:
• Adama (kształtowanie), Noego (wzrastanie) i Abrahama (doskonalenie).

• Ponieważ Abraham nie przeciął gołębicy i synogarlicy na połowy, jak powinien był zrobić, nad ofiarę zleciały się ptaki drapieżne i skalały ją.
• Jego błąd przyznawał Szatanowi prawo do tych ofiar.
• Błąd popełniony przez Abrahama podczas składania ofiary symbolicznej spowodował skalanie ofiary. Utracone zostały wszystkie warunki, które Bóg pragnął odnowić przez tę ofiarę.
• W konsekwencji potomkowie Abrahama musieli cierpieć ucisk i niewolę w ziemi egipskiej przez czterysta lat.
• Opatrzność związana z Abrahamem została przedłużona na 3 pokolenia: Abrahama, Izaaka i Jakuba.

• Po nieudanej próbie złożenia ofiary symbolicznej przez Abrahama, Bóg nakazał mu złożyć w ofierze całopalnej jedynego syna Izaaka (Rdz 22:2).
• W ten sposób Bóg rozpoczął nową opatrzność mającą na celu odnowę błędu Abrahama przez odszkodowanie.

• Zgodnie z Zasadą predestynacji, jeżeli osoba powołana przez Boga do wypełnienia pewnej misji nie wywiąże się ze swej odpowiedzialności, Bóg nie może już dalej przez nią działać.
• Dlaczego więc Bóg nadal współpracował z Abrahamem, polecając mu ofiarować Izaaka?
• Po pierwsze, liczba 3 reprezentuje spełnienie.
• Boża Zasada stanowi, że opatrzność ustanawiania podstawy przyjęcia Mesjasza musi zostać spełniona nie później niż w trzeciej próbie.
• Po drugie, kiedy Abraham składał swoją ofiarę, zajmował pozycję Adama. Szatan zaatakował Adama i jego syna Kaina, zagarniając w ten sposób rodzinę na przestrzeni 2 pokoleń.
• Dlatego zgodnie z Zasadą odnowy przez odszkodowanie Bóg mógł odzyskać Abrahama i jego syna Izaaka w dwóch pokoleniach.
• Po trzecie, nawet kiedy Abraham popełnił błąd, Bóg mógł dać mu ponowną szansę złożenia ofiary w oparciu o nagromadzone zasługi Abla i Noego.

• Jak wyglądało ofiarowanie Izaaka?
• Abraham sięgnął po nóż, aby zabić swego syna. Ale wtedy Anioł Pański zawołał na niego z nieba i rzekł: „Abrahamie, Abrahamie!” a on rzekł: „Oto jestem”.
• [Anioł] powiedział mu: „Nie podnoś ręki na chłopca i nie czyń mu nic złego! Teraz poznałem, że boisz się Boga, bo nie odmówiłeś Mi nawet twego jedynego syna” (Rdz 22:9-12).

• Gorliwość Abrahama w pełnieniu Woli Boga i jego zdecydowane działanie, podejmowane z absolutną wiarą, posłuszeństwem i lojalnością,
• wyniosły go do takiej samej pozycji, jaką zająłby, gdyby rzeczywiście dokonał ofiary. Dzięki temu Izaak został całkowicie oddzielony od Szatana.
• Ponieważ ofiarowanie Izaaka mogło zostać przyjęte przez Boga, opatrzność odnowy w rodzinie Abrahama mogła być kontynuowana przez Izaaka.

• Abraham i Izaak osiągnęli nierozerwalną jedność w swojej wierności Bożej Woli.
• Kiedy opatrznościowa misja została przekazana Izaakowi, zamiast swojego syna Abraham złożył w ofierze baranka, którego zesłał Bóg.
• Ofiara z baranka była ofiarą symboliczną, dzięki której Izaak odnowił podstawę wiary.
• przejąwszy misję Abrahama, Izaak złożył ofiarę symboliczną i odnowił przez odszkodowanie podstawę wiary.

• Następnym krokiem w procesie ustanawiania podstawy przyjęcia Mesjasza było ustanowienie podstawy wcielenia.
• Z tego powodu synowie Izaaka, Ezaw i Jakub, musieli zostać umieszczeni w pozycjach odpowiednio Kaina i Abla.
• Ich odpowiedzialnością było usunięcie upadłej natury i ustanowienie podstawy wcielenia przez złożenie ofiary rzeczywistej.

• Zanim Ezaw i Jakub mogli spełnić warunek odszkodowania do usunięcia upadłej natury i złożyć ofiarę rzeczywistą, Jakub musiał spełnić warunek odszkodowania wymagany do odnowy pozycji Abla.
• Najpierw odniósł zwycięstwo w walce o odnowienie prawa pierworództwa, należnego najstarszemu synowi, na poziomie indywidualnym.
• Jakub jako drugi syn, który był odpowiedzialny za odnowienie prawa pierworództwa, sprytnie odkupił je od Ezawa za chleb i potrawę z soczewicy (Rdz 25:29-34).
• Następnie Jakub udał się do Charanu, który reprezentował świat Szatana.
• Po okresie dwudziestu jeden lat ciężkiej pracy i cierpień odniósł zwycięstwo nad Labanem, odnawiając prawo pierworództwa przez stworzenie rodziny i zdobycie majątku jako należnego mu dziedzictwa.
• Po trzecie, w drodze do Kanaanu, kraju obiecanego błogosławieństwa, Jakub odniósł zwycięstwo w walce z Aniołem przy brodzie potoku Jabbok,
• odnawiając panowanie nad aniołami w rzeczywistej walce.
• Dzięki tym trzem zwycięstwom Jakub odnowił przez odszkodowanie pozycję Abla i stał się postacią centralną ofiary rzeczywistej.

• Ezaw i Jakub odnowili pozycje, jakie zajmowali Kain i Abel w momencie, kiedy Bóg przyjął ofiarę Abla.
• Aby wypełnione zostały warunki odszkodowania potrzebne do usunięcia upadłej natury,
• Ezaw powinien był kochać Jakuba, szanować go jako swojego pośrednika w relacji z Bogiem, posłusznie podporządkować się jego poleceniom oraz pomnażać dobro otrzymane od młodszego brata obdarzonego Bożym błogosławieństwem.
• Kiedy Ezaw otworzył ramiona i gorąco przywitał Jakuba, bracia spełnili warunek odszkodowania do usunięcia upadłej natury.
• Dzięki zwycięstwu odniesionemu w rodzinie Abrahama odnowiony został przez odszkodowanie, horyzontalnie w jednej rodzinie, długi wertykalny proces opatrzności, której celem była odnowa podstawy wcielenia.

• Kiedy ostatecznie podstawa przyjęcia Mesjasza została ustanowiona, można by się spodziewać, że Mesjasz powinien przyjść na ziemię w tamtym czasie.
• Jednak w czasach Abrahama upadli ludzie stworzyli już szatańskie narody, które z łatwością pokonałyby rodzinę Abrahama.
• Mesjasz nie mógłby się bezpiecznie oprzeć na takiej podstawie. Potrzebny był fundament suwerennego narodu, w oparciu o który strona Boga mogłaby stawić czoła narodom szatańskiego świata.
• Podstawa przyjęcia Mesjasza ustanowiona w rodzinie Izaaka stała się punktem wyjścia do rozpoczęcia drogi odszkodowania prowadzącej do ustanowienia narodowej podstawy przyjęcia Mesjasza.

• Jako postać centralna, która ustanowiła podstawę przyjęcia Mesjasza w rodzinie Izaaka, Jakub był odpowiedzialny za odnowienie grzechu Abrahama.
• Miał także zapoczątkować drogę odszkodowania prowadzącą do spełnienia na poziomie narodowym misji, która kiedyś została powierzona Izaakowi.
• Dlatego, tak jak w przypadku Abrahama i Izaaka, Bóg traktował Abrahama, Izaaka i Jakuba jako jedną osobę w odniesieniu do Jego Woli, chociaż byli oni trzema różnymi osobami.
• W Piśmie Świętym jest zapisane: „Ja jestem Bogiem ojca twego, Bogiem Abrahama, Bogiem Izaaka i Bogiem Jakuba” (Wj 3:6).
• Werset ten wskazuje, że Bóg traktował te trzy pokolenia jako jedno pokolenie przodków, którzy wspólnie wypełnili Jego Wolę.

• Najpierw Jakub odniósł zwycięstwo na poziomie jednostki, kiedy zdobył od Ezawa prawo pierworództwa.
• Udał się do Charanu, gdzie jako głowa rodziny odniósł zwycięstwo w dwudziestojednoletniej walce ze swoim wujem Labanem o prawo pierworództwa.
• Podczas powrotu z Charanu do Kanaanu zwycięsko wyszedł z walki z aniołem. Był pierwszym upadłym człowiekiem, który wypełnił warunek odszkodowania do odnowy panowania nad aniołem.
• Dlatego otrzymał imię „Izrael” (Rdz 32:28), oznaczające, że ustanowił model i stworzył fundament dla powstania narodu wybranego.
• Powracając do Kanaanu po odniesieniu tych zwycięstw, Jakub zdobył serce Ezawa i obaj ustanowili warunek odszkodowania do usunięcia upadłej natury.
• Jakub zakończył zwycięsko modelową drogę ujarzmienia Szatana.